NEP NIEUWS EN JOURNALISTIEK VAN VREDE

NEP NIEUWS EN JOURNALISTIEK VAN VREDE

PARAMARIBO – Het Rooms Katholiek Bisdom heeft zondagavond tijdens een bijeenkomst gediscussieerd met journalisten en mediawerkers over nepnieuws en de rol van de journalistiek daarbij.

De discussie stond in het teken van de 52-ste herdenking van Wereld Communicatie dag uitgeroepen door het Vaticaan in Rome. Bischop Pater Karl Choennie hield de aanwezige journalisten de boodschap voor van Paus Franciscus, waarin een beroep wordt gedaan op de journalistiek de waarde te ontdekken van het journalistieke beroep en de persoonlijke verantwoordelijkheid van een ieder bij het communiceren van de waarheid. ‘De waarheid zal u vrij maken’, een tekst uit de Bijbel, die het Vaticaan gebruikt om te benadrukken dat de sociale communicatie in dienst behoort te staan van de waarheid.

In de boodschap wordt nepnieuws omschreven als ongegronde informatie die gebaseerd is op niet bestaande of verdraaide gegevens en er op gericht is de ontvanger van het nieuws te bedriegen en te manipuleren.

Het verspreiden ervan kan beantwoorden aan vooropgezette doeleinden, politieke keuzes te beïnvloeden en economische winst na te streven. Vaak wordt een beroep gedaan op stereotypen en algemene sociale voordelen, die inspelen op gemakkelijk en onmiddellijk op te wekken emoties, zoals angst, minachting, woede en frustratie.

Verspreiding van nepnieuws maakt manipulerend gebruik van sociale netwerken en hun onderliggende logica. In de interactie met de journalisten en mediawerkers zijn de bisschop en zijn medewerkers ingelicht in wat in de journalistiek als nepnieuws wordt gezien, wat het beroep inhoud, de wettelijke regels, de ethiek die mee gepaard gaat en de uitdagingen die er zijn bij het beoefenen van de journalistiek. Choennie die de bijeenkomst zeer interessant ervoer opperde dan ook elk jaar rond wereld communicatie dag een bijeenkomst te organiseren met journalisten en mediawerkers.

In de boodschap van Paus Franciscus wordt gesteld dat niemand zich kan onttrekken aan de verantwoordelijkheid nepnieuws te bestrijden. Dat is niet gemakkelijk omdat desinformatie vaak gebaseerd is op verschillende verhalen, die opzettelijk ontwijkend en subtiel bedrieglijk zijn en soms gebruikt wordt gemaakt van geraffineerde mechanismen. Opvoedkundige manier die gericht zijn op het leren interpreteren en het op waarde schatten van de communicatieve context zijn daarom zeer prijzenswaardig. Daarnaast moeten er volgens de Paus er ook institutionele en juridische initiatieven zijn om te komen tot normatieve richtlijnen om het verschijnsel in te dammen. Volgens de journalisten moet er een verschil worden gemaakt tussen media, journalistiek en wat zich de laatste jaren als burger journalistiek heeft aangediend in vooral de sociale media. Het beroep op zich is al gereguleerd in de grondwet en andere internationale verdragen en staat tegenover het recht van vrije meningsuiting meteen ook de beperking om verantwoord, met eerbied voor anderen en het door de justitie bepaald algemeen belang het beroep uit te oefenen.

Vanuit de boodschap van Franciscus, wees de Bisschop er op dat een voortdurende besmetting met bedrieglijke taal uiteindelijk het innerlijke van de mens verduistert. ‘Wie tegen zichzelf liegt en luistert naar eigen leugens, komt op het punt waarop hij de waarheid niet meer kan onderscheiden, noch in zichzelf, noch rondom zich, en verliest achting voor zichzelf en voor anderen. Volgens de kerk is het meest radicale tegengif, tegen het virus van de valsheid zich te laten reinigen door de waarheid. De waarheid is niet allen aan het licht brengen van onduidelijke zaken, maar het zet aan tot denken. Het heeft te maken met het leven, steun en vertrouwen. Informeren is het vormen

Als verantwoordelijkheid het antwoord is tegen het verspreiden van desinformatie, dan is diegene die daarbij betrokken is uit hoofde van zijn beroep gehouden verantwoordelijk te informeren, ofwel de journalist als bewaker van het nieuws. Het is niet slechts een beroep maar ook een missie. Daarom zijn nauwkeurigheid van bronnen en het bewaken van de communicatie de ware middelen om het goede te ontwikkelen. De Paus doet in zijn boodschap dan ook een beroep op deze beroepsgroep om het vertrouwen voort te brengen en de weg vrij te maken voor gemeenschap en vrede. Ook doet hij een beroep op journalisten een journalistiek van de vrede te bevorderen.

UNITEDNEWS