DE ONMOGELIJKE GRENSMUUR VAN PRESIDENT TRUMP

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Shutdown Verenigde Staten President Trump eist extra miljarden voor nog meer hekwerk aan de grens met Mexico. De Democraten weigeren. Waardoor de ‘shutdown’ van de federale overheid aanhoudt – wat Trump betreft desnoods nog „jaren”. Hoe is hij in deze impasse beland?

De belofte

Het is zijn meest tastbare verkiezingsbelofte, die hem uiteindelijk het Witte Huis oplevert. Als Donald Trump op 15 juni 2015 zijn presidentskandidatuur bekendmaakt, belooft hij de Amerikaanse kiezer: „Ik zou een geweldige muur bouwen en niemand bouwt betere muren dan ik, geloof me, en ik zou ze ook heel goedkoop bouwen. Ik zal een grote, geweldige muur langs onze zuidgrens bouwen en ik zal Mexico laten betalen voor die muur.”

Het is niet de eerste keer dat een gegadigde voor de Republikeinse kandidatuur het idee oppert. In 1996 bepleitte Pat Buchanan al: „We hebben een dijk nodig om de vloedgolf aan illegale immigratie en narcotica te stoppen die over onze zuidgrens spoelt.” Destijds zette het Republikeinse establishment Buchanan weg als extremist en werkte hem de partij uit. Twee decennia later zou dit met Trump niet meer lukken. Zijn aanhangers omarmden de belofte. ‘Bouw de Muur’, werd een van de meest gescandeerde slogans van Trumps campagne.

De prototypes

Veertien maanden na zijn aantreden reist Trump af naar de zuidgrens. De maanden daarvoor hebben aannemers aan de rand van San Diego in Californië acht prototypes neergezet. Maart 2018 zijn ze klaar voor presidentiële inspectie. Staande voor de testmuren haalt de president uit naar Californië, met zijn sanctuary cities waar illegale migranten niet actief opgespoord worden. „Deze plek is volledig ontspoord. Jullie hebben vrijplaatsen waar criminelen wonen.”

Een strenger bewaakte grens is nodig om „criminelen en infiltratie door terroristen” tegen te houden, betoogt Trump. „Het redt duizenden levens.” Hij vergelijkt muurspringers met „professionele bergbeklimmers” en herhaalt een leus uit zijn campagne: „Tegen die mensen die geen muur willen, zeg ik: als jullie hier geen muren hadden, zouden jullie geen land hebben.”

Het favoriete prototype van Trump is een variant waarbij de onderkant uit dikke tralies bestaat, zodat grenswachten nog kunnen zien wat er aan de andere kant gebeurt. De bovenste helft is gemaakt van massieve betonplaat. Volgens Trump is een muur waar je doorheen kunt kijken beter, zodat mensen „niet geraakt worden door een zak drugs”, die smokkelaars over het hek zouden gooien.

De bouw

Bij campagnerally’s voor de midterm-verkiezingen, in de herfst van 2018, duiken voorgedrukte protestborden op met de tekst ‘Finish the Wall’. Maar van de muur afmaken is dan nog geen sprake. Een rapport van de Amerikaanse rekenkamer dat in augustus van dat jaar verschijnt, is kritisch over de muurplannen. Het leert ook dat de regering-Trump in haar eerste anderhalf jaar alleen bestaande stukken hekwerk langs de grens heeft vervangen of ‘opgeschaald’. Zo zijn obstakels die alleen voertuigen tegenhouden verhoogd tot barrières die ook mensen moeten stoppen.

Dat kan wel gaan veranderen. In de begroting voor 2018 kreeg Trump van het Congres 641 miljoen dollar voor de bouw van twee voetgangersbarrières langs nu nog geheel onbebouwde delen van de grens, in de Rio Grande-vallei in Zuid-Texas. Het gaat om een stuk grens met een lengte van 25 kilometer, en om een ander stuk waarvan de lengte nog moet worden bepaald. In de begroting van 2019 is nog eens minstens 1,6 miljard vrijgemaakt voor 65 kilometer muur in hetzelfde Texaanse gebied.

De bouw moet nog beginnen. In Texas is veel grond in private handen. De overheid moet landeigenaren in de grensstreek eerst zien uit te kopen of te onteigenen. Maar als Texanen ergens niet op zitten te wachten, is het om hun grond kwijt te raken aan de federale regering in het verre Washington.

De rol van Mexico

Het is Trump niet gelukt om Mexico bereid te vinden te betalen voor de muur. Al stelt Trump zelf dat Mexico indirect betaalt dankzij het op zijn aandringen heronderhandelde Noord-Amerikaanse vrijhandelsverdrag Nafta. „Zoals ik meermaals heb gezegd ‘Mexico zal op de een of andere manier betalen voor de Muur’. Dit is nooit veranderd”, twittert Trump op 13 december. „Onze nieuwe deal met Mexico (en Canada), het USMCA, is zo veel beter dan de oude, zeer dure & anti-VS Nafta-deal, dat alleen maar met het geld dat we besparen, MEXICO BETAALT VOOR DE MUUR.”

In werkelijkheid is de Amerikaanse regering met Mexico in gesprek om extra geld uit te trekken voor investeringen in en ontwikkelingshulp aan Midden-Amerika. De meeste migranten die zich momenteel aan de zuidgrens melden, komen uit die regio. Het wegnemen van de armoede en geweld waarvoor zij wegvluchten is volgens Mexico een effectievere manier om migratie te stoppen dan een muur.

Het geld

Met een dubbele Republikeinse meerderheid in het Congres kreeg de president al niet de benodigde miljarden voor een muur van „blinkende kust tot kust”. Nu de Democraten vorige week hun bij de midterms heroverde meerderheid in het Huis hebben ingenomen, wordt dit helemaal onmogelijk. Eind 2018 voert Trump de druk op om op de valreep meer geld te krijgen. Hij wil 5 miljard dollar (in plaats van 1,6 miljard). De Democraten blokkeren dit.

Dit begrotingsconflict escaleert vlak voor Kerstmis tot een zogenoemde ‘shutdown’, een gedeeltelijke sluiting van de federale overheid. Een bij burgers hoogst impopulair onderhandelingswapen, maar Trump wil de schuld wel op zich nemen, stelt hij. De Democraten laten zich niet intimideren. Al bouwden ook Democratische presidenten als Clinton en Obama hekken aan de grens, de oppositiepartij verzet zich tegen wat ze noemt een ‘ijdelheidsmuur’. Nancy Pelosi, de nieuwe Democratische voorzitter van het Huis noemt Trumps bouwproject „een muur tussen de realiteit en zijn kiezers”. Trump dreigt de shutdown desnoods „maanden of jaren” vol te houden.

In dit hoogoplopende conflict laten beide partijen één ding onderbelicht. Ook 5 miljard dollar zou hoogstens volstaan voor 340 kilometer aan hekwerk, waarvan maar ongeveer een derde op nog onbebouwd terrein neergezet zou worden. Een echte muur langs de hele grens komt er tijdens Trumps eerste ambtstermijn sowieso niet.

De bliksemafleider

De impasse rond de shutdown illustreert dat Trump misschien nog wel liever politieke strijd voert over de muur dan dat hij hem bouwt. Migratie is zijn favoriete bliksemafleider. Dit blijkt bijvoorbeeld op de dag in augustus 2018 dat twee medewerkers (oud-campagneleider Paul Manafort en fixer-advocaat Michael Cohen) worden veroordeeld. Trump verschijnt aan het eind van die voor hem rampzalige dag voor de camera’s en stelt dat „de Democraten [deportatiedienst, red.] ICE willen afschaffen, ik wil [terreurgroep] IS afschaffen.’

De pro-Trump nieuwszender Fox News speelt het spel die dag naadloos mee. Terwijl alle andere kanalen onophoudelijk berichten over de veroordelingen in Trumps entourage, gaat het op Fox over een verkrachtingszaak op het platteland van Iowa, met een (mogelijk illegale) Mexicaanse migrant als dader. Trump neemt ook hierover een videoboodschap op. „Een persoon kwam illegaal uit Mexico en vermoordde haar. We hebben de muur nodig. […] We zijn begonnen hem te bouwen, maar hebben ook geld voor dit jaar nodig.”

Een zwakke plek

De onmogelijkheid van zijn bouwplan heeft voor Trump een tactisch voordeel: van elk incident rond immigratie (van een aanrijding door een illegaal tot een migrantenkaravaan) kan hij tegenstanders van zijn ‘muur’ de schuld geven. Maar nu hij al bijna twee jaar in ambt is, wordt het ook een zwakke plek. Een deel van zijn achterban neemt zijn belofte wel degelijk letterlijk. Ann Coulter, bijvoorbeeld. Zij is een publiciste die bekendstaat om haar provocerende, hard-rechtse anti-immigratieretoriek. Ze is ook een vroege Trump-fan en op Twitter is ze een van de slechts 46 accounts die de president zelf ook volgt: een privilege dat haar in staat stelt Trump rechtstreeks aan te spreken.

Coulter (2,1 miljoen volgers, onder wie veel Trump-kiezers) is hoogst teleurgesteld dat ‘de muur’ er nog niet staat. Volgens haar moet Trump zijn presidentiële macht maximaal benutten om de muur gewoon te bouwen. Met een beroep op de nationale veiligheid kan hij de defensiebegroting hiervoor gewoon aanwenden, stelt zij. Zijn presidentschap dreigt op een ‘grap’ uit te draaien, stelt ze eind december tegen de rechtse website Daily Caller. „Als hij de muur niet bouwt, laat hij ons niks na.”

Kort hierna besluit Trump om Coulter niet langer te volgen. Maar hij neemt haar adviezen nog wel ter harte. Vrijdag oppert hij de noodtoestand af te kondigen om zo defensiegeld vrij te spelen voor ‘de muur’.

De praktijk

De 3.145 kilometer lange zuidgrens is voor circa eenderde al voorzien van barrières. In stedelijk gebied zijn dit vaak metershoge hekken, soms dubbel aangelegd. In minder druk bevolkt gebied zijn het soms palen, soms golfplaten, waar je met een keukentrapje zo overheen klimt. Of barrières gemaakt van oude spoorrails, die alleen voertuigen tegenhouden – al hebben de Mexicaanse kartels ook daar wat op gevonden: ze leggen een talud aan en rijden er zo overheen.

Waar er niet gebouwd is, heeft dat vaak praktische redenen. De ondergrond is te ruig, in handen van burgers, een inheems reservaat of een natuurpark En: voor twee derde deel is de grens een rivier. Deze Rio Grande (die de Mexicanen de Río Bravo noemen) meandert vanaf El Paso in honderden bochten naar de Golf van Mexico. In de rivier bouwen – als dat technisch al zou kunnen – mag niet onder het verdrag waarmee in 1848 de oorlog met Mexico werd bijgelegd. Bouwen op de oevers is ook lastig: een muur verandert bij hoog water al snel in een dam. Verder van de oever bouwen zou kunnen, maar dan leveren de Amerikanen in de praktijk veel grondgebied in. De VS met honderden vierkante kilometers laten krimpen zou niet stroken met Trumps andere campagneslogan: Make America Great Again’.

Bron|Wereldnieuws

 

 

Comments