HET JURIDISCH SPEL ROND CORRUPTIE BIJ SPSB EN CBVS. DRAMA, EMOTIES CONFRONTATIES EN HARDE LESSEN

Fotocompilatie: Gillmore Hoefdraad, Robert van Trikt en Ashween Angnoe

De rechtszaken tegen de verdachten, Gillmore Hoefdraad, bij het Hof van Justitie en Robert van Trikt, Ashween Angnoe, Faranaz Hausil en Ginmardo Kromosoeto, bij de Kantonrechter, brengen de nodige drama en emoties met zich mee, maar ook confronterende realiteiten waar, voor de verdachten en het publiek, hopelijk harde lessen uit geleerd worden.

Voor het publiek en de lezer kan de veelheid van rechtszaken enigszins verwarrend overkomen, zeker wanneer de ene verdachten directe betrokkenheid heeft bij het proces van een andere verdachte.

Met uitzondering van Kromosoeto, die verdachte is bij het gerechtelijk onderzoek naar wat zich heeft afgespeeld bij de Surinaamsche Postbaarbank SPSB, staan de andere vier terecht in het gerechtelijk onderzoek naar wat zich heeft afgespeeld bij de Centrale Bank van Suriname CBvS. Van de vijf verdachten staat alleen Hoefdraad terecht bij het hoogste rechtscollege van het land, omdat hij een gewezen politieke ambtsdrager is geweest.

Bij alle vijf verdachten gaat het om strafbare handelingen die zij volgens het Openbaar Ministerie hebben gepleegd en nu voor terecht moeten staan. Die strafbare handelingen hebben te maken met in hoofdzaak de Centrale Bank van Suriname CBvS en de Surinaamsche Postbaarbank SPSB. In het geval van de CBvS staan terecht de verdachten ex governor Robert van Trikt, Gillmore Hoefdraad ex minister van Financiën, Faranaz Alibaks-Hausil, directeur Legal, Compliance & International Affairs bij de centrale bank en Ashween Angnoe als directeur en zakenpartner van van Trikt. In de kwestie van de SPSP staat Kromosoeto als ex directeur terecht. In beide gevallen blijkt tijdens het proces dat sommige personen die niet zijn aangehouden in meer of mindere mate betrokken zijn geweest bij de gepleegde ‘strafbare’ handelingen.

Hoefdraad
Met de strafeis van het Openbaar Ministerie om Hoefdraad te veroordelen met een gevangenisstraf van 12 jaar en een geldboete van SRD 500.000 subsidiair voor nog eens een jaar straf, lijkt het doek voor deze verdachte die voortvluchtig is te zijn gevallen. Het is opmerkelijk dat op Hausil na alle verdachten en hun advocaten de gewezen bewindsman zien als de hoofddader in beide rechtszaken. Hun verweer is tegenover de rechter is zwaar belastend voor de ex minister. Te bedenken dat in de case van de centrale bank het niemand anders dan Hoefdraad zelf is die dit rechtsproces is begonnen door eerst bij de CBvS een intern onderzoek te laten doen, waarna hij op basis van het rapport daarvan de procureur generaal heeft gevraagd een gerechtelijk onderzoek te zoen naar mogelijke strafbare handelingen bij de bank. Hoefdraad die, naar alle waarschijnlijkheid als eerst gevonnist zal worden, wordt door zowel de vervolging als medeverdachte hoofdelijk verantwoordelijk gehouden van wat zich bij beide banken heeft afgespeeld. Bij deze verdachte valt op te merken dat in het gerechtelijk proces er weinig tot helemaal geen confrontatie heeft plaatsgevonden met getuigenverklaringen die mede hebben geleid tot het bewijslast tegen hem. Nadat het hof, steeds weer excepties van zijn verdediging over hoe het rechtsproces moet verlopen heeft verworpen, is meteen een begin gemaakt met de fase van strafeis, requisitoir en pleidooi.

Slimme jongens
steevast gekleed in witte overhemden met donkere pantalon en colbert, is de verschijning van Robert van Trikt en Ashween Angnoe, maar meer nog hun professionele en zakelijke opstelling bij het verschijnen voor de rechter een aparte opmerkelijkheid. Op de eerste zittingsdag was het voor de gewezen governor van de centrale bank, na maanden in afzondering te hebben doorgebracht, zichtbaar een moment om even te wennen aan een publieke verschijning en optreden waar hij aan gewend is. Zonder dossiers en andere documentatie die te maken hebben met het rechtsproces voelt hij zich niet op zijn gemak en laat dat de rechter ook weten. Wie de rechtszaak van CBvS van dichtbij volgt zal het moeten opvallen dat deze twee accountants niet het toonbeeld van verdachten uitstralen. Het lijkt voor hen een status die niet verenigbaar is met hun ontwikkelingsniveau. Volgens hen en hun advocaten zitten zij dan ook onterecht in het gevang. Het gerechtelijk onderzoek van de CBvS bevindt zich nu in en fase waar rechter Mayrie Kuldipsingh de verdachten confronteert met verklaringen die eerder buiten de rechtszaal in een gerechtelijk vooronderzoek zijn afgelegd door getuigen bij de politie en bij de rechtercommissaris. Wanneer het de beurt is aan van Trikt en Angnoe, zijn daarvoor, zoals het tot nu gebeurt, ten minste vier uren voor nodig. Niet dat de rechter in een keer zoveel getuigenverklaringen in behandeling neemt, maar door enerzijds de indringende vragen van de rechter en de officier van Justitie, die soms bij herhaling worden gesteld, maar grotendeels door de uitgebreide vaktechnische beantwoording die van Trikt geeft op vragen als reactie op de tegen hem afgelegde verklaringen. Opmerkelijk is dat waar de rechter en de officier van justitie bij andere verdachten, hen steeds met verbazing er op moet wijzen dat zij zich iedere keer verschuilen achter het antwoord dat zij opdrachten hebben uitgevoerd van ex –minister Gillmore Hoefdraad, is dat bij van Trikt en Angnoe totaal anders. En als dat überhaupt door van Trikt wordt aangehaald zal die dat gedocumenteerd in een korte ‘college’ uitleggen aan de rechter. Op zich heeft het optreden van de gewezen governor en zijn zakenpartner, Angnoe in de rechtszaal een aangename zijde. Met name van Trikt lijkt niet slechts in staat te zijn de getuigenverklaringen tegen hem te weerleggen, maar weet die in een voor hem passende context te plaatsen, de rechter en de officier te voorzien van additionele mondelinge als gedocumenteerde informatie, vragen te stellen en zelf vrijwillig uit te leggen waarom een getuige een bepaalde verklaring heeft afgelegd. Toen de rechter hem confronteerde met een verklaringen van medewerkers van de bank, als zouden zij onder zware druk van Van Trikt bepaalde opdrachten hebben uitgevoerd en dat hij twee uiterste temperamenten zou hebben, wist de ex governor, zelfverzekerd dit te rechtvaardigen tegenover de rechter. Voor Angnoe is er haast niets te doen in de rechtszaal. Op de laatste zitting van 9 februari waren er slechts twee vragen van de rechter die hij even gemakkelijk beantwoordde. Hij leverde echter wel een wezenlijke bijdrage aan de bijna vijf uren waarin de rechter bezig was met van Trikt, door enkele keren vrijmoedig zijn hand te steken, om een bijdrage te leveren aan de vaktechnische uitleg van zijn zakenpartner aan de rechter. Als er iemand is die dit zelfverzekerd gedrag van vooral van Trikt niet kan waarderen is het advocaat Raoul Lobo, de raadsman van Faranas Hausil. Volgens hem zit zijn cliënt door onder andere dit ‘hoogdravend gedrag van van Trikt onschuldig achter de tralies in voorarrest.

Hausil ?
Het verschijnen en optreden van de directeur Legal, Compliance & International Affairs biij de CBvS  in de rechtszaal staat in schril contrast met wat steeds weer blijkt uit getuigenverklaringen van medeverdachten en collega’s bij de bank. erger nog wat tijdens het gerechtelijk onderzoek naar voren komt rechtvaardig dat achter deze verdachte een grote vraagteken wordt geplaatst. De nogal ‘bekakt’ ogende vrouw bekend om haar modieuze verschijning op persconferenties van de bank heeft het emotioneel zwaar te verduren. Elke verschijning voor de rechter is tot nu toe gepaard gegaan met ‘soms’ een hartverscheurende huilbui en  stellige ontkenning van niets op de hoogte te zijn geweest, achteraf te zijn betrokken, toen volgens haar het kwaad al was geschied en zij slechts pogingen heeft ondernomen aan ‘damage controle’ te doen.  Echter wordt Hausil in de getuigenverklaringen en wat andere verdachten in de rechtszaal verklaren al helemaal niet gespaard. Erger nog blijkt zoals het er nu voorstaat dat zij samen met Hoefdraad het mogelijke brein moet zijn achter het grote kwaad bij de centrale bank. Met wat op de laatste zitting waar Hausil er niet bij was naar boven is gekomen ziet het er alles behalve mooi uit voor de jonge vrouw die, naar het zich laat geloven, wel op de bank werkzaam was is, maar in feite de persoonlijke adviseur, contractopsteller en briefschrijver alsook samen met Hoefdraad de bedenker is geweest van constructies die zijn gehanteerd, waardoor uit de bank enkele miljarden euro’s onterecht zijn onttrokken voor betalingen en voorfinancieringen. Maar enkele voice-apps die advocaat Ervin Kanhai de raadsman van van Trikt op de laatste zitting heeft laten horen, waarin Hoefdraad van Trikt laat weten al de hoogte te zijn van constructies die gebuikt zullen worden bij het aangaan van projecten bij buitenlandse bedrijven en de uitvoering van projecten en deals en dat Hausil daarover contracten zal opstellen, brengt alles rond haar persoon in een vaag daglicht. Zelf voor rechter Kuldipsingh lijkt de positie van de vrouwelijke verdachte een groot raadsel. Zij heeft dan ook een speciale confrontatie tussen Hausil en van Trikt ingelast in het proces. Wat de rechter ook verbaasd, is dat nu blijkt dat de functie van Hausil, bij de bank in feite niet bestaat. Zij nooit is benoemd en door HIoefdraad zelf is aangesteld.

Rechter en officier
Volgens juristen, advocaten en officieren bij het gerechtsgebouw, moet vooral niet de fout worden gemaakt, te denken dat met het zelfverzekerd optreden van van Trikt en Angnoe, de zeer geëmotioneerde en alles ontkennende Hausil en de schampere zich achter Hoefdraad verschuilende Kromosoeto, enige indruk wordt gemaakt op rechter Kuldipsingh en vervolgambtenaar Cynthia Klein of de drie andere vrouwelijke rechters, bij het Hof van Justitie. “Deze rechters volgen een strikt juridisch patroon waar slechts het maatschappelijk belang een in hun beoordeling een rol speelt:, zegt een jurist. Overigens heeft een poging van Hausils advocaat Raoul Lobo, om met een compliment aan rechter Kuldipsingh, over hoe zij van Trikt heeft weten aan te pakken en zich niet door zijn deskundigheid heeft laten verleiden, geen zoden aan de dijk gelegd. Zijn complimenteus betoog die vooraf ging aan het verzoek Hausil in voorlopige vrijheid te stellen werd kordaat afgewezen. Een lijn die in deze twee zaken consequent wordt aangehouden door de rechters en vervolgingsambtenaren.

UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN