VERDIENMODEL SURINAME ONVOLDOENDE GEDEFINIEERD
Foto fragment ApintieTV: Fiscalist Roy Rijger
Fiscalist Roy Rijger heeft bij het uitspreken van het Dies natalis, – openingscollege voor het nieuwe academische jaar van de Anton de Kom Universiteit van Suriname -, gezegd dat het verdienmodel van de overheid niet goed of onvoldoende is gedefinieerd en vastgelegd. Niet alleen bedrijven en huishoudens hebben een verdienmodel, maar vooral landen in ontwikkeling”, zegt Rijger.
In zijn Diesrede zou het verdienmodel van het land zich in het algemeen moeten richten rond de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen, zoals olie. Echter zal het belastingsysteem van Suriname doelgericht ingezet moeten worden als een verdienmodel. Het besef dat met belastingen verdiend moet worden, moet meer aanwezig zijn. Gezien de huidige ontwikkelingen zal het creëren van een goed gedefinieerd ‘Local content-beleid’ voor het ondernemerschap serieus aangepakt moeten worden. Er ligt daar een ongekende inkomstenbron, maar over het begrip is weinig bekend. Dit, terwijl het ook nog de vraag is wat gedaan moet worden om local content tot een effectief verdienmodel te maken voor de economie. Als derde specifiek verdienmodel, noemde Rijger het aantrekken van buitenlands investeringskapitaal.
De Diesrede die werd uitgesproken in de Centrumkerk, die dient als auditorium van de universiteit, werd bijgewoond en toegesproken door minister Marie Levens van Onderwijs, terwijl ook assembleevoorzitter Marinus Bee aanwezig was.
De redenaar verwijst in de Diesrede naar artikel 41 van de Grondwet, waarin de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen als kapstok wordt aangewezen, als eigendom van de natie en dient te worden ingezet voor de sociale, economische en culturele ontwikkeling van het land. “Maar als we het willen inzetten voor de ontwikkeling moet er geld mee verdiend worden”, zegt Rijger, die eraan toevoegt dat wanneer aan ‘iets verdiend moet worden’ het belangrijk is dat er kennis is over datgene dat als verdienmodel wordt ingezet.
Hij bleef daarbij gedetailleerd stilstaan bij het belastingregiem van Suriname als belangrijkste inkomsten bron voor het gehele land met al zijn activiteiten. Rijger merkt op dat het inkomsten genererend beleid vooral gericht moet zijn op het creëren van continuïteit van het verdienmodel.
Het moet zowel lokale als internationale bedrijven, in bijvoorbeeld de minerale sector, gemakkelijk en aantrekkelijk maken om te blijven investeren en te blijven zoeken naar manieren om geld te verdienen.
Rijger heeft meer dan eens benadrukt dat er een mindset moet plaatsvinden in dit vraagstuk. “Het is het belangrijkste uitgangspunt, dat de overheid een ondernemer is en daarom verplicht moet weten hoe business te bedrijven, wat de risico’s zijn, hoe het verdienmodel inhoud te geven in het belastingregiem, en het ondernemen blijvend aantrekkelijk te maken. De fiscalist wijst hier ook op de fiscaliteit als belangrijkste instrument van de overheid, maar tegelijkertijd op duidelijke wet- en regelgeving. ‘”Pas wanneer de beleidsvoornemens zijn vertaald in de Belastingwet, is de overheid serieus”, stelt Reiger. Alle ontwikkelingssectoren, zoals het milieu, diaspora, sociale sectoren, het aantrekken van investeringen moeten volgens hem vertaald worden in het belastingregiem. Hij vindt het dan ook een ernstige omissie dat Suriname een van de weinige landen in de wereld is die belasting toegevoegde waarde –BTW- niet heeft ingevoerd.
Volgens Rijger moet het wettelijk instrumentarium van Suriname ernstig worden aangepakt. “Het druipt vaak van de abstractie en je kan er geen kant mee op, ook de moderne wetten”, zei hij zich richtend tot assembleevoorzitter Marinus Bee. Ook besteedde de spreker veel tijd aan het hebben van een welvaartsfonds en hoe deze er volgens internationale normen uit moet zien, en waarvoor deze moet worden gebruikt. “Sparen voor de toekomst gaat echter niet samen met honger lijden”, zegt Rijger. Volgens hem zijn er condities om te kunnen sparen. Een daarvan is dat er een strikt prudent en monetair financieel beleid moet zijn.
Als aanbevelingen geeft Rijger mee dat Suriname haast moet maken met het ontwikkelen van een modern mineralen beleid en de verbetering van het belasting regiem. Er moet in de mindset zwaar worden gefocust op het verhogen van Local Content en het stimuleren van het private ondernemerschap. Het institutioneel kader moet worden verscherpt en er moet meer samen gewerkt en worden georganiseerd. Rijger ziet voor de Anton de Kom Universiteit dan ook behoorlijk veel werk om onderzoekingen te doen en bij te dragen aan een juiste en goede definitie voor het verdienmodel van Suriname. Volgens hem zal de betrokkenheid van de academische instelling bij maatschappelijke vraagstukken haar reputatie en meerwaarde ten goede komen.
UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN
