‘WERELDS’ LEVEN OF STRAK VOLGENS DE BIJBEL? DE PRIJS VAN ONBESPOTEN GROENTEN
Auteur: Armand Snijders
Mennonieten uit Belize willen zich in Suriname vestigen. De aanleiding is een probleem waarover ze zelf liever niet praten: het rommelt tussen de verschillende doopsgezinde gemeenschappen. Kolonies vallen uit elkaar vanwege verschillen van inzicht over hoe de Bijbel geïnterpreteerd moet worden.
In 1959 streken vanuit Canada en Mexico de eerste 3.000 mennonieten in het betrekkelijk welvarende Belize neer. Ze hielden lange tijd vast aan hun cultuur, die is beïnvloed door het fundamentalistische religieuze ideaal; gesloten gemeenschappen (kolonies) gebaseerd op de principes van het Nieuwe Testament.
De mennonieten hebben van oudsher op basis van overeenkomsten met de overheid tal van vrijheden die andere burgers niet hebben. Zo zijn de leden vrijgesteld van militaire dienst en hoeven ze bepaalde vormen van belasting niet te betalen. Tegelijkertijd hebben de boerenfamilies toestemming gekregen om hun eigen, kenmerkende vorm van het protestantisme te belijden. Deze regeling geeft ze ook de vrijheid om hun eigen scholen, bedrijven en banken te runnen.
Anno 2026 wonen er volgens voorzichtige schattingen zo’n 16.000 mennonieten in het land, waarvan een groot deel Nederlandse of Duitse voorouders heeft. Maar de conservatieve leefwijze steeds meer onder druk komen te staan. Net als elders zijn in de wereld zijn de Belizaanse mennonieten verdeeld in – grofweg – twee stromingen: de progressieve vleugel, die gelooft dat de kerk meer betrokken moet zijn bij de samenleving en die bijvoorbeeld motorvoertuigen en elektriciteit in hun leven heeft geïntegreerd. Ze vinden de conservatieven te star en hun principes niet Bijbels onderbouwd.
De echte conservatieven willen echter niets weten van de moderne wereld, die in hun ogen het geloof aantast. Zij hanteren de Bijbelregels zeer strikt en dragen nog de traditionele kleding: tuinbroeken en strooien hoeden voor de mannen en wijde jurken voor de vrouwen. Ook gebruiken ze geen elektriciteit, ze zien af van het gebruik van moderne landbouwmachines en rijden met paardenkoetsen.
De groepen die nu naar Suriname willen verhuizen, maken deel uit van Shipyard – de grootste en meest conservatieve mennonietennederzetting in Belize – en de nabijgelegen en veel gematigder kolonie Indian Creek. Beide groepen zouden bezig zijn met de aankoop van duizenden hectares grond op zo’n 100 kilometer van de hoofdstad Paramaribo, zo blijkt uit documenten die door de nieuwssite Mongabay zijn ingezien.
Dat deze twee afzonderlijke gemeenschappen nu gezamenlijk optrekken, is bijzonder. Want de bewoners van Shipyard staan in tegenstelling tot die van Indian Creek bekend om hun zeer traditionele levenswijze en maken bijvoorbeeld gebruik van tractoren met stalen wielen voor het landwerk, aangezien rubberen banden verboden zijn binnen hun geloofsovertuiging.
Indian Creek daarentegen staat bekend als een groep die makkelijker integreert en de moderne technologie en communicatiemiddelen omarmt. De inwoners maken gebruik van auto’s, vrachtwagens en tractoren mét rubberen banden. Dat ook zij naar Suriname zullen komen, wordt gezien als een tactische zet om de gesloten conservatieve groep uit Shipyard een beetje uit de wind van de publieke opinie te houden. Want dat er verzet in de voormalige kolonie zal komen, lijkt op voorhand vast te staan. De mennonieten uit Indian Creek zullen het pad naar de Surinaamse samenleving toe moeten plaveien.
Over de reden van hun komst naar Suriname laat Henry Penner, een van de leiders van Indian Creek, geen twijfel bestaan: “Het behouden van onze eeuwenoude tradities staat centraal. Veel mensen hier willen de religie die wij hebben behouden, niet voortzetten”, zegt hij bezorgd. “De kerk legt te veel nadruk op ‘doen zoals je ouders het deden’ in plaats van echte Bijbelse regels toe te passen.”
Het gebruik van mobiele telefoons, auto’s en andere moderniteiten zijn volgens hem een bedreiging voor de gemeenschap.
“De verhuizing is een manier om traditionele praktijken te behouden en tegelijkertijd te profiteren van de grotendeels onderontwikkelde landbouwsector.”
Maar bovenal willen ze met rust worden gelaten in Suriname, waar zij zonder pottenkijkers op hun eigen manier hun leven willen leiden om hun onbespoten agro-producten te kunnen verkopen.
UNITEDNEWS
