MENSENRECHTENREGIEM VOORWAARDE VOOR ERKENNING RECHTEN INHEEMSEN EN TRIBALE
De erkenning van de rechten van Inheemsen en Tribale zal pas goed tot zijn recht komen wanner in Suriname een mensenrechtenregiem wordt ingesteld. Dit regiem zal evenwel aan de voorwaarden moeten voldoen zoals voorgeschreven door het Inter- Amerikaans Hof voor de rechten van de mens (IAHRM).
Het hof is zelf transparant en duidelijk in drie vonnissen tegen Suriname waar de bescherming van de mensenrechten van deze gemeenschappen niet is nageleefd. Het gaat om de uitspraken van het hof in de Saamaka -, Moiwana en de Kalina en Lokono casses. Het hof zegt ook dat de belangen van deze gemeenschappen in het bestandrechtssysteem en de Surinaamse wet niet goed zijn beschermd. Adek docente en Marronkenner Patricia Meulenhof heeft vrijdagavond in Tori Oso een lezing gehouden met als Titel de rechten van Inheemsen en Marrons in relatie tot goudwinning in Suriname. Volgens haar is in verschillende internationale verdragen, zoals het internationaal mensenrechtenverdrag, het nationale en internationaal gewoonterecht, verdragen met marrons en inheemsen, de wet Bescherming bosgebieden en andere internationale jurisprudentie voldoende de basis gelegd voor een mensenrechten regiem. De spreekster zegt dat een mensenrechten regiem gekenmerkt wordt dat het past in het nationaal rechtssysteem en dat de werkingssfeer beperkt blijft tot de belanghebbenden, inheemsen en tribale dus. Deze rechten zijn volledig gebaseerd op tradities. De tradities moeten achterhaald worden om te weten wat de rechten precies zijn. “Omdat de tradities bij de gemeenschappen zelf bekend zijn maakt dat de zaak complex. De rechten zijn niet dezelfde rechts concepten die het westers recht kent; ze hebben autonome kenmerken”, zegt Meulenhof.
Overheid
De overheid heeft bij het creëren van een mensenrechtenregiem een belangrijke rol te vervullen als het gaat om het concipiëren van een kader wet en uitvoeringswetten ten aanzien van de rechten van inheemsen en marrons. Ook zal een tijdspad ingesteld moeten worden om samen met de doelgroepen uitvoering te geven aan activiteiten. Er zal vanuit de overheid aan de uitvoering dan ook een budget gekoppeld moeten worden. De doelgroepen zullen het recht moete hebben om zelf te beschikken. Dit is een autonoom beginsel. Meulenhof vraagt zich af in hoeverre de Inheemsen en Marrons zich bewust zijn van zelfbeschikking en autonomie en als dat ergens is omschreven en gedefinieerd.
Dit vraagstuk heeft na de lezing gezorgd voor uiteenlopende opvatting, waarbij ex minister Martin Misidjan, zelf een marron de opmerking maakte dat het huidig traditioneel gezag niet in staat is de doelgroepen naar hogere ontwikkelingsniveaus te brengen, omdat zij bloot staan gesteld aan tal van invloeden waar zij weinig of niets aan kan doen.
Meulenhof heeft reagerend op de onlangs in concept uitgebrachte wet grondenrechten opgemerkt dat deze conceptwet een goede basis legt. Zij maakte wel scherp duidelijk dat deze wet tal van mankementen heeft. Dat de wet er is, is volgens haar een proces dat lang geleden is begonnen bij de overheid. Bij de discussie heeft deze wet ook gezorgd voor opvattingen die duidelijk maken dat de wet collectie grondenrechten nog een lange weg heeft te gaan voordat het uiteindelijk voldoet aan de internationale normen voor grondenrechten. Het aspect van wel of geen collectieve maar ook individuele grondenrechten en de niet terugwerkende kracht van deze wet, als het gaat om vervallen rechten van niet tot de doelgroep behorende personen en instanties, heeft voor discussies gezorgd.
UNITEDNEWS
