HET MAAKT WEL DEGELIJK WAT UIT DAT EEN ZWARTE VROUW DE BELANGRIJKSTE NEDERLANDSE TONEELPRIJS WINT

HET MAAKT WEL DEGELIJK WAT UIT DAT EEN ZWARTE VROUW DE BELANGRIJKSTE NEDERLANDSE TONEELPRIJS WINT

De Theo d’Or prijs is niet zomaar een prestigieuze award dat wordt toegekend aan personen uit de Nederlandse toneelwereld. Toen zondagavond de in Suriname geboren actrice Romana Vrede deze prijs werd toegekend, waren de commentaren even opmerkelijk als het winnen van de prijs zelf.

Vrede kreeg deze belangrijkste toneel waardering voor de meest indrukwekkende vrouwelijke dragende rol in de toneelvoorstelling RACE van het National theater. Zij is hiermee de eerste niet blanke Nederlandse die met deze prijs vandoor gaat.

Waarom het accent gelegd wordt op haar etniciteit is volgens de critici die hierover spraken geen emotionaliteit maar wel een opmerkelijke realiteit over de kwaliteit en het vermogen waarover Vrede wel moet beschikken in de toneelwereld, in een door blanken gedomineerde Europese samenleving.

Met het winnen van deze prijs heeft Romana Vrede zondagavondgeschiedenis geschreven en wordt dit gebeuren gezien als een mijlpaal in de Nederlandse toneelgeschiedenis. Haar studie aan de Arnhemse toneelschool waar zij in 1999 van afstudeerde, haar carrière als toneelschrijver, actrice en theatermaker bij het Nederlandse Onafhankelijk Toneel zijn slechts een onderschrijving van haar eigen persoonlijke moed, doorzetting en vertrouwen in eigen kunnen. Romana Vrede heeft met haar optredens in verschillende toneelstukken zoals de voorstellingen Melanie Klein en Penelope, haar rollen bij Compagnie Dakar, Bogaerdt/VanderSchoot, Bonheur, Theater Artemis en het Noord Nederlands Toneel, voor zich zelf het pad geplaveid naar het moment van zondagavond. Het is haar niet in de schoot geworpen maar heeft zij als alle andere in Europa gevestigde collega’s een harde school doorlopen. Wie haar optreden heeft gezien in de spraakmakende voorstelling, ‘Who’s afraid of Charly Stevens’ zal als snel tot deze conclusie komen.

Over etniciteit en racisme wil Vrede zelf niet veel zeggen. Volgens haar is de revolutie waarin andere etniciteiten steeds meer een belangrijke plaats innemen in verschillende branches van de Nederlandse maatschappij reeds lang ingezet. “We zitten hier samen en al doende leren we”. Vrede maakt al vanaf 2016 deel uit van het ensemble van het Nationale Toneel. In seizoen 2016-2017 is ze te zien in RACE (regie Eric de Vroedt) en The Nation (regie Eric de Vroedt). De jury noemt het ‘ijzersterk’ hoe Romana Vrede in RACE (Het Nationale Theater) ‘voelbaar ongemak op het toneel en in de zaal weet te creëren’. De belangrijkste toneelprijzen werden tijdens het Gala van het Nederlands Theater zondagavond in de Amsterdamse Stadsschouwburg uitgereikt.

UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN