BRIEF VAN DE VES AAN DE VOORZITTER VAN DE DNA INZAKE HET CONTROVERSIËLE SIE N.V.

Geachte voorzitter,

Uw wetsvoorstel gedateerd 10 maart 2020 hebben wij op 16 maart j.l. in goede orde
ontvangen waarvoor onze dank.
Dit wetsvoorstel komt na het recente debacle bij de oprichting van New Surfin NV, welke
voor beroering in de gemeenschap heeft gezorgd, ook onder de leden van de Vereniging
van Economisten (VES).
De VES ondersteunt het oprichten van nieuwe organisaties indien de economische en
sociale ontwikkeling van het land daarmee beter kan worden bevorderd dan met de reeds
bestaande organisaties. Het aantrekken van risicodragende buitenlands kapitaal, al dan niet
van diaspora afkomstig, verdiend de nodige prioriteit. Dat kan echter alleen succesvol
worden gestimuleerd indien het voldoet aan de eisen van goed bestuur waarin transparantie,
openheid en accountability noodzakelijke voorwaarden zijn.
We hebben de President dan ook gevraagd om het New Surfin debacle niet met de mantel
der liefde te bedekken maar met een adequate corrigerende aanpak het geschade
vertrouwen terug te proberen te winnen. Wij hebben hem voorgesteld dat de Regering het
initiatief neemt tot een brede maatschappelijke discussie over de opzet van een dergelijk
fonds. De VES zou, indien daartoe uitgenodigd, zeker een bijdrage leveren aan een
dergelijke discussie.
Helaas is niet alleen de uitnodiging uitgebleven maar ook de maatschappelijke discussie.
Hierdoor lijkt het dat de Regering te willen voortgaan met het door haar zo belangrijk
geachte nieuw financierings-/investeringsinstrument, zonder gedegen argumentatie en
maatschappelijk draagvlak door te drukken. We hebben vaker meegemaakt dat het hebben
van een meerderheid in DNA je wel een wettige basis kan geven maar zonder de
maatschappelijke legitimiteit het niet gaat werken.
Geachte voorzitter, U vraagt van een vrijwilligersorganisatie als de Vereniging van
Economisten om binnen 1,5 dag onze onderbouwde zienswijze t.a.v. een “nieuw” onderwerp
met U te delen. Wij voelen ons wel gestreeld met Uw inschatting dat wij dat wel zouden
kunnen. Helaas, zo werkt het bij ons niet, bij geen enkele niet-overheidsorganisatie. Om tot
een diepgaande en wel onderbouwde analyse te komen is er enige studie voor nodig.
Aangezien alle leden van de VES in het arbeidsveld ergens in de economie actief zijn en
– anders dan uw leden -, lopende verplichtingen elders hebben is dat voor ons, hoe graag wij
het ook niet zouden willen, niet haalbaar.
Het gaat om een aantal fundamentele vragen die wij eerst beantwoord moeten hebben en
begrijpen, alvorens met een onderbouwd oordeel U te kunnen helpen. Dat hebben we reeds
diverse malen aan Uw Assemblee, maar ook aan de Regering, doorgegeven.
Wij zullen ter adstructie enkele vraagpunten die vragen om verduidelijking aangeven:
1. Bij wet van 2002 bestaat er een “Instituut voor de Bevordering van Investeringen in
Suriname”, afgekort Investsur die belast is met het aantrekken van investeringen. Het
centrale doel van de nieuwe SIE N.V. Is er een diepgaande evaluatie geweest in
hoeverre en waarom dat vehikel niet succesvol is en onder welke omstandigheden ze
dat wel zou kunnen worden? We zouden een dergelijke evaluatie graag willen inzien.
2. Simultaan met Wet Investsur is er een Investeringswet aangenomen in 2002, welke
ook van belang voorkomt als het gaat om het aantrekken van investeringen. Is dat ook
geëvalueerd? Moet het dan niet ook worden aangepast?
3. Het is onduidelijk wat SIE N.V. precies gaat doen, wat nu met de bestaande
(wettelijke) beleidsinstrumenten niet mogelijk is. Gaarne uitleg?
4. Voor het aantrekken van Direct Foreign Investments (DFI) is de Doing Business Index
(score en ranking) van de Wereldbank van belang. Suriname staat met een score van
47.5 (van de 100) op de 162e plaats (van de 188 landen). Zoals hieronder te zien
scoren we alleen op het gebied van handel drijven redelijk. Voor de rest is ons land
niet erg uitnodigend voor buitenlandse en binnenlandse investeerders. De VES heeft
reeds in augustus 2020 aan de nieuwe Minister van EZOTI een voorstel ter verbetering
van onze score en ranking op de DBI gedaan, waar wij tot op heden geen reactie op
hebben gehad. Zal de oprichting van SIE N.V. het slechte investeringsklimaat, zoals
hieronder aangegeven, (doen) verbeteren? Zoja welke topic(s)?
Topics DB 2020 Rank DB 2020 Score
Overall 162 47.5
Starting a Business 182 61.6
Dealing with Construction Permits 115 66.3
Getting Electricity 145 57.7
Registering Property 157 46.8
Getting Credit 181 10.0
Protecting Minority Investors 157 28.0
Paying Taxes 107 69.4
Trading across Borders 87 75.0
Enforcing Contracts 188 25.9
Resolving Insolvency 139 33.8
5. Waarom is er een afwijking van het gestelde doel in de Memorie van Toelichting en die
op pagina 3 van de oprichtingsakte?
6. De doelen van SIE N.V. zoals hier geformuleerd zijn grotendeels maatschappelijke
doelen en niet de doelen die een particuliere investeerder nastreeft.
7. Doelstelling 1 is niet erg duidelijk geformuleerd. Investeren buitenlandse Investeerders
in projecten en programma’s of in bedrijven?
8. Doelstelling 3: Gaat SIE N.V. ook leningen verschaffen aan derden? En zal het ook
onder Toezicht van de CBvS vallen?
9. Doelstelling 5: Gaat SIE N.V. garanties afgeven voor schulden van de Staat?
10. Zal SIE N.V. ook Staatsgaranties vragen voor het aantrekken van kapitaal?

Indien er kapitaal wordt aangetrokken door SIE N.V. wordt dit bijgeteld bij de totale
staatsschuld?
11. Zal de Staat altijd een meerderheidsbelang houden of op termijn haar inbreng
verminderen?
12. Hoe aantrekkelijk is een bedrijf die een maatschappelijk kapitaal heeft van ca. US$
50.000 voor investeerders (die naar verwachting miljarden US dollars gaan komen
investeren), of zal SIE N.V. ook toegang hebben tot de natuurlijke hulpbronnen die nog
in handen van de Staat zijn? Zal dit niet tot een ongelijke behandeling van (bestaande
of nieuwe) investeerders die buiten SIE N.V. willen investeren.
13. Maakt SIE N.V. deel uit van het CHP 2020-2022 en waaruit blijkt dit?
14. Indien er kapitaal wordt aangetrokken door SIE NV, welke toetsing zal hierop van
toepassing zijn, en zal er ook rekening houden met de aanbevelingen van de NRA?
15. Door bepaalde zaken nu van de publieke ruimte naar de naar de private ruimte te
schuiven zullen voor de samenleving cruciale (beleids)beslissingen niet meer
onderhevig zijn aan de democratische checks en balances. Welke ruimte heeft DNA,
als vertegenwoordiger van het volk, om zaken die met deze machtigingswet
binnenskamers in kleine kring van de N.V. worden beslist te corrigeren.
16. Waarom zijn de in de oprichtingsakte genoemde ministers de aangewezen
comparanten? Zouden deze werkzaamheden niet meer vallen onder Economische
Zaken?
17. Is het toeval dat de Minister die belast is met Economische zaken die cruciaal is bij
investeringen en het investeringsklimaat nergens een rol van betekenis heeft?
18. Is het toeval dat uitgerekend de 2 hoofdrolspelers van het New Surfin debacle op
adressen geboekt staan waar zij niet daadwerkelijk wonen?
19. Is er een reden waarom er in de Statuten geen eerste directeur is benoemd?
20. Welke regeling is er getroffen met de nu ontslagen directeur van New Surfin N.V.?
Voorzitter uit het bovenstaande moge het duidelijk zijn dat de VES absoluut niet overtuigd is
van de relevantie en het economisch nut van de voorgestelde SIE N.V. Wij hebben dringend
behoefte aan een openbare discussie waarin minimaal bovengenoemde vragen worden
beantwoord. U heeft natuurlijk alle bevoegdheid om van uw meerderheid in DNA gebruik te
maken en deze wet in de kleine uurtjes door te drukken.
Maar als U draagvlak in de samenleving zoekt, zeker in een tijd dat er offers moeten worden
gebracht, dan doet U er goed aan het maatschappelijk middenveld niet voor de vorm maar
voor hun inhoudelijke bijdrage te betrekken. Alleen door volledige argumentatie en
transparantie in de maatschappelijke discussie zal dit vehikel een nuttige bijdrage kunnen
leveren aan de gestelde doelen en die van de samenleving.
Voorzitter, de VES wil hetzelfde als DNA en Regering. De VES ondersteunt het oprichten
van nieuwe organisaties indien de economische en sociale ontwikkeling van het land
daarmee beter kan worden bevorderd dan met de reeds bestaande organisaties. Het
aantrekken van risicodragende buitenlands kapitaal voor economische groei en ontwikkeling
verdiend alle prioriteit. Zie deze vraagpunten als een eerlijke bijdrage om deze keer goede
onderbouwde en breed gedragen besluiten te nemen waar wij met zijn allen achteraf trots op
mogen zijn en het volk de vruchten mag plukken.
Wij zullen helaas om eerdergenoemde reden niet aan de beraadslagingen morgen
deelnemen. Mocht er uwerzijds behoefte zijn aan een nadere bespreking op een acceptabel
tijdstip, dan houden wij ons van harte aanbevolen. Wij wensen U hierbij vruchtbare
beraadslagingen toe.

Ingezonden| VES