PEKING WERPT ZICH OP ALS SCHEIDSRECHTER TUSSEN VS EN NOORD-KOREA,

PEKING WERPT ZICH OP ALS SCHEIDSRECHTER TUSSEN VS EN NOORD-KOREA,

Wang Yi, de Chinese minister van Buitenlandse Zaken. © ANP

China houdt de kaarten tegen de borst

Terwijl Trump en Kim elkaar in bloedstollende retoriek overtreffen, komt de Chinese minister van buitenlandse zaken Wang Yi maar weer eens met de officiële doctrine voor vrede op het Koreaans schiereiland: de ‘dubbele opschorting’. Zuid-Korea en de Verenigde Staten moeten ophouden met militaire oefeningen, Noord-Korea schort het testen van raketten en kernwapens op, en dan gaat iedereen kalm praten. ‘Praten is beter dan niet praten’, trapte Wang Yi een open deur in. Wat denkt China echt over de situatie op het Koreaans schiereiland? En hoe reageert Peking als beide partijen de militaire opties waarmee ze dreigen ook uitvoeren? China houdt de kaarten tegen de borst, behalve dus die van de dubbele opschorting. 

Die formule introduceerde Peking in maart tijdens een eerdere ‘kwaadaardige cyclus’ van tweeten en schieten. Alleen Pyongyang heeft gezegd onder voorwaarden wellicht te willen praten, maar van opschorting is vooralsnog geen sprake. Het Chinese belang inzake Noord-Korea verschilt radicaal van dat van de andere betrokkenen. Natuurlijk, een kernwapenvrij Koreaans schiereiland wil iedereen – behalve Pyongyang dan. China heeft zeker last van de Noord-Koreaanse nucleaire ambities. Bij elke kerntest beeft de aarde van het Chinese Noord-Oosten mee. Als de Verenigde Staten nucleaire faciliteiten aanvallen, krijgt de grensstreek de kernneerslag en de vluchtelingenstroom over zich heen.

Het is al heel wat dat Peking zich als scheidsrechter tussen Washington en Pyongyang opwerpt

Kim Jong-Un (Noord Korea) en Donald Trump (Verenigde Staten van Amerika)
Kim Jong-Un (Noord Korea) en Donald Trump (Verenigde Staten van Amerika)© AFP

Het permanente crisisgevoel over de achtertuin zit in de weg, terwijl China zijn handen vol heeft aan andere conflicten die bij de strategie van geleidelijke uitbreiding van de Chinese invloed op het internationale toneel prioriteit hebben. Zo laat China de tanden zien bij een grensruzie met de regionale concurrent India en dan is er de permanente spanning in de Zuid-Chinese Zee – in beide gevallen staat er grondgebied op het spel dat China als eigen territorium beschouwt. 

Dat laatste is, in het uiterste geval, een militaire escalatie waard. Noord-Korea is van een andere orde. Daar zit de Kim-dynastie keurig op zijn plaats, als waardevolle buffer tussen China en de Verenigde Staten, die volgens Peking bondgenoten Japan en Zuid-Korea gebruiken om China in zijn historische herrijzenis dwars te zitten. Vanuit dat wereldbeeld geredeneerd is elke verandering ongewenst. Het is al heel wat dat Peking zich als scheidsrechter tussen Washington en Pyongyang opwerpt. China gelooft niet in sancties, maar heeft bij de recente stemming in de VN-Veiligheidsraad niet dwarsgelegen. Die schijnbare welwillendheid betekent niet dat Trump in Peking een bondgenoot heeft tegen Pyongyang – integendeel. 

Het is niet eens honderd procent zeker welke kant Peking bij een eventueel militair treffen zou kiezen

China gaf eerder al aan doodmoe te worden van Trumps ‘verantwoordelijkheidstheorie’. Washington gaat ervan uit dat Peking de kwestie Noord-Korea met een vingerknip kan oplossen. Als China al iets zou kunnen veranderen, verkiest Peking Kim met kernwapens en al boven een verandering van het regime in Noord-Korea. 

Amerikaanse invloed direct aan de grens: dat klassieke Chinese horrorscenario deed Mao Zedong in 1950 al besluiten de Noord-Koreaanse kameraden te hulp te schieten. Hij had geen enkele behoefte aan zo’n langdurige oorlog, maar de Noord-Koreaanse buffer tegen een ideologische tegenstander – en dat zijn de Verenigde Staten anno 2017 nog steeds – is belangrijker dan het westen kan bevroeden. Het is niet eens honderd procent zeker welke kant Peking bij een eventueel militair treffen zou kiezen.

Vandaar dat China zelfs een stevige verslechtering in de Amerikaans-Chinese relatie durft te riskeren. Tot dusver heeft Washington echter niet doorgezet met bijvoorbeeld voorstellen voor aanvullende strafmaatregelen die rechtstreeks zijn gericht tegen Chinese staatsbedrijven en banken die het Noord-Koreaans bewind op indirecte wijze overeind houden. China kan nog even op de status quo-koers voortsudderen en dat weet Peking. 

Bron|Volkskrant