WOEDE EN ANGST IN ISRAËL NA HISTORISCH VREDESAKKOORD TUSSEN VS EN IRAN: “TRUMP HEEFT ONS VERRADEN”
Bron: RTNews
Washington en Teheran staan op het punt een historisch vredesakkoord te ondertekenen onder bemiddeling van Pakistan. Terwijl de rust in de regio hiermee lijkt terug te keren, reageert Israël met diepe bezorgdheid en woede. Veel Israëliërs vrezen dat de deal de militaire slagkracht van Iran intact laat en de basis legt voor een toekomstige oorlog.
Na ruim drieënhalve maand van hevige strijd en intensieve onderhandelingen heeft de Amerikaanse president Donald Trump een definitief akkoord aangekondigd om de vijandelijkheden met Iran te beëindigen. De formele ondertekening van het memorandum van overeenstemming vindt plaats op 19 juni in Genève.
Het akkoord verplicht beide partijen tot een onmiddellijke en permanente stopzetting van alle vijandelijkheden in de regio, inclusief Libanon. In ruil daarvoor wordt de blokkade tegen Iran opgeheven en belooft Washington zich niet te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van het land.
Daarnaast worden de Amerikaanse troepenmacht in de regio bevroren en krijgt Iran de beschikking over de helft van zijn bevroren tegoeden, een bedrag van circa 12 miljard dollar. Teheran verbindt zich op zijn beurt opnieuw aan het Non-proliferatieverdrag, garandeert dat het nooit kernwapens zal ontwikkelen en opent binnen 30 dagen de Straat van Hormuz voor commercieel scheepvaartverkeer.
In Israël is het nieuws ingeslagen als een bom. Oppositieleider Yair Lapid stelt dat het akkoord “geen enkel Israëlisch doel” bereikt. Volgens hem blijft het Iraanse regime overeind, verandert er niets aan het raketprogramma en behoudt Teheran de capaciteit om zijn nucleaire ambities te hervatten. “Dit is een totale mislukking van premier Netanyahu. Hij degradeert Israël tot een vazalstaat die orders opvolgt over de eigen nationale veiligheid.”
Ook oppositieprominent Yair Golan spaart zijn kritiek niet: “Trump ondertekent een deal die miljarden dollars naar het ayatollah-regime sluist, de nucleaire infrastructuur intact laat en een moorddadig regime een cruciale levenslijn biedt.”
De frustratie leeft niet alleen in de politieke top. Onder de Israëlische bevolking heerst een bittere sfeer van misleiding en angst. De 37-jarige Mor Cohen uit Tel Aviv spreekt van een gemiste kans: “Dit akkoord garandeert een volgende oorlog. Alles wat voor de veiligheid van Israël cruciaal is, is simpelweg genegeerd.”
Die angst is cijfermatig te onderbouwen. Hoewel het recente conflict het Iraanse arsenaal naar schatting halveerde, beschikt het land nog altijd over zo’n 1.500 langeafstandsraketten die Israël kunnen bereiken. Bovendien biedt het akkoord Israël geen harde garanties tegen de nucleaire dreiging, noch tegen de raket- en drone-aanvallen van Iraanse bondgenoten zoals Hezbollah en de Houthi’s.
“Het algemene gevoel op straat is dat Trump ons heeft verkocht,” zegt de 56-jarige Maor Attias uit Haifa. “De Amerikanen begrijpen het Midden-Oosten niet. Ze geloofden het Iraanse narratief, of wilden het geloven omdat ze oorlogsmoe zijn. Met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in het vooruitzicht staat Israël onderaan de prioriteitenlijst.”
Israëliërs trekken parallellen met het verleden, zoals de plotselinge Amerikaanse terugtrekking uit Afghanistan in 2021 en het achterlaten van de Koerdische bondgenoten in Syrië in 2019. Toch benadrukken zowel Cohen als Attias dat Israël geen “gemakkelijke prooi” is. “Wij zijn zwaar bewapend, uitstekend getraind en vastberaden om te overleven. Met of zonder Amerikaanse steun.”
De Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, reageerde strijdvaardig en waarschuwde dat Israël met volle kracht zal terugslaan als Iran ingrijpt bij eventuele toekomstige escalaties met Hezbollah. “We sluiten geen compromissen over onze veiligheid en trekken ons niet terug uit de veiligheidszones,” aldus zijn verklaring.
De vraag is echter hoe autonoom Israël kan opereren. Als grootste ontvanger van Amerikaanse militaire steun is het land kwetsbaar voor druk vanuit Washington. Eerder hield de regering-Biden al tijdelijk de levering van zware munitie tegen; Trump zou bij ongewenste Israëlische acties een soortgelijke koers kunnen varen.
Niet iedereen ziet het akkoord als een nederlaag. Voor veel gezinnen weegt het vermijden van een grootschalige escalatie zwaarder. Lilach Kalderon (40), moeder van drie kinderen wiens man in de reserves dient, spreekt van een enorme opluchting: “De oorlog met Iran was diep traumatisch. Voor een klein land van tien miljoen mensen is deze constante paraatheid simpelweg onhoudbaar.”
Militair analist Amir Oren deelt het scepticisme over de haalbaarheid van een langdurig zelfstandig Israëlisch offensief. “Regimeverandering in Iran is onhaalbaar gebleken; liquidaties en het bombarderen van infrastructuur hebben slechts een tijdelijk effect. Bij een langdurige oorlog raakt Israëls eigen luchtverdediging uitgeput, terwijl Amerikaanse steun niet langer gegarandeerd is.”
Ook een herbezetting van Libanon om Hezbollah uit te schakelen is volgens Oren geen optie vanwege het gebrek aan binnenlandse en internationale steun. “Een diplomatieke regeling waarbij de gematigde Libanese regering wordt gemobiliseerd tegen Hezbollah, is strategisch de meest optimale uitweg.”
Terwijl de diplomaten zich verzamelen in Genève, blijft de kernvraag boven de regio hangen: brengt deze deal duurzame vrede, of is het slechts het uitstellen van het volgende onvermijdelijke conflict? De wapens zwijgen wellicht tijdelijk, maar de politieke strijd over de toekomst van Israël is pas net begonnen.
UNITEDNEWS|WERELDNIEUWS
