SCHULDEN LIGGEN REGERING NOG ALTIJD ZWAAR OP DE MAAG
ANALYSE|ARMAND SNIJDERS
Het vlot helemaal niet met de herschikking van een deel van de miljardenschulden die Suriname heeft. Vooral de bondholders van Oppenheimer hebben hun hakken stevig in het zand staan en eisen nog altijd dat de schuld van inmiddels bijna 800 miljoen US dollar (dat is inclusief de opgebouwde (boete)rente) volledig wordt betaald.
De regering-Santokhi/Brunswijk deed bij haar aantreden twee jaar geleden in haar tomeloze enthousiasme voorkomen alsof de miljarden dollars aan schulden zonder problemen grotendeels zouden worden kwijtgescholden door de geldverstrekkers. Of die zouden op zijn minst bereid zijn die schulden te herschikken, zodat Suriname minder zou moeten terug betalen.
Niets was minder waar, zo is sindsdien gebleken. Onlangs (dus pas na twee jaar) werd een eerste klein succesje geboekt doordat er overeenstemming werd bereikt met de zogeheten Club van Parijs, waarin relatief kleine schuldeisers als Nederland, Italië, Frankrijk, Zweden, en Israël zitten. Die toonden zich bereid een totale schuld van een slordige 100 miljoen US dollar te herschikken. Dat klinkt veel, maar is peanuts ten opzichte van de totale openstaande schuld.
Voor de rest van de schulden zit er weinig schot in de besprekingen, ook al wil minister Armand Achaibersing van Financiën & Planning anders doen geloven. Hij worstelt nog altijd om een groot deel van de totale schuld, die volgens de regering 3,2 miljard dollar bedraagt, te herschikken omdat de schuldeisers behoorlijk dwars liggen. Dat is logisch, want die willen hun geld dat ze in goed vertrouwen hebben geleend.
Dat dit in ontvangst is genomen en is gespendeerd door de vorige regering, daar hebben de schuldeisers niets mee te maken.
Met name de bondholders van Oppenheimer zetten hun hakken stevig in het zand. De lening van 125 miljoen US dollar tegen een rente van 12,875 procent en van 550 miljoen US dollar tegen een rente van 9,25 procent hangen daardoor nog als een molensteen om Suriname’s nek. Deskundigen hebben er al maanden een hard hoofd in dat de onderhandelingen een voor Suriname happy end zullen hebben, mede omdat Suriname onder leiding van Achaibersing en minister Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken, gemaakte afspraken niet zouden zijn nagekomen. De beide bewindslieden ontkennen dit. Maar omdat geen van de partijen in details treedt, is het moeilijk te verifiëren wie er nu gelijk heeft.
Naar buiten toe verlopen de gesprekken met de Amerikaanse schuleisers in een kalme sfeer, maar vast staat wel dat de bondholders niet van plan zijn ook maar iets in te leveren. Toch roept het ministerie van keer op keer dat er in de gesprekken met de bondholders vooruitgang is geboekt, ook al zijn het maar hele kleine stapjes.. “De besprekingen zullen de komende weken worden voortgezet”, was het enige optimistische dat ministerie vorige maand na de zoveelste mislukte bespreking wist te melden. In feite zijn ze helemaal niets opgeschoten.
Suriname komt dus geen steek verder met de bondholders van Oppenheimer. Zoals dat ook geldt voor de schuld die Suriname heeft bij China en India. Die landen willen vooralsnog geen water bij de wijn doen.
Vooral de openstaande schuld van een half miljard US dollar bij de regering in Beijing zal Achaibersing nachtmerries bezorgen omdat zij er wat voor terug willen hebben om de schuld te herstructureren. Zoals de Chinezen dat ook hebben geëist van andere landen die niet aan hun betalingsverplichtingen konden voldoen, zoals Laos en Sri Lanka.
In laatstgenoemd land ging het beheer van een complete haven over in Chinese handen. Het loste niets op, want door de enorme schulden en de uitzichtsloze situatie werd de regering onlangs weggejaagd door het volk, een beeld dat Surinaamse leiders ongetwijfeld in hun geheugen hebben gegrift. Ook Sri Lanka heeft miljardenschulden en heeft onlangs voor de zeventiende (!) keer in haar geschiedenis de hulp ingeroepen van het IMF voor miljardensteun.
Gelukkig voor Suriname is het hulppakket dat het IMF verleent met 695 miljoen dollar wel veel kleiner. Het is trouwens de vraag of we uiteindelijk de volledige lening zullen krijgen, want we hebben de tweede tranche van 60 miljoen US dollar niet gehad omdat niet aan de door het IMF gestelde eisen was voldaan. De invoering Belasting Toegevoegde Waarde (BTW) werd op het laatste moment afgeblazen en met een half jaar uitgesteld, ‘om de samenleving zo veel als mogelijk te beschermen tegen prijsstijgingen’, beweerde het ministerie van Financiën en Planning. De werkelijke reden was dat het departement haar zaken niet bijtijds op orde had, zoals ook door tal van deskundigen en organisaties (waaronder de VES) al maanden werd geroepen.
Hoe dan ook: wat de reden ook is, voor het IMF was het aanleiding om de geldkraan vanuit Washington richting Paramaribo tijdelijk dicht te draaien. Dat is een wijze les van Santokhi en Achaibersing die zo hun best zeggen te doen Suriname weer op de rails te krijgen.
In de wandelgangen op het ministerie van Financiën en Planning valt te beluisteren dat topambtenaren die bij het schuldenvraagstuk betrokken zijn zich grote zorgen maken over de huidige ontwikkelingen. “De minister slaagt er maar niet in om een doorbraak in de gesprekken met de schuldeisers te forceren”, zegt één van hen.
“Hij heeft ook geen plan B voor als het uiteindelijk helemaal niet lukt. En dan stevent Suriname toch echt op een faillissement af. Want in dat geval krijgen we ook geen cent meer van het IMF en moeten we helemaal onze eigen boontjes doppen. En dat kunnen we momenteel nauwelijks.”
UNITEDNEWS
