PART II: “HET STUWMEER GAAT DOOD”
Een zeer angstaanjagende kop die gauw afgedaan kan worden als stemmingmakerij. Dit is echter de harde realiteit als er niet gauw ingegrepen wordt omdat het proces van “het doodmaken” reeds is ingezet. Deel 2 van dat proces is de nekslag die enkele tikken, klappen, trappen en baksen verwijderd is. De onderbouwing:
Dredging, of te wel het baggeren op de bodem van rivieren, kreken en meren heeft drie doelen:
- Het uitdiepen van het gebied om de vaargeul toegankelijker te maken of het watervolume te vergroten
- Bruikbaar materiaal van de bodem te halen
- Ongewenst materiaal van de bodem of uit het water te halen
Alle andere doelen hebben min of meer deze uitgangspunten als basis. Voor elk doel heb je niet alleen andersoortige vaartuigen nodig, maar ook specifieke deskundigheid. Deskundigheid staat niet los van het vaartuig. Vooral als het gaat om een waterlichaam dat centraal staat in de waterhuishouding van een ecosysteem, zal je voorzichtig moeten zijn met Dredging. Onderzoek heeft aangetoond dat ecosystemen zeer veerkrachtig zijn in het omgaan met incidenten. Een bosbrand maakt soms juist de weg vrij voor de natuur om een nieuw en beter huis te bouwen. Het structureel afbranden van het bos, nog voor het zich heeft kunnen herstellen, ontneemt de natuur echter de kracht en kans om zulks te doen.
Hetzelfde met het Brokopondo-stuwmeer. Het gevaar schuilt niet alleen in wat je met het blote oog ziet, maar vooral in wat je niet direct ziet: de energiestroom tussen de organismen met hun omgeving en de interactie tussen de organismen onderling en met de omgeving. Er is ook een zekere orde van hoe de omgeving inspeelt op de alledaagse bewegingen van de organismen en de organismen op hun beurt weten wat zij mogen verwachten van de omgeving en hoe die reageert op hun handelingen: een ecosysteem.
Een atoombom werpen op Hiroshima kost veel mensenlevens en het zal lang duren voordat de schade helemaal is weggewerkt. Maar vroeg of laat zal er sprake zijn van herstel en komt er zelfs een stad die beter en mooier is dan wat er voorheen stond. Elk jaar een bom op Hiroshima gooien maakt echter dat de mensen zich terugtrekken uit het gebied en krijg je een spookstad. Doordat de bombardementen doorgaan verandert de stad gauw in een leeg, onvruchtbaar en radioactief stuk aarde dat een gevaar vormt voor alle omliggende steden… misschien voor het gehele land.
Suriname heeft teveel moeten inleveren om het stuwmeer in Brokopondo aan te leggen. Het zou jammer zijn om het meer, vol met leven en natuurschoon dood te zien gaan. Erger nog… het meer kan zelfs een gevaar vormen voor het totaal ecosysteem in het district Brokopondo, delen van Sipaliwini, Marowijne en Para. Misschien voor het heel land indien wij naïef blijven doen en niet willen beseffen waarmee we bezig zijn. Ik ga er vooralsnog niet vanuit dat roofbouw centraal staat en men pas later zal kijken hoe om te gaan met de consequenties als en wanneer die zich aandienen.
De scalians
De gevolgen van Dredging op de bodem van het stuwmeer:
- Alle grond in welk waterlichaam dan ook heeft een bepaalde gepredisponeerde samenstelling. Door Dredging veranderd deze samenstelling.
- Vanwege de veranderingen in de samenstelling gaan bepaalde dieren en organismen dood, omdat zij afhankelijk zijn van de originele samenstelling van de bodem. Hun leven hangt af van de condities die aanvankelijk daar aanwezig waren.
- De mate van troebelheid van het water verandert ook vanwege aanpassingen in de ondergrondse bodemcompositie. De natuur speelt in op deze veranderingen en acht de omstandigheden gunstig voor het ontstaan van nieuwe en ook gevaarlijke organismen en het jagen van ongewenste organismen naar andere delen van het waterlichaam met als gevolg een grotere spreiding van een contaminatie.
- Door de veranderde omgeving kunnen organismen teveel ongewenste nutriënten loslaten in het water wat ook effecten zal hebben op de rest van het aquatisch leven waaronder vissen en planten.
- Teveel vertroebeling blokkeert zonlicht en zuurstof waardoor organismen, vissen en planten afsterven. Ik kom daarop straks terug.
Het schijnt een enorm probleem te zijn in vooral ontwikkelingslanden om, bij het exploiteren van de natuurlijke hulpbronnen, rekening te houden met de natuurlijke omstandigheden. Het wordt wel geëist van multinationals die er komen, maar regeringen zelfs laten hun “eigen mensen” wel toe om de boel kapot te slaan.
Het unieke nu is dat het ecosysteem in het stuwmeer niet verstoord wordt om de natuurlijke hulpbronnen te exploiteren met als doel er geld mee te verdienen voor land en volk, maar dat men het doet met als doel… de natuur te behouden en schoon te maken; dat is althans de officiële verklaring.
Iemand houdt iemand voor de gek, of misschien zichzelf
Er wordt juist meer schade aangericht dan men denkt te herstellen door kwik, onder de huidige omstandigheden, uit het stuwmeer te halen. Daarmee zeg ik niet dat het schadelijk materiaal rustig daar gelaten moet worden, maar wel dat men moet beseffen waarmee men precies bezig is. Je kunt niet gewoon een scalian de opdracht geven om de gehele santenkraam naar boven te zuigen en weer vanuit de achterkant het meer in te poepen. Er zijn enkele fundamentele zaken die daarbij in acht moeten worden genomen. Er is voldoende wetenschappelijke documentatie beschikbaar die gratis via het internet opgevraagd kan worden . Je hoeft geen dure consultants in te huren om te weten dat:
- De scalians die gebruikt worden om goud te winnen uitgerust zijn met andere instrumenten dan een scalian die nodig is voor milieuherstel.
- Er speciale apparatuur en doelgerichte datamonitoringssystemen komen bij kijken en niet slechts een kleine ingreep plegen op een goudponton; dit is wetenschap mijne mensen! You need scientists!
- Er ter zake deskundigen in milieu- en natuurwetenschappen, zoals geologen en biologen, aan de slag moeten gaan om de milieuschade te herstellen en niet goudzoekers
Ik heb niet veel ervaring met de scalians op het stuwmeer, maar bij mijn eerste en enige ‘confrontatie’ kreeg ik niet de indruk met wetenschappers te maken te hebben die wisten waarmee ze bezig zijn. Het kan dat de scalians intussen zijn omgebouwd tot drijvende laboratoria met vaktechnische mensen, maar ik heb een sterk gevoel van niet.
Laten we er vanuit gaan dat de scalians inderdaad met de beste bedoelingen daar actief zijn en alleen aan het mijnen zijn naar kwik. Wat zegt hun onderzoeksrapport over de eventuele gevolgen voor marine life?
Nogmaals, je kunt niet gewoon daar gaan en alles en nog wat opzuigen, weer het water in laten stromen, het gebied gedestabiliseerd achter laten en verder trekken naar het volgend plekje om hetzelfde te doen. De manier hoe een speciaal daarvoor gebouwde scalian het doet is totaal anders dan hoe die drijvende goudfabrieken op het meer nu te werk gaan.
Wat daar op het stuwmeer gebeurt is letterlijk: een aap een scheermes in handen geven. Met andere woorden: een verpleegkundige vragen om een hartoperatie te plegen op een patiënt met griep. Ze zijn beide actief in de gezondheidssector, maar zijn niet opgeleid in hetzelfde werk.
“A dying man-made wonder”
Dit zou in de toekomst wellicht de kop kunnen zijn voor een documentaire op Discovery Channel als wij de ingeslagen weg aanhouden. Ik begrijp de politieke belangen die er spelen; laten we elkaar niet voor de gek houden door ons hoofd in het zand steken. Ik begrijp ook de grote machtige kapitalisten die alle mogelijkheden hebben om mij een kopje kleiner te maken als ik door ga met het beuken op hun belangen, maar dit is niet persoonlijk bedoeld naar wie dan ook. We staan echter voor een keuze:
- Het stuwmeer zit boordevol goud en andere mineralen. We kunnen deze grondstoffen inzetten voor het nationaal belang, of cadeau maken aan enkele individuen. In beide gevallen is de uitkomst hetzelfde; Het meer zal op den duur uitsterven dan wel ‘zelfmoord’ plegen door verstoring van de ecologische samenstelling. Een daarvan is bijvoorbeeld algen (de groene kleur) die zich drastisch vermenigvuldigen omdat er plotseling veel voeding beschikbaar komt met het vertroebelen van het water. Algen leven echter niet lang en zal de concentratie algen die dood gaat ook extreem hoog zijn. Die gaan verrotten en contamineren het water met alle gevolgen van dien voor de dorpen die afhankelijk zijn van het water, de dieren en planten die leven in het water. Een gecontamineerde meer zal ook gevolgen hebben voor de waterhuishouding van het tropisch bos.
- Vertroebeling van het water blokkeert het zonlicht die sommige organismen nodig hebben voor fotosynthese. Ook deze sterven sneller af dan het meer kan verwerken en dit zorgt dan ook weer voor contaminatie. Dit maakt de weg vrij voor organismen die goed gedijen in troebel en “vies” water en die zijn meestal niet de good guys. Afstervende micro-organismen en andere lagere dieren en planten betekent voedselgebrek voor kleine vissoorten die weer voedsel zijn voor andere vissen en visetende dieren.
- Of….. we kunnen het meer duurzaam exploiteren en achterlaten voor het nageslacht om er ook van te genieten. De miljoenen die geïnvesteerd worden om scalians te bouwen en te onderhouden zouden ingezet kunnen worden voor toerismeontwikkeling. Het meer wordt netjes opgeruimd door deskundigen die de JUISTE instrumenten en machines hebben die zo min mogelijk het ecosysteem verstoren. Zeker met mensen aan het roer die ook weten in te spelen op dit gevaar indien het reëel is tijdens de VERANTWOORDELIJKE Dredging.
Maar gewoon daar zonder enig inzicht en kennis rondvaren, zandmateriaal opzuigen en weer uitspugen met als zogenaamd doel kwik op te ruimen maakt meer kapot dan je denkt te herstellen. Hoeveel kwik zal je kunnen vinden in vergelijking met de schade die je aanricht?
Dan wil ik het niet eens hebben over het “per ongeluk” winnen van goud. Ik sluit af met een uitspraak die president Desi Bouterse deed op 23 december 2017 tijdens een speciale kerkdienst op Powakka:
“If u no dray anu par’ a boto, na unu o vernietig a grontapu disi.”
