MEDISCH AFVAL COVID-19 VORMT MILIEUDREIGING
Uit een nieuw rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) blijkt dat de tienduizenden tonnen extra medisch afval, als gevolg op de COVID-19-pandemie, de afvalbeheersystemen in de gezondheidszorg over de hele wereld onder enorme druk zet.
Ook in Suriname komt er extra afval vrij, maar het is onduidelijk wat de effecten hiervan zijn en hoe dat gemanaged wordt. Door het extra medisch afval wordt de gezondheid van mens en milieu bedreigd, en wordt een dringende noodzaak blootgelegd om de afvalbeheerpraktijken te verbeteren.
De wereldwijde ‘WHO-analyse van afval in de gezondheidszorg in de context van COVID-19: status, gevolgen en aanbevelingen’ baseert haar schattingen op de ongeveer 87.000 ton persoonlijke beschermingsmiddelen (PPE) die tussen maart 2020 en november 2021 zijn aangeschaft en verscheept om de dringende COVID-19-responsbehoeften van landen te ondersteunen via een gezamenlijk noodhulpinitiatief van de Verenigde Naties (VN). Geschat wordt dat het grootste deel van de PPE als afval is gedumpt.
Dit is slechts een eerste indicatie van de omvang van het COVID-19-afvalprobleem. Niet bijberekend zijn de COVID-19-goederen die buiten het initiatief om zijn aangekocht, noch met door het publiek gegenereerd afval zoals medische wegwerpmaskers.
Gewezen wordt op de meer dan 140 miljoen testkits, die in potentie 2600 ton niet-besmettelijk afval (hoofdzakelijk plastic) en 731.000 liter chemisch afval (gelijk aan een derde van een Olympisch zwembad) kunnen voortbrengen, zijn verscheept, terwijl wereldwijd meer dan 8 miljard doses vaccin zijn toegediend, wat 144.000 ton extra afval in de vorm van spuiten, naalden en veiligheidsdoosjes heeft voortgebracht.
Terwijl de VN en de landen worstelden met de onmiddellijke taak om de levering van PPE’s veilig te stellen en de kwaliteit ervan te waarborgen, werd minder aandacht en middelen besteed aan het veilig en duurzaam beheer van COVID-19-afval uit de gezondheidszorg.
“Het is absoluut van eminent belang om gezondheidswerkers te voorzien van de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen”, zegt Michael Ryan, uitvoerend directeur van het WHO Health Emergencies Programme. “Maar het is ook van eminent belang om ervoor te zorgen dat ze veilig kunnen worden gebruikt zonder het directe milieu te verstoren.”
Er moeten doeltreffende beheersystemen worden ingebouwd, met inbegrip van richtlijnen voor gezondheidswerkers over wat te doen met PPE’s en medische artikelen nadat ze zijn gebruikt.
Momenteel is 30% van de gezondheidsinstellingen (60% in de minst ontwikkelde landen) niet uitgerust om de bestaande afvalstromen te verwerken, laat staan de extra COVID-19-vracht.
Dit kan gezondheidswerkers blootstellen aan verwondingen door naalden, brandwonden en ziekteverwekkende micro-organismen, terwijl ook gemeenschappen die in de buurt wonen van slecht beheerde stortplaatsen en afvalverwijderingslocaties worden getroffen door besmette lucht van brandend afval, slechte waterkwaliteit of ziekteverwekkend ongedierte.
Het rapport bevat een reeks aanbevelingen voor de integratie van betere, veiligere en milieuvriendelijker afvalpraktijken in de aanpak van COVID-19 en toekomstige inspanningen om voorbereid te zijn op een pandemie, en belicht ervaringen van landen en organisaties die in de geest van “building back better” in de praktijk hebben gebracht.
De aanbevelingen omvatten het gebruik van milieuvriendelijke verpakking en verzending, veilige en herbruikbare PPE’s (bijvoorbeeld handschoenen en medische maskers), recycleerbare of biologisch afbreekbare materialen; investeringen in afvalverwerkingstechnologieën zonder verbranding, zoals autoclaven; omgekeerde logistiek ter ondersteuning van gecentraliseerde behandeling en investeringen in de recycle sector om ervoor te zorgen dat materialen, zoals kunststoffen, een tweede leven kunnen krijgen.
De COVID-19 afvaluitdaging en de toenemende urgentie om milieuduurzaamheid aan te pakken, bieden een kans om systemen te versterken om afval in de gezondheidszorg veilig en duurzaam te verminderen en te beheren. Dit kan door middel van sterk nationaal beleid en regelgeving, regelmatige monitoring en rapportage en een grotere verantwoordingsplicht, ondersteuning van gedragsverandering en ontwikkeling van arbeidskrachten, en meer budgetten en financiering.
“Een systemische verandering in de manier waarop de gezondheidszorg haar afval beheert, zou een grotere en systematische controle en betere inkooppraktijken inhouden,” aldus Dr Anne Woolridge, voorzitter van de werkgroep afval in de gezondheidszorg, International Solid Waste Association (ISWA).
“Het besef groeit dat bij investeringen in de gezondheidszorg rekening moet worden gehouden met milieu- en klimaatgevolgen, en dat er ook meer aandacht moet komen voor de nevenvoordelen van maatregelen. Zo zal een veilig en rationeel gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen niet alleen de milieuschade door afval verminderen, maar ook geld besparen, mogelijke tekorten in de voorziening verminderen en infectiepreventie verder ondersteunen door gedragsveranderingen.”
De analyse komt op een moment dat de gezondheidssector onder toenemende druk staat om zijn koolstof afstoot te verkleinen en de hoeveelheid afval die wordt gestort tot een minimum te beperken – deels vanwege de grote bezorgdheid over de proliferatie van plastic afval en de gevolgen daarvan voor water, voedselsystemen en de gezondheid van mens en ecosysteem.
UNITEDNEWS
