KREDIETWAARDIGHEID VAN ZUIDAFRIKA IS STERK AAN HET DEGRADEREN
Na de totale ineenstorting van de Venezolaanse arbeidersstaat lijkt nu ook Zuid-Afrika in moeilijk vaarwater te zitten qua kredietwaardigheid. De slabakkende grondstofprijzen, een torenhoge staatsschuld, sputterende economische groei en totale politieke verlamming om hervormingen door te voeren liggen aan de basis van de beslissing. In 2016 alleen al verloren 355.000 Zuid-Afrikanen hun baan. De werkloosheid ligt nu op 26.7 percent. Griekse toestanden. Bovendien viert de zware criminaliteit er hoogtij. Zuid-Afrika is ondertussen één van de gewelddadigste, moordlustigste landen ter wereld. Een kroniek van een aangekondigde kater, na een progressief droomfeestje.
S&P dreigde al eerder met een downgrade. De toen beloofde hervormingen vertaalden zich slechts in een aantal politieke afrekeningen en herschikkingen in het ANC-kabinet. Ruim onvoldoende dus. De degradatie is bovenal slecht nieuws voor Afrika, aangezien Zuid-Afrika het vlaggenschip is van de Afrikaanse economie. Als het vlaggenschip aan de ketting wordt gelegd, dreigt de hele vloot tot stilstand te komen. Gelukkig wil de Afrikaanse centrale bank (SARB) van geen wijken weten en weigert het de geldkraan open te draaien om de schuld te monetariseren.
De munt kreeg al voldoende klappen door het zware weer op de commodity markten. De SARB wordt gesteund door de charismatische minister van Financiën Pravin Gordhan, die pleit voor drastische besparingen en een stabilisering van de rand. Opmerkelijk, want Gordhan was tot 2009 nochtans topman van de communistische partij.
Dit tot groot ongenoegen van het ANC, in het bijzonder de linkse president Zuma, die een burgeroorlog tussen de verschillende stammen de voorbije jaren wist af te kopen met een ongebreidelde uitkeringspolitiek. Gordhan, die rijdt voor de Indische gemeenschap en populair is bij de zogenaamde “kleurlingen”, wil komaf maken met dat stammensocialisme.
Het is niet ondenkbaar dat de downgrade door S&P de voorbode is van een totale politieke omwenteling in Zuid-Afrika. Wellicht is dat het begin van het einde van Zuma, en het begin van een nieuw tijdperk onder Gordhan. Dat zou ook het einde inluiden van twintig jaar zwarte hegemonie binnen de ANC. Het is misschien geen slecht idee dat de Indiërs eens aan het roer komen te staan van de Regenboognatie. Afspraak in augustus, bij de lokale verkiezingen. Als ANC dan stand houdt, zal de downgrade wellicht niet meer te vermijden zijn.