SUCCESVOLLE OOGST VOOR EXPERIMENTERENDE UIENBOER

Perdiep Kumar Ganga | Foto Coöperatie Shaktiman | Auteur: Armand Snijders.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, kunnen uien wél in Suriname geteeld worden. Dat bewijst agrarisch ondernemer Perdiep Kumar Ganga in Nickerie, die heeft geëxperimenteerd én geoogst.

Hij ziet er zeker brood in om dit grootschaliger op te zetten. Of het nu gaat om massala-kip, een overheerlijke pom of een smakelijke bami of nasi: de ui is de absolute basissmaakmaker in vrijwel iedere Surinaamse keuken. Toch komt nagenoeg elke ui die op de markt wordt aangeboden of in de schappen van de supermarkten ligt uit het buitenland.

De prijzen variëren doorgaans sterk; soms worden uien gedumpt voor nog geen 15 SRD per kilo, op andere momenten kosten ze het viervoudige, terwijl de kwaliteit vaak te wensen overlaat. Ook is er regelmatig een schaarste omdat ‘de boot is vertraagd’ omdat de importeur te laat heeft besteld.

Exacte en actuele consumptiecijfers worden door officiële Surinaamse instanties, zoals het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) of Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (Ezoti) niet structureel gepubliceerd.

Wel staat vast dat Suriname voor uien nagenoeg honderd procent afhankelijk is van import uit Europa – vooral Nederland – en de regio, in het bijzonder Colombia. Dat kost miljoenen euro’s en US dollars en drukt zwaar op de deviezenvoorraad.

Wereldwijd en regionaal ligt de gemiddelde uienconsumptie tussen de zeven tot elf kilo per persoon per jaar. Gezien de centrale rol van de ui in de Surinaamse eetcultuur, kunnen we er gemakshalve vanuit gaan dat we hier z’n tien kilo per persoon op jaarbasis consumeren.

Uitgaande van een bevolking van ruim zeshonderdduizend mensen, verbruikt Suriname naar schatting ongeveer zesduizend ton, ofwel zes miljoen kilo uien per jaar.

Hoewel het ministerie van LVV) al jaren proeven doet met tropische uienrassen in de districten Saramacca en Nickerie, is grootschalige commerciële productie tot nu toe uitgebleven. De geremigreerde ondernemer Ganga wil daar nu verandering in brengen.

Hij woonde vijftien jaar in Nederland en deed daar brede praktijkervaring op in de glastuinbouw. Deze kennis nam hij mee terug naar Suriname, waar hij in Nickerie inmiddels al tien jaar als agrariër actief is onder de naam Coöperatie Shaktiman.

In zijn eigen kas teelt hij uiteenlopende gewassen zoals kousenband, rode en gele peper, bitawiri, tayerblad en sopropo en in de vollegrond kweekt hij met succes bananen (zes hectare), meloenen (zeven hectare) en circa vijfhonderd vierkante meter tomaten.

Deze producten zet hij allemaal af op de plaatselijke markt. Maar hij wilde meer en begon op dertig vierkante meter een experiment met Indiaas plantmateriaal voor uien.

De beslissing om met uienteelt te beginnen kwam puur voort uit nieuwsgierigheid Na drie maanden behaalde hij een opbrengst van zeven kilo per vierkante meter. “Dat is gewoon een goede oogst”, vindt hij en dat was voor hem een kantelpunt.

De nieuwsgierigheid is inmiddels omgeslagen in ambitie. “Grootschalige teelt moet mogelijk zijn”, denkt hij. “Maar schaal is essentieel om concurrerend te zijn, de kosten te drukken, het product goedkoper in de markt te zetten en zo op termijn de lokale markt volledig te bevoorraden”, zegt hij ook.

Hij mikt met zijn bedrijf op een areaal van uiteindelijk vijftig hectare voor de uienteelt, dus bijna tien keer zoveel dan hij nu heeft. Om zijn plannen te kunnen uitvoeren, mikt hij op steun van de overheid om zijn areaal te kunnen uitbreiden.

Lanti heeft volgens Ganga een primaire rol om landbouwontwikkeling te faciliteren en gronden beschikbaar te stellen. Of hij al grond bij LVV heeft aangevraagd, is onbekend. Momenteel is hij actief op het Fai-project in de Koningin Julianapolder.

Met de juiste ondersteuning zou met de lokale uienteelt de basis gelegd kunnen worden voor een volwaardige, import-vervangende sector. Zodat Surinamers 365 dagen per jaar – voor een constante prijs – over uien kunnen beschikken en niet meer afhankelijk zijn van de grillen van importeurs.

UNITEDNEWS