ONEERLIJKE CONCURRENTIE BIJ BEDRIJVEN DOOR BTW

Bron: INZICHT VES | Foto: Voorzitter Steven Debipersad van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES).

“Straks zullen er situaties ontstaan, dat bepaalde bedrijven geen btw hoeven te betalen, maar anderen bedrijven in dezelfde branche wel. Hierdoor zal er een oneerlijke concurrentie ontstaan”, zegt voorzitter Steven Debipersad van de Vereniging van Economisten in Suriname (VES).
Hij haalt aan dat er nog veel werk aan de winkel is voor een goede implementatie van deze belasting. Een efficiënte implementatie van de btw zal nog lang duren. Zowel de handelaren, winkeliers en consumenten hebben nog heel wat vragen en voorlichting vanuit de regering en de Belastingdienst is nog steeds slecht. De VES–voorzitter meent dat de btw waarschijnlijk halverwege dit jaar of misschien zelfs eerder bijgesteld zal moeten worden.
“Het is een leerproces en naarmate zal alles bijgesteld moeten worden aan de hand van de praktijk”, zegt Debipersad. De invoering van deze wet verdient volgens Debipersad helemaal geen schoonheidsprijs en er zijn nog heel wat loopholes, die gedicht moeten worden.

Volgens hem zal het heel wat tijd kosten, voordat dit belastingsysteem helemaal ingewerkt is in ons systeem. Het wordt doorgedrukt, omdat de Caricom–landen het al hebben, het zal meer inkomsten inbrengen voor de regering en omdat IMF het wil, maar dit zijn allemaal drogredenen. “We
moeten een belastingsysteem hebben dat efficiënt en transparant is. En zowel de consument als ondernemer moet beschermd worden. Dit gebeurt tot nu toe niet”, zegt de VES–voorzitter.
De koopkracht is sterk geërodeerd en de samenleving moet volgens Debipersad niet dubbel belast worden, anders zal de situatie in het land verergeren. Volgens hem moest Suriname hebben afgekeken van Caribische landen, die veel meer tijd besteed hebben om de btw in te voeren.
Debipersad zegt dat vooral de ondernemers nog steeds zitten met het vraagstuk van het terugvorderen van de btw, dus hoe het gedeclareerd moet worden bij de regering. “Er zijn nog heel veel onduidelijkheden”, benadrukt de VES–voorzitter wederom.

Hij vraagt zich ook af waarom goudbedrijven, loterij–en gokbedrijven geen btw hoeven te betalen. Deze bedrijven vallen onder het nultarief, maar zijn juist een van de grootverdieners, vindt Debipersad.

1. Het is positief dat Suriname uiteindelijk ook daadwerkelijk de BTW heeft ingevoerd, waarbij de consumptie wordt belast. In principe is de BTW ook een rechtvaardiger systeem dan de nu vervangen Omzetbelasting.
2. De BTW is gesteld op 10%, 2% lager dan de reeds vervallen Omzetbelasting. De BTW kent de vooraftrek. Dat wilt zeggen dat de BTW op aankopen, in aftrek mogen worden gebracht. Hierdoor wordt er alleen BTW over de Toegevoegde waarde berekend. Het blijft een raadsel hoe de prijzen in de winkels de pan uitrijzen. De vraag is door wie de controle zal plaatsvinden en hoe? ‘Iedereen doet maar wat’.
3. Met de uitvoering van de Wet BTW is de Belastingdienst belast. Deze dienst heeft een zeer beperkte uitvoeringscapaciteit. Om de miljarden SRDs aan diverse belastingen (o.a.: loon–, inkomsten–, vermogensbelasting, en nu BTW) binnen te halen voor de Staat heeft de Belastingdienst ongeveer 600 personen tot haar beschikking. In vergelijking met de ongeveer 50 duizend ambtenaren in Overheidsdienst is dit een zeer scheve verhouding. De Overheid moet met haast ervoor zorgdragen dat de belastingdienst wordt uitgerust met meer mensen (vanuit andere Ministeries) die getraind worden voor het werk bij de Belastingdienst.
4. De wijziging van de Wet BTW op 29 december 2022 met de introductie op 1 januari 2023 verdiend geen schoonheidsprijs en getuigd van slechte voorbereiding. De Wet was inderhaast ook al in augustus er doorheen gedrukt, om het IMF tevreden te stellen. De suggesties vanuit het bedrijfsleven om naar een lagere btw– percentage van %% te gaan en minder uitzonderingen toe te laten is genegeerd. Helaas zijn DNA en Regering toen gaan relaxen om pas in december overhaast correcties aan te brengen. De late correcties zijn geen verbetering en hebben met name de private sector weinig ruimte gegund. Het was ‘veiliger’ geweest als de aanpassingen na de evaluatieronde ineens zouden worden meegenomen. Er wordt enkel nog meer verwarring veroorzaakt.

5. De Overheid heeft een kans laten vervliegen door samen met de private sector een software te laten ontwikkelen die beschikbaar wordt gesteld aan ALLE ondernemers (van klein tot groot) die verplicht gebruikt dient te worden, zodat de btw–registratie transparant en controleerbaar is.

6. Investeren in een kasregistratie systeem, gebaseerd op de Wet BTW, is van belang. Als je naar de winkel stapt, zou de kassa een onderscheid moeten maken tussen belaste en onbelaste goederen. Met de handmatige facturen lijkt dit niet nauwkeurig, een gevaar voor al dan niet opzettelijk onjuiste toepassing van de BTW en ook nog eens fraudegevoelig,
7. Registratie BTW–plichtigen verloopt vooralsnog moeizaam. Dit ligt blijkbaar aan de technische capaciteit van het systeem.
8. Voor controle activiteiten dient de Belastingdienst bij de grote handelszaken (o.a., bouwmaterialen–, supermarkten–, restaurants–, hotels, enz..) belastingmedewerkers te plaatsen ter vergaring van data (o.a. registratie omzet, gedane betalingen door klanten, enz..) ter schatting van de
BTW en verificatie of de ondernemer de btw–afdracht correct doet.
9. Er is een evaluatieperiode van 6 maanden opgenomen in de Wet. Het verzoek dient te zijn aan de private sector om alle praktijk issues aan te kaarten. Het gaat niet alleen om een plek waar de samenleving haar issues en klachten kan deponeren, maar ook response over kan krijgen.
10. De 4 bijlagenop de valreep in de Wet BTW opgenomen zorgen voor meer onduidelijkheid bij de samenleving.
Gezien de beperkte ‘mankracht’ in Suriname was het aan te bevelen zich te beperken tot een nul % tarief, met minder uitzonderingen. Met deze 4 bijlagen worden enkel meer onduidelijkheden geschept in de samenleving, en natuurlijk ook fraude gestimuleerd. Wanneer valt een goed onder de vrijstelling, wanneer onder het nultarief? Je merkt het nu al in de samenleving dat er oneindig wordt gediscussieerd over de toepassing van de BTW op basisgoederen.
11. De overgangsregeling moet duidelijk kenbaar worden gemaakt. Het is meer dan logisch dat er een grace periodgeldt. Een late registratie zou bijvoorbeeld niet tot een aanslag mogen leiden, vooral niet in deze prille begin. Daarom was het raadzaam een duidelijke grace period in de Wet op te nemen en duidelijk aan te geven welke acties wel dan wel niet kunnen leiden tot een aanslag. Dit, ter voorkoming dat ondernemers een onzorgvuldig gedrag vertonen.

ONDERNEMEN