Welkom bij deze wekelijkse update in aanloop naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 3 november. Met deze week: Trump slaat een grimmige toon aan over het coronavirus, progressieven en gematigden trekken aan Biden en een historicus maakt zich zorgen over de inzet van federale agenten in Portland.

Trump benadrukte opeens de ernst van de pandemie

Tijdens een korte coronabriefing op dinsdag, de eerste sinds april, verscheen hij zonder anderen aan zijn zijde en week hij – opmerkelijk voor Trump – bijna niet af van zijn aantekeningen. Zijn boodschap was grimmig: de coronacrisis “zal waarschijnlijk, helaas, verder verslechteren, voordat die verbetert”.

De president had Amerikanen een dag eerder al gevraagd een mondkapje te dragen in situaties waarin geen gepaste afstand kan worden gehouden. Op Twitter beschreef hij dat als een daad van vaderlandsliefde. “En niemand is vaderlandslievender dan ik, uw favoriete president.”

Trump bagatelliseerde maandenlang de ernst van de pandemie en drong aan op heropening. In een interview met Fox News op 19 juli beweerde hij nog dat het coronavirus vanzelf wijkt. “Het zal verdwijnen, en dan krijg ik gelijk.” Hij herhaalde dat dinsdag nog een keer aan het einde van zijn coronabriefing, dus het is de vraag of hij inderdaad volledig van gedachten is veranderd.

De partijconventies worden dit jaar vreemde feestjes

President Trump liet donderdag weten dat het deel van de Republikeinse Nationale Conventie dat eind augustus zou plaatsvinden in Jacksonville, Florida, van de baan is, gezien de slechte coronacijfers en de bijkomende risico’s. Trump koos die stad vorige maand, omdat de autoriteiten in Charlotte, North Carolina, hem geen massarally’s konden garanderen.

Het is nog onduidelijk hoe de Republikeinen hun partijbijeenkomst nu gaan vormgeven. De Democraten hebben al aangekondigd dat hun Nationale Conventie, in Milwaukee, Wisconsin, zich vooral virtueel zal voltrekken, maar ook daar bestaan nog vraagtekens over de veiligheid van de kleinschalige fysieke bijeenkomst die ze nog wel willen houden.

Oud-president Barack Obama verscheen woensdag in een campagnevideo voor Joe Biden. (Foto: ProShots)

Hoe ver krijgt radicaal-links Joe Biden mee?

Momenteel gaat het in de Verkiezingsupdate een stuk vaker over Donald Trump dan over zijn Democratische tegenstander.

Kort gezegd: voor nu zit Biden op rozen. Hij heeft een flinke voorsprong in de peilingen, zowel landelijk als in de swingstaten. De Trump-campagne heeft op verschillende manieren geprobeerd hem aan te vallen. Maar geen van die strategieën lijkt aan te slaan bij de kiezers buiten Trumps eigen achterban.

In de relatieve luwte werken Biden en zijn team aan hun eigen strategie, voor wanneer de campagne in alle hevigheid losbarst. Daarbij moet vooral een balans worden getroffen tussen de wensen van de progressieve en de gematigde vleugels van de Democratische Partij. Michelle Cottle van The New York Times schreef een interessant verhaal over dat debat. Insteek: hoe links wordt Biden?

Je kunt de huidige campagnestrategie van Biden in één woord samenvatten: contrasteren. Dat werd donderdag nogmaals duidelijk in een video van de ontmoeting tussen Biden en Obama. Die ziet er gelikt uit, maar erg spectaculair is ‘ie niet. Dat was uiteraard precies de bedoeling. De twee mannen zaten op fauteuils aan weerszijden van het breedbeeld – Obama relaxt achterover, Biden gretig naar voren leunend – en bespraken kalmpjes hoe Trump het in hun ogen heeft verknald.

Federale agenten in ongemarkeerde uniformen vormen een linie op een kruising in Portland. (Foto: Reuters)

Gepaste reactie op ‘anarchistische opstand’ of autoritaire verkiezingsstunt?

‘Trump ontketent autoritarisme op Amerikaanse steden – precies op tijd voor de verkiezingen‘. Die kop van een opiniestuk van historicus Andrew Gawthorpe voor The Guardian kwam donderdag stevig binnen.

Gawthorpe schrijft dat de inzet van federale ordetroepen in Portland en andere Amerikaanse steden als ‘gewelddadig spektakel’ essentieel is voor Trumps campagnestrategie. Als je de aanloop naar de congresverkiezingen van 2018 nog voor de geest kunt halen: volgens de historicus is ‘anarchisten zetten Amerika in brand’ de nieuwe migrantenkaravaan. Ik stelde hem een paar aanvullende vragen. (Tip: lees eerst zijn stuk voor meer context.)

Andrew, het Amerikaanse leger trok na de inzet van militaire politie tegen betogers rond Lafayette Square in Washington DC een streep in het zand. Dat ging te ver en dat doen we niet weer, zei het Pentagon. De federale ‘strike force‘ in Portland bestaat uit troepen die afkomstig zijn van verschillende federale instanties, zoals de immigratiepolitie (ICE) en de dienst Douane en Grensbewaking (CBP). Zijn er vergelijkbare grenzen aan wat zij bereid zijn te doen?

“Het is moeilijk te zeggen of ze een red line hebben. Dat zal vast, maar die wordt niet snel bereikt. De mensen die daar aan de top staan zijn aangesteld door Trump. Hij is er niet in geslaagd de professionele strijdkrachten te corrumperen: die zijn traditioneel in staat om bepaalde waarden in officieren en soldaten te indoctrineren. Paramilitaire troepen hebben leiders die alleen naar Trump luisteren en medewerkers die niet dezelfde normen, waarden en training hebben als militairen.”

Je bepleit ingrijpende hervorming van ‘de kolos die de Amerikaanse veiligheidsdiensten zijn geworden’, om te voorkomen dat toekomstige presidenten op een vergelijkbare manier kunnen gebruikmaken van geweldsmiddelen. Wat moet er volgens jou gebeuren?

“Als Trump verliest – wat ik op basis van de huidige cijfers verwacht – dan wordt het belangrijk om naar deze diensten te kijken. En dan vooral naar de CBP, die tijdens de jaren twintig van de vorige eeuw werd opgericht puur om de grens te bewaken. Nu is het 2020 en vragen we ons af: waarom loopt de CBP in vredesnaam in Amerikaanse straten? De bevoegdheid van die dienst is uitgebreid – ze mogen tot op 100 mijl (160 km) van de grens opereren, inclusief de zeegrens. Twee derde van de Amerikanen, zo’n 200 miljoen mensen, woont in een gebied dat daaronder valt. Die bevoegdheid inperken, zou een heel goed begin zijn.

Verder moet bijvoorbeeld worden gekeken naar de macht van een president binnen de uitvoerende tak van de overheid. Neem de traditionele onafhankelijkheid van het ministerie van Justitie. Die staat onder Trump-loyalist William Barr ter discussie. In zijn recente toespraken gebruikte de minister dezelfde retoriek als de president om verdeeldheid te zaaien: het verhaal dat de VS wordt geteisterd door wijdverbreide onlusten, dat de oppositie Amerika probeert te vernietigen.”

In het debat rond de inzet van federale ordebewakers is er een vraag die opeens weer urgentie heeft gekregen: zal Trump zich erbij neerleggen als hij in november verliest van Biden?

“Ik geloof al heel lang dat hij de uitkomst nooit zal aanvaarden. Er is dan een spectrum van mogelijke scenario’s. Aan de ene kant daarvan legt hij zich er niet bij neer, maar moet hij toch opstappen, en dan krijgt hij een show op Fox News, waarin hij zich daarover blijft beklagen. Aan de andere kant vecht hij de uitslag aan voor de rechter of weigert hij ronduit te vertrekken.

Trump is het grondwerk al een tijdje aan het leggen. Hij accepteert de uitslag van de verkiezingen van 2016 nog steeds niet, houdt vol dat hij de popular vote toen won, en trekt de betrouwbaarheid van stemmen per post in twijfel.

Ik vraag me af of hij zal proberen een soort federale interventie te organiseren, zoals het afvaardigen van zijn strike force naar stemlokalen. Hij heeft dat naar Portland gestuurd vanwege een federaal misdrijf, brandstichting en vandalisme bij een rechtbank. Hij kan aanvoeren dat verkiezingsfraude ook een federaal misdrijf is. Dan is het in werkelijkheid natuurlijk de bedoeling om bepaalde groepen zo te intimideren, dat ze niet gaan stemmen.”

Oud-afgevaardigde en -presidentskandidaat Beto O’Rourke uit Texas spreekt tijdens een campagne-livestream van partijgenoot Biden (Foto: ProShots)

Swingstate Spotlight: Texas. Texas?!

De ‘Lone Star State’ heeft sinds 1976 niet meer voor een Democraat gekozen. Trump won er in 2016 met 9 procentpunten verschil van Hillary Clinton. Als je de gemiddelde Nederlander vraagt een Republikeinse staat te noemen, rolt de naam Texas meestal van hun lippen.

Maar er gebeurt iets in Texas: in de peilingen gaat Joe Biden nagenoeg gelijk op met Trump.

Helemaal nieuw is de trend naar de ‘verpaarsing’ van de staat niet. Clinton verloor met 9 punten, inderdaad, maar dat was wel het beste resultaat voor een Democraat sinds de jaren negentig. Beto O’Rourke kwam in 2018 opvallend dicht in de buurt van Republikein Ted Cruz tijdens de race voor de Senaat (drie punten, het beste resultaat voor een Democraat sinds 1988). Vooral hoogopgeleide witte kiezers in de voorsteden keren zich steeds vaker af van de Republikeinse Partij.

Het is de vraag of het de moeite loont voor Biden om echt te vechten voor Texas. Campagne voeren is er duur en kost veel tijd, en een overwinning zou niet zo doorslaggevend zijn als zeges in de zes belangrijkste swingstaten: Arizona, Florida, Michigan, North Carolina, Pennsylvania en Wisconsin.

USA VERKIEZINGEN