PATIENTEN ENIGE VERLIEZERS BIJ EENZIJDIG NIERTRANSPLANTATIE BELEID

Het is de afgelopen dagen wel vaker gehoord. Gebrek aan nationale visie en sectorale inzichten, eenzijdige tot solo beleidsbeslissingen van delen van de regering, ministers tot zelf de president, resulteren in doodgeboren baby’s, zo niet paskwillen uit nattevingerwerk, met veel ruis, waaraan steeds moet worden gesleuteld om uiteindelijk toch een vroege dood te sterven.

Precies dat is aan het gebeuren met initiatieven als New Surfin en nu de geplande niertransplantaties van een diaspora medisch team in het Sint Vincentius Ziekenhuis. Van op een afstand en aan de buitenkant zag het er allemaal goed uit, toen president Chandrikapersad Santokhi op 3 maart de kliniek opende. Achteraf bleek dit niet maar een doorn te zijn, maar ook een dolksteek van vooral het diasporateam.  Het had kennis, inzicht en zelfs betrokkenheid bij een lange historie over nierdialyse, behandeling en plannen voor niertransplantatie in het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP), maar ging daar totaal aan voorbij. Het team ging op solotoer, gemotiveerd door het gegeven dat de niertransplantatiekliniek een prestigieus project is van de president. Het is niet eens de onnauwkeurigheid waarmee deze zaak is aangepakt door het staatshoofd en het diaspora medisch team, want dat valt gemakkelijk te corrigeren, dan wel de manier waarop met mensen wordt omgesprongen en hoe dan ook gevoeligheden en sentimenten die Suriname eigen zijn.

Denigrerend

Denigrerende uitspraken over het AZP, zijn specialisten en de kwalificatie die het diasporateam meent te moeten geven aan het werk van het AZP ten aanzien van niertransplantatie en de plannen die het ziekenhuis heeft, zijn als schofferend ervaren. Krishna Khargi en Prenobe Oemrawsingh van het diasporateam maakten het er niet beter op toen zij woensdagochtend via het radioprogramma ‘ABC Actueel’ op een eenzijdige manier nogmaals het eigen standpunt verdedigden. Uit de commotie van de afgelopen dagen bleek niet te zijn geleerd. Dezelfde negatieve beoordelende toon werd aangeslagen. Deze keer ook naar de Vereniging van Medici in Suriname (VMS). Dit optreden was na vijf dagen commotie sinds de opening van de kliniek klaarblijkelijk ook voor minister Amar Ramadin van Volksgezondheid de druppel. De bewindsman maakte telefonisch contact met het programma en liet op kordate toon weten dat hij niet langer zal toestaan dat het diasporateam op een dergelijke manier uitlatingen doet en kritiek levert op de gezondheidssector en dienstverleners in Suriname zonder dat hij als verantwoordelijke daar iets van zegt. Natuurlijk mag het diasporateam zich uiten zoals het wil, het bevordert de vrije meningsuiting in het land, maar het brengt dan ook het actie-reactie-principe in stelling. 

Schade

Tussen de opening van de kliniek tot nu is achter de schermen heel veel gebeurd en verzet. De president probeert nu met partijen na te gaan in hoeverre de aangerichte schade kan worden beperkt en het niertransplantatieproject alsnog voortgang kan vinden, aangepast of niet. De directie van het AZP heeft uit hoofde van haar ambtelijke verantwoordelijkheid moeten instemmen en met duidelijke tegenzin moeten meewerken aan het ondertekenen van een intentieverklaring voor samenwerking met het diasporateam en het Sint Vincentius Ziekenhuis, waar de diasporakliniek is gehuisvest. De medische specialisten van het AZP hebben publiekelijk een nogal zakelijk en professioneel standpunt aangenomen, wat ook geldt voor de VMS. Voor beide staat voorop dat de regering samen met hen eerst gaat kijken naar de enorme problemen die er zijn in de zorgsector, dat er structuur en oplossing komt in de financiële problemen waarbij ziekenhuizen zichzelf haast niet meer kunnen bedruipen en de meest basale voorzieningen moeten ontberen, voordat in de tertiaire zorg nieuwe plannen worden gemaakt waarvoor in het AZP al investeringen zijn gedaan.

Patiënten

Het is jammer dat deze hele kwestie zich op een negatieve manier heeft ontwikkeld, omdat gezien het decor en de geschiedenis van nierdialysebehandeling en niertransplantatie in Suriname, het mooi zou zijn geweest wanneer de president eerst alle spelers bijeen had gebracht en binnenskamers met hen tot een vergelijk was gekomen en samen een mooi plan was gepresenteerd aan de samenleving, maar in het bijzonder de nierpatiënten. Zij kijken niet alleen jaren uit naar een daadwerkelijke ‘step-up’ van dialysebehandeling en de mogelijkheid voor een redelijk betaalbare niertransplantatie, maar hebben er gewoon recht op. Het diaspora medisch team dat claimt de situatie vanuit de zijde van de patiënt te bekijken, neemt of een loopje met het onderhavige of heeft de situatie totaal verkeerd ingeschat. Deze kwestie heeft weer eens aangetoond dat misbruik van macht en posities over maatschappelijke vraagstukken een ernstig vergrijp is van mensenrechten. Want niertransplantatie gaat in de eerste plaats en in essentie niet om diaspora of om politieke partijen, ziekenhuizen en medische specialisten want terwijl zij nu met elkaar overhoop liggen en in feite elke partij, vanuit welke context dan ook, een eigen belang hierbij heeft dient de werkelijke situatie rond nierfalen in Suriname zich in reële mate aan.

Uit een recente presentatie van Leon Brunings, voorzitter van de Nierstichting Suriname, blijkt dat Suriname het aantal van achthonderd patiënten landelijk snel zal overschrijden. In vergelijking met Nederland is dit gezien het bevolkingsaantal en de groei een schrikbarend en verontrustend aantal. Vrijwel honderd procent, hoger afgezet tegen het aantal inwoners van beide landen.

Erger nog is de jaarlijkse groei van het patiëntenbestand met 4 procent. Er is nu al sprake van een ondercapaciteit in de dienstverlening wat met de hoge groei alleen maar erger zal worden. De stem van de patiënt die wordt geconfronteerd met nierfalen, de hoge kosten die gepaard gaan met dialyseren, nazorg en medicamenten, zullen aan het eind toch het hardst klinken en gehoord moeten worden. Aan de discussie en strijd onder de partijen die nu in beeld zijn, hebben zij niets en dan ook niets dat enige verbetering zal brengen in hun situatie.

UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN