RECHTER BESLIST | STAAT MOET SAME-SEX HUWELIJKEN INSCHRIJVEN IN BEVOLKINGSREGISTER

Auteur: Wilfred Leeuwin.

De rechter heeft in een bodemprocedure de staat Suriname, en daarmee het ministerie van Binnenlandse Zaken, donderdag veroordeeld om binnen zeven dagen het huwelijk van twee same-sex (gelijkgeslachtelijke) koppels te accepteren en in te schrijven in de registers van het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB).

De rechter oordeelde dat de wettelijke bepalingen waarop de staat zich baseert om de huwelijken niet in te schrijven, in strijd zijn met internationale verdragen waarbij Suriname partij is. Daarnaast heeft de rechter de staat opgedragen te werken aan het aanpassen van de Surinaamse wetgeving op dit punt.

Hoewel de staat in hoger beroep mag gaan tegen deze uitspraak, is het vonnis bij voorraad uitvoerbaar. Binnen zeven dagen moet eraan worden voldaan. Voor elke dag na deze termijn waarin de staat weigert de huwelijken in te schrijven, moet per koppel een dwangsom van SRD 10.000 per dag worden betaald, met een maximum van SRD 1 miljoen. De uitspraak van rechter Shanti Bikhari is historisch, omdat nooit eerder een beslissing in het voordeel van same-sex koppels is genomen.

Deze rechtszaak is aangespannen door de koppels F.E./S.S. en R.P./M.B., van wie de huwelijken in het buitenland zijn voltrokken. Koppel F.E./S.S. reisde in 2018 na een relatie van bijna 35 jaar naar Argentinië om te trouwen. Zij waren donderdag in de rechtszaal aanwezig om het vonnis aan te horen en vielen elkaar, verrast en blij, in de armen.

F.E. en S.S. hebben een lange weg afgelegd. Zij willen niet alleen dat de staat hun huwelijk accepteert en inschrijft in het bevolkingsregister, maar ook dat zij in aanmerking komen voor dezelfde rechten als heteroseksuele echtparen, zoals erf- en pensioenrechten.

In 2023 vroegen zij het Constitutioneel Hof te toetsen of artikel 80 van de Grondwet discriminerend was, maar zonder succes. Het hof oordeelde destijds dat het huwelijk enkel bestemd is voor een man en een vrouw.

De voormalig voorzitter van Parea, een stichting voor homoseksuele mannen, noemt dit een belangrijke overwinning voor de LGBTQI+-gemeenschap. “Het betekent dat de rechter in dit land heeft bepaald dat mensen van hetzelfde geslacht moeten kunnen trouwen en worden ingeschreven.”

Hoewel het Constitutioneel Hof in 2023 in het nadeel van het koppel besliste, erkende het wel dat de betreffende wet verouderd is en niet meer aansluit bij hedendaagse internationale ontwikkelingen. Het hof vond dat hierover eerst een maatschappelijke discussie moest plaatsvinden. Dit leidde tot verbazing en verontwaardiging, omdat de discussie over same-sex huwelijken al jaren gaande is en vooral draait om mensenrechten. Antropoloog en mensenrechtenactiviste Carla Bakboord merkte op dat het Constitutioneel Hof, als het vond dat de wetgeving achterhaald was, eenvoudigweg een uitspraak in het voordeel van het koppel had moeten doen. Dit is nu alsnog door de rechter gebeurd.

Persrechter Ingrid Laltchiran, die na de zitting het vonnis toelichtte aan journalisten, noemde de zaak dan ook bijzonder. Advocaat Hugo Essed stelde donderdag dat de maatschappelijke discussie al is gevoerd in de periode dat Jennifer van Dijk-Silos minister van Justitie en Politie was. “Toen was al duidelijk wat we nu van de rechter hebben gehoord: dat de samenleving er klaar voor is, maar dat degenen die de wetten moeten maken, dat nog niet zijn.”

Essed verwijst naar de recente goedkeuring van het nieuwe Burgerlijk Wetboek, waarin de rechten van de LGBTQI+-gemeenschap niet zijn opgenomen. Dit wetboek treedt op 1 mei van dit jaar in werking. “Het is aan te bevelen deze rechterlijke uitspraak mee te nemen in het nieuwe wetboek. Nu hebben we een uitspraak van de rechter, straks komen de verkiezingen eraan. We hopen dat politieke partijen die zich achter de LGBTQI+-gemeenschap scharen, deze uitspraak als een norm gaan zien. Dit is het moment om het onder de aandacht te brengen van de huidige Nationale Assemblee. Nu hebben zij de kans hun fout recht te zetten,” aldus Essed. Volgens hem zal de jaarlijkse gay-parade door deze uitspraak een extra feestelijk tintje krijgen.

UNITEDNEWS