SURINAME IN SPAGAAT: OLIE OPPOMPEN OF HET KLIMAAT BESCHERMEN?
Bron: Nieuwsuur
Suriname zit op een berg gouden eieren: voor de kust van het straatarme Zuid-Amerikaanse land werd al de ene na de andere grote olievondst gedaan. Mogelijk gaat het om meer dan zes miljard vaten, waarmee Suriname in een keer behoort tot de 25 landen met de grootste olievoorraad. De inkomsten zouden in de honderden miljoenen dollars per jaar kunnen lopen.
Maar drie jaar na de eerste van zeker vijf nieuwe olievondsten is het wachten nog steeds op groen licht voor het oppompen van de olie. Internationale oliebedrijven aarzelen of de investeringen van rond de tien miljard US dollar wel lonen: nader onderzoek heeft uitgewezen dat de olie mogelijk moeilijker te winnen is dan aanvankelijk werd gedacht.
En dan is er nog het klimaat. Tot voor kort was het vanzelfsprekend dat nieuw gevonden olie ook opgepompt en verbrand zou worden. Maar is dat nog steeds het geval in tijden van klimaatverandering? Dat is ook een vraag die in Suriname zelf speelt. Het land gelegen aan de Atlantische Oceaan heeft nu al te lijden onder erosie van de kust.
Dat komt door een complex samenspel van omstandigheden inclusief hardere wind en veranderende zeestromen. Maar ook de zeespiegelstijging speelt een rol. In de hoofdstad Paramaribo staan straten steeds vaker onder water. Experts denken dat dat onder meer komt door de opwarming van de aarde die zorgt voor heviger regenval.
In 2021 stelde het gezaghebbende Internationaal Energie Agentschap (IEA) dat de wereld per direct moest stoppen met nieuwe olie-en gasprojecten. Alleen dan zou er een kans zijn de opwarming van de aarde tot 1,5 graden te beperken. Het IEA stelde dat de CO2-uitstoot in 2050 zo op netto nul kan uitkomen. Nieuwe olie-en gaswinning zijn daar niet mee te verenigen, aldus het IEA.
Minister Silvano Tjong-Ahin van Ruimtelijke Ordening en Milieu spreekt van een “duivels dilemma”. “Aan de ene kant weet je dat het milieugevaar op ons afkomt. Aan de andere kant zoeken wij naar een doorbraak om het leven van onze mensen een beetje beter te maken.”
In Suriname wordt al jaren op kleine schaal olie gewonnen. Maar de recente vondsten voor de kust zijn van een andere orde. Een Amerikaanse bank becijferde dat het mogelijk om 6,5 miljard vaten gaat. Het aanvankelijk enthousiasme over de vondst is inmiddels wat getemperd: nader onderzoek wijst uit dat de olie minder makkelijk te winnen is.
Het Franse Total Energies en de Amerikaanse APA Corporation hebben hun zogeheten ‘definitieve investeringsbesluit’ in december 2022 opnieuw uitgesteld. De beslissing wordt nu in mei van dit jaar verwacht. Dat betekent dat de oliewinning niet vóór 2027 op gang zal komen en het dus nog jaren kan duren voordat de Surinaamse staatskas (via belastingen, royalties en deelname door staatsbedrijf Staatsolie) van de opbrengsten zal profiteren.
Tjong-Ahin erkent dat het een theoretisch debat is en dat er geen gesprekken gaande zijn met buitenlandse investeerders over geld voor Suriname als alternatief voor de olieinkomsten. Hij heeft kritiek op landen die waarschuwen voor klimaatverandering, maar tegelijkertijd olie blijven gebruiken.
“De grootste gillers op klimaatconferenties zijn de rijke landen die de meeste olie opkopen. Laten we duidelijk zijn: wij willen die olie ook in de grond laten. Wij zijn geen voorstander van een situatie waarbij de uitstoot zodanig uit de hand loopt dat de wereld eraan vergaat. Maar die landen moeten meer doen.”
Volgens het Internationaal Energie Agentschap zijn nieuwe olieprojecten niet te rijmen met het doel om de opwarming van de aarde tot 1,5 graden te beperken. En hoe langer de beslissing de olie voor de Surinaamse kust op te pompen op zich laat wachten, hoe groter de kans dat het er niet meer van komt, denkt milieuminister Tjong-Ahin. “Hoewel we blij zijn dat er olie is gevonden waar we wellicht van zullen profiteren, moeten we er wel rekening mee houden dat de wereld kan besluiten om die olie bij ons te laten.”
Erlan Sleur, van de Surinaamse milieuorganisatie ProBios, spreek ook van een duivels dilemma. “Suriname is arm. De staatskas is leeg. Mensen snakken naar geld en wij zijn hartstikke rijk aan allerlei grondstoffen.”
Toch is Sleur geen voorstander van de oliewinning. “Suriname is een van de landen die zwaar te lijden zal hebben van de opwarming van de aarde, vooral door de zeespiegelstijging. De olie winnen is je eigen graf graven.”
De Surinaamse regering wil graag dat de olie gewonnen wordt. President Chandrikapersad Santhoki reageerde teleurgesteld op het nieuws dat oliegigant TotalEnergies de investeringsbeslissing opnieuw had uitgesteld. Sleur: “De eerste prioriteit van de mensen hier is geen milieu- of klimaatverandering. Zij willen brood op de plank.”
Sleur denkt dat er manieren zijn om Suriname te betalen om de olie níet op te pompen. Hij wil de overheid ervan overtuigen het over een andere boeg te gooien. “Er zijn mogelijkheden om kapitaal te krijgen door de olie juist in de grond te houden. Wij hebben bossen die belangrijk zijn voor de wereld, onderdeel van de Amazone. Wij zouden de rijkdom die wij hebben eigenlijk moeten verkopen op een manier dat we er allemaal beter van worden.”
UPDATE CLIMATE
