FALEND BELEID OM EEN BETERE DEAL TE SLUITEN VOOR HET STABROEKBLOK ROEPEN ERNSTIGE VRAAGTEKENS OP

Vicepresident Dr. Bharrat Jagdeo heeft heel wat uit te leggen. De hoogste regeringsfunctionaris voor de olie-industrie is al drie jaar op zijn post, maar de internationaal schandelijke productieverdelingsovereenkomst (PSA) voor het Stabroekblok, die door de vorige regering aan Exxon werd gegeven, is nog steeds van kracht. Zelfs Jagdeo heeft gezegd dat het contract een van de slechtste in zijn soort is.

De fiscale voorwaarden zijn het onderwerp geweest van kritiek van verschillende belanghebbenden in Guyana sinds ze werden gepubliceerd. De 2% royalty’s van deze overeenkomst behoren ongetwijfeld tot de laagste in de sector. Veel critici hebben betoogd dat de regering van Guyana, gezien de potentiële waarde van het Stabroekblok ten tijde van de onderhandelingen, een hogere royalty had moeten bedingen. Nu beschikt Guyana over 11 miljard vaten olie-equivalent, wat betekent dat de waarde van het Stabroekblok enorm is gestegen. Daarom is het nog dringender om een betere deal te sluiten.

Met een kostendekking van 75% zijn de inkomsten voor Guyana zeer beperkt. Econoom Dr. Tarron Khemraj heeft gezegd dat het plafond van de kostendekking moet worden verlaagd tot 50%. Door deze ene wijziging zou het aandeel van Guyana toenemen van een miezerige 14,5% tot 27%.

Goede beheerders van hun aardoliesector, zoals Noorwegen, zijn erin geslaagd belastingheffing te gebruiken als een mechanisme om miljarden aan inkomsten voor hun land aan te trekken. Vandaag is Noorwegen er trots op als olieland dat het in het verleden een goede beslissing heeft genomen voor land en volk. De vorige regering verenigd in A Partnership for National Unity + Alliance For Change (APNU+AFC) heeft besloten geen belasting te heffen en de huidige regering vereningd in de People’s Progressive Party Civic (PPP/C) heeft besloten om het ook onaangetast te laten.

Veel Guyanezen hebben ook hun bezorgdheid geuit over het gebrek aan transparantie rond de onderhandelingen over de PSA.

Er is geen overleg geweest met belanghebbenden, waaronder maatschappelijke organisaties en de media, over de voorwaarden van dit contract. Zelfs na ondertekening hield de toenmalige regering het contract verborgen voor het publiek en gaf het pas vrij nadat er steeds meer stemmen opgingen om het te publiceren.

Terwijl ExxonMobil exponentiële winsten blijft opstrijken uit Guyana’s lucratieve Stabroek Block en het scheve contract van 2016 nog steeds niet is aangepast door de regering, verwacht Jagdeo dat de bevolking van Guyana tevreden zal zijn met de nieuwe voorwaarden die de regering heeft aangekondigd voor blokken waarvan niemand zeker is als ze olie hebben.

De nieuwe voorwaarden omvatten 10% royalty’s, een kostenrecuperatieplafond van 65%, een nieuwe vennootschapsbelasting van 10% en hetzelfde winstdelingscontract. Deze betere voorwaarden zijn vanaf vandaag zinloos omdat er geen ontdekkingen zijn gedaan in de andere blokken. De scheve deal blijft echter bestaan voor de 11 miljard vaten die honderden miljarden Amerikaanse dollars waard zijn.

Uit de kritiek die er is op deze deal, blijkt hoe belangrijk het is dat de fiscale voorwaarden van de PSA voor het Stabroekblok eerlijk en billijk zijn voor de bevolking van Guyana. Het is belangrijk dat de regering en Exxon samenwerken om deze problemen aan te pakken, zodat de voordelen van de sector in het land voelbaar worden.

Het is gebleken dat de regering al enkele jaren om de hete brei heen draait, door de ene reden na de andere aan te voeren die vaak geen stand houdt bij nader onderzoek. President Irfaan Ali zei dat de particuliere sector zich moet uitspreken en het contract moet verdedigen, omdat zij profiteren van de contracten die zij van ExxonMobil en zijn onderaannemers hebben gekregen. Hij zei ook dat Guyana het zou moeten opnemen tegen de advocaten van Exxon en daarbij in het nadeel zou zijn.  Van het Department of Public Information heeft de regering in november 2021 een missive gepubliceerd waarin wordt uitgelegd waarom er niet opnieuw over het contract wordt onderhandeld.

Een daarvan was de beperkende, belastende stabiliteitsovereenkomst die Guyana verbiedt de voorwaarden van de overeenkomst eenzijdig te wijzigen. De stabiliteitsclausule zou Guyana verplichten Exxon te compenseren voor eventuele verliezen als gevolg van gewijzigde voorwaarden. Het is deze clausule die Guyana in moeilijkheden zou brengen met de advocaten van Exxon. Uit deze en andere bepalingen blijkt hoe scheef het Stabroek contract is.

De regering zei destijds ook dat ExxonMobil financieel heeft geleden onder de pandemie. Maar nu ExxonMobil er financieel er veel beter voorstaat, met een recordwinst van 56 miljard dollar in 2022, blijft de regering de deal verdedigen. Jagdeo weigerde om ExxonMobil een windfall tax op te leggen. Was de windfall tax wel overeengekomen met Exxon, dan zou het Guyana betere inkomsten hebben opgeleverd om de economische storm te doorstaan die de Russische oorlog in Oekraïne heeft veroorzaakt en de levensstandaard van elke Guyanees aanzienlijk verbeteren.

Ongeacht de financiële positie van Exxon vindt de vice-president een manier om de oliemaatschappij te verdedigen. Hij blijft herhalen dat als Guyana opnieuw gaat onderhandelen, dit het momentum van de industrie zou schaden omdat het de reputatie van Guyana bij investeerders zou ruïneren. De PPP is ervan overtuigd dat Guyana 10 drijvende productie-, opslag- en verladingsschepen (FPSO) nodig heeft om de economische groei van het land in een wenselijk tempo te houden. Jagdeo wil ook dat Exxon de olie zo snel mogelijk uit de grond haalt.

UNITEDNEWS | GUYANA