MIDDENKLASSE VS VERZUIPT: ‘ALS WE ZIEK WAREN GINGEN WE NIET NAAR DE DOKTER’
Help, de middenklasse verzuipt! Het zou een toepasselijke titel van een nieuwe film kunnen zijn. De middenklasse, eens de ruggengraat van de samenleving, staat onder druk.
Het werk van keurige burgers met een vaste (kantoor)baan of een klein eigen bedrijfje wordt in hoog tempo overgenomen door computers. Ook de flexibilisering van de arbeidsmarkt maakt het middeninkomen onzeker.
Amber Spradlin (38) is lerares Engels in Choctaw, Oklahoma, moeder van twee jongens en getrouwd met een collega-leraar. Doorsnee middenklassegezin, zou je denken. Maar Spradlin en haar man hebben het hoofd de afgelopen jaren maar net boven de waterlijn gehouden.
Ze weet nog goed hoe het voelde toen de jongste net geboren was en ze allebei naar de kinderopvang gingen. ‘Wanhopig’, was het soms, beschrijft ze. Alleen al de zorgverzekering voor de twee kleintjes kostte 1000 dollar per maand. Dan had ze de opvang nog niet betaald, en moest ook de afbetaling van haar studielening nog de deur uit.
Als er iets met onze gezondheid was gingen we niet naar de dokter
,,Al met al nam ik minder dan 1000 dollar per maand mee naar huis,” zegt Spradlin. Ze is een ster in koopjes jagen geworden, dat wel. Maar vakanties, die stelden niet veel voor. ,,En als er iets met onze gezondheid was gingen we niet naar de dokter. Terwijl we verzekerd zijn. De eigen bijdragen, kosten van medicijnen, dan konden we niet betalen.”
De Amerikaanse middenklasse heeft het zwaar. Het inkomen van een middenklassegezin lag in 2016 op ongeveer hetzelfde niveau als in 2000. Voor gezinnen met lagere inkomens daalde het zelfs – alleen families met hoge inkomens gingen er in die jaren op vooruit. De kloof tussen huishoudens met topinkomens en de rest van de Amerikanen was dan ook groter dan ooit, volgens onderzoekscentrum Pew. De Amerikaanse droom beloofde jongeren lang dat ze het beter zouden krijgen dan hun ouders – nu gaat dat voor de helft van de jonge Amerikanen niet meer op, volgens onderzoekers van het Equality of Opportunity Project.
Grote moeite
Leraren als Amber Spradlin horen tot de groep goed opgeleide burgers die grote moeite hebben een stabiel middenklassebestaan te leiden. De onvrede is zo groot dat leraren zijn gaan staken, met name in staten waar de macht in handen is van Republikeinen die snijden in financiering voor publieke voorzieningen als het onderwijs. Amber Spradlin was in 2018 in Oklahoma deel van een grote protestactie. Tien dagen gaf ze geen les. Ook in West Virginia, Arizona en Kentucky gingen onderwijzers de straat op.
Het gaat de boze onderwijzers niet alleen om hun salaris, dat soms al een decennium niet is bijgesteld. Het gaat ook om financiering voor het onderwijs in het algemeen. Op veel Amerikaanse scholen is aan van alles tekort. Leraren betalen geregeld zelf voor papier en potloden. Ze staan soms voor klassen van meer dan 40 kinderen.
Schulden
Openbare scholen in de VS worden voor een flink deel bekostigd uit lokale belastingen. Welvarende gebieden hebben goede scholen, in minder bedeelde regio’s is voor scholen en lerarensalarissen weinig geld. Vooral daar is de dreiging dat leraren om financiële redenen vertrekken heel reëel, zegt Mark Webb, leraar scheikunde en lokaal voorman van een belangengroep voor leraren in Oklahoma City. ,,Triest, maar reëel. In Texas kun je zo 15.000 dollar per jaar meer verdienen.”
Amber Spradlin bouwde schulden op terwijl ze tieners in Oklahoma correct Engels bijbracht. Ze hoopt ze te kunnen afbetalen nu haar eigen kinderen naar school gaan en ze minder kwijt is aan opvang. De auto heeft ook nieuwe banden nodig. Internetverbinding heeft ze thuis niet – ze moet het doen met haar telefoon, en het internet op school. Het is een zegen dat ze net haar studieschuld heeft afbetaald, want de 200 dollar per maand die ze afloste heeft ze hard nodig om de auto de winter door te krijgen. ,,Een computer thuis,” mijmert ze over de dingen die ze zich niet kan veroorloven, ,,dat zou geweldig zijn.”
Bijklussen
Zowel Spradlin als haar man hebben nóg een baan om de eindjes aan elkaar te knopen. Zij werkt in de zomervakantie als huiswerkbegeleider, hij leidt zomerkampen. Het is heel gewoon, voor Amerikaanse leraren, om bij te klussen om de rekeningen te kunnen betalen. Vraag wat rond in staten als Oklahoma en Kentucky, en je leert leraren kennen die parttime werken als zwembadverkoper, of aan de kassa staan bij budgetwinkel Dollar General. Uber heeft een businessmodel gemaakt van de financiële stress van juffen en meesters: de taxi-app richtte zich op zoek naar chauffeurs specifiek op leraren die bij moeten verdienen.
Behalve gestagneerde salarissen kampen leraren en andere werkende Amerikanen met gigantisch hoge kosten. Het hoger onderwijs is zo duur, dat jongeren zich voor decennia in de schulden steken, of hun ouders de pensioenspaarpot aanboren. Kinderopvang kost in sommige staten net zoveel als een opleiding aan een lokale universiteit, en medische kosten zijn voor veel Amerikanen – 20 tot 25 procent, blijkt uit onderzoek – een reden met gezondheidsklachten niet naar de dokter te gaan.
Zorgen om de toekomst
,,Mijn dochter moest een paar jaar geleden worden opgenomen vanwege een bloedafwijking en daarvan gingen we bijna failliet,” vertelt Nema Brewer (46), mediaspecialist van een schooldistrict in Kentucky en dochter van een mijnwerker die in haar staat een protestbeweging van leraren op poten zette toen pensioenen dreigden te worden uitgekleed. Ze kreeg zowel Republikeinen, Democraten als partijlozen op de been voor een staking en demonstraties.
Brewer maakt zich zorgen om de toekomst. Toen ze 17 jaar geleden aan de slag ging, betaalde haar zorgverzekering 90 procent van de kosten. Nu is dat nog maar 80 procent, en moet ze 20 procent zelf betalen, terwijl zorgkosten in de VS de pan uit zijn gerezen. Behandelingen kosten zomaar vijf tot tien keer meer dan in Nederland. De medicijnen voor Brewers dochter, bijvoorbeeld, hadden een prijskaartje van 18.000 dollar. ,,Wanneer gaat de eigen bijdrage verder omhoog naar 25 procent?”
Nema Brewer is dankzij haar activisme rap bijgeschoold in de werking van de Amerikaanse politiek en de overheid, en waarschuwt voor de macht van lobbyisten van grote bedrijven. ,,Als de middenklasse zich niet verenigt, niet gaat inzien dat de overheid niet voor hen werkt, en verdeeld blijft langs partijlijnen, dan worden we vernietigd.”
Als de middenklasse zich niet verenigt, niet gaat inzien dat de overheid niet voor hen werkt, en verdeeld blijft langs partijlijnen, dan worden we vernietigd.
BRON|VS
