AFSCHUW OVER MOORD OP AMAZONE-BOEGBEELD DOOR HOUTKAPPERS BRAZILIË
Hij was soms bang, maar de strijd voor het behoud van het Amazone-regenwoud moest doorgaan. Het is de Braziliaans-Indiaanse natuurbeschermer Paulo Paulino Guajajara fataal geworden. Hij werd in een hinderlaag doodgeschoten, door illegale houthakkers. Internationaal is met afschuw gereageerd.
‘El lobo’, oftewel de wolf, werd hij genoemd. Zijn achternaam is die van zijn stam. De Guajajara vormen met zo’n 20.000 mensen een van de grootste indianenstammen van Brazilië. Samen met leden van enkele andere stammen vormde een groep Indianen een organisatie die zich ‘Bewakers van het oerwoud’ noemt.
Gewapende groep
De gewapende groep wil actief het natuurgebied van de Amazone beschermen en probeert illegale landverovering, houtkap en bosbranden tegen te gaan. En Paulo Paulino Guajajara was de leider en het boegbeeld van de ‘bewakers’. En dus een doelwit.
Guajajara werd al langer bedreigd. Hij droeg daarom vaak een beschermend vest als de groep er op uit trok om bijvoorbeeld illegale houtkappers te verjagen.
Maar afgelopen vrijdag was er in het Araribóia-reservaat een hinderlaag gelegd door vijf houtkappers. Guajajara werd in het hoofd geschoten. Een tweede Indiaanse activist raakte gewond; hij wist te ontsnappen. Bij de schietpartij kwam ook een van de aanvallers om.
President Bolsonaro
Wie achter de aanval zit is niet bekend. Wel wie er door veel mensen verantwoordelijk voor wordt gehouden: de Braziliaanse president Bolsonaro.
Bolsonaro is sinds dit jaar aan de macht en hij wil het Amazone-gebied economisch ontwikkelen, ook de delen waar de inheemse bevolking woont. Hij wil de bescherming van die gebieden opheffen, wil bezuinigen op instanties die de Amazone beschermen en heeft zich wel vaker positief uitgelaten over de houtkappers.
Ophef branden
In juli en augustus was er veel ophef vanwege de branden in het Amazonegebied. Een aantal van die branden was aangestoken, en Bolsonaro was niet van plan daar wat aan te doen. Pas na een golf van internationale kritiek kwam hij in beweging.
Protest in Brazilië
Indiaanse organsaties zeggen dat het optreden van Bolsonaro heeft geleid tot de moord op Paulo Paulino Guajajara. “De regering van Bolsonaro heeft het bloed van de inheemse bevolking aan zijn handen”, zegt de grootste belangenorganisatie van de Braziliaanse Indianen Abip. “De toename van het geweld in de Indiaanse gebieden is het directe gevolg van zijn haatspeeches en de stappen die zijn genomen tegen ons volk.”
Greenpeace heeft met ontzetting gereageerd op de moord. Juist afgelopen week waren acht inheemse leiders uit het Amazonegebied op bezoek in Nederland, en andere Europese landen, om aandacht te vragen voor de bedreigingen en mensenrechtenschendingen tegen de oorspronkelijke bewoners.
Sojateelt
Onder hen Sônia Guajajara, van dezelfde stam als Paulo Paulinho.
Ze heeft Nederlandse Kamerleden verteld dat de grootschalige ontbossing van de Amazone vooral plaats vindt voor de sojateelt. De soja-oogst gaat voor een belangrijk deel als veevoer naar Europa. In een verklaring zegt ze: “Deze geïnstitutionaliseerde genocide moet stoppen. Stop met het goedkeuren van bloedvergieten van ons volk!”
Vechten
Paulo Paulino Guajajara laat een zoon na. Hij wist wat hem boven het hoofd hing, maar hij ging toch door. “Ik ben soms bang, maar we moeten ons hoofd omhoog houden en iets doen. We zijn hier om te vechten”, zei hij in september tegen persbureau Reuters. “We beschermen ons land en het leven daarop. De dieren, de volgens, de stammen die er wonen. Er is zoveel vernietiging van de natuur. We moeten dit leven beschermen voor de toekomst van onze kinderen.”