BLOK 58 VERSUS STABROEK | WAAROM DE SURINAMESE OLIESPRINT VIER JAAR EXTRA EISTE

Bronnen: OilNow, Officieel vergelijkend dossier Guyana-Suriname Bekken, exploitatiegegevens TotalEnergies & Staatsolie Maatschappij Suriname N.V.

Terwijl Guyana binnen vierenhalf jaar transformeerde van de eerste diepzee-olievondst naar fysieke olie-export, verkoos exploitant TotalEnergies in het Surinaamse Blok 58 een diepgaandere reservoiranalyse.

Het definitieve investeringsbesluit van 10,5 miljard dollar voor het GranMorgu-project luidt een beslissend financieel-economisch tijdperk in, maar legt ook de strategische verschillen tussen beide buren bloot.

DECEMBER 2019 markeerde de historische start van de offshore olieproductie in Guyana, krap vierenhalf jaar na de grensverleggende Liza-1 ontdekking in het Stabroek-blok. Aan de Surinaamse zijde van de grens gonsde het een maand later van verwachting toen de Maka Central-1 put in Blok 58 op de kaart werd gezet.

Toch duurt het tot 2028 voordat de eerste Surinaamse ruwe olie vanuit de GranMorgu Floating Production, Storage and Offloading (FPSO) naar de wereldmarkt stroomt. Dat tijdsverschil van ruim vier jaar tussen beide buurlanden is geen toeval. Het vloeit direct voort uit de geologische opbouw van de reservoirs, de commerciële drempelwaarden van internationale oliemajors en de gekozen ontwikkelingsstrategie.

ExxonMobil en zijn partners in het Guyanese Stabroek-blok hanteerden vanaf de ontdekking van het Liza-veld in mei 2015 een agressieve ‘fast-track’-strategie. Na de eerste vondst doorliep het Amerikaanse consortium in recordtempo de fasen van evaluatie, milieueffectrapportages en reservoirmodellering.

In juni 2017 – minder dan 25 maanden na de eerste boorresultaten – verkreeg Liza-1 de nodige ontwikkelingsgoedkeuringen, de productielicentie en de formele Final Investment Decision (FID).

TEMPOVERGELIJKING OFFSHORE ONTWIKKELING

GUYANA (Stabroek-blok / Liza 1)

[Mei 2015: Ontdekking] —> [Juni 2017: FID] —> [Dec 2019: First Oil]  Totale doorlooptijd: 4,5 jaar

SURINAME (Blok 58 / GranMorgu) [Jan 2020: Ontdekking] —> [Oktober 2024: FID] —> [2028: First Oil (Prognose)] Totale doorlooptijd: 8 jaar

De aankomst van het FPSO-productievaartuig Liza Destiny in de Guyanese wateren in 2019 luidde de commerciële exploitatie in. ExxonMobil consolideerde deze voorsprong door opeenvolgende projecten te sanctioneren:

Payara (FID 2020)

Yellowtail (FID 2022)

Uaru (FID 2023)

Whiptail (FID 2024)

Door nieuwe vondsten via onderzeese infrastructurele koppelingen (subsea tiebacks) direct aan te sluiten op bestaande productiehubs, overlapten de bouwfasen elkaar gestaag. Hierdoor klom Guyana binnen een decennium op tot een mondiale oliegrootmacht met honderdduizenden vaten per dag.

Aan de Surinaamse kant van de grens verliep de verkenning van Blok 58 volgens een heel ander patroon. Na Maka Central in januari 2020 volgde een reeks opeenvolgende ontdekkingen, waaronder Sapakara West, Kwaskwasi, Keskesi en begin 2022 de Krabdagu-put.

Vondsten op zichzelf garanderen echter nog geen rendeerdersmodel. Operator TotalEnergies en partner APA Corporation stonden voor de opgave om aan te tonen dat de ondergrondse reservoirs voldoende aaneengesloten volume bevatten om een miljardeninvestering in diep water te verantwoorden.

De beslissende wending vond plaats met het evaluatieprogramma van Sapakara South en Krabdagu, dat in augustus 2023 werd afgerond. Deze uitgebreide druk- en stroomtests bevestigden een gecombineerde winbare reserve van bijna 700 miljoen vaten ruwe olie van hoge kwaliteit.

Met deze harde geologische bewijzen op zak versnelde TotalEnergies de engineeringstudies voor een grootschalig ontwikkelingsconcept, gericht op een verwerkingscapaciteit van circa 220.000 vaten per dag.

Op 30 september 2024 keurde Staatsolie Maatschappij Suriname N.V. het Field Development Plan (FDP) goed. Eén dag later, op 1 oktober 2024, kondigde TotalEnergies de definitieve investeringsbeslissing (FID) aan voor het GranMorgu-project.

Met de bouw en installatie van het GranMorgu-project is een kapitaalinvesteringsbedrag (capex) van circa 10,5 miljard Amerikaanse dollar gemoeid. Het project introduceert een gigantische FPSO met een verwerkingscapaciteit van 220.000 vaten olie per dag.

EIGENDOMSSTRUCTUUR GRANMORGU-PROJECT (BLOK 58)

+—————————————–+—————————-+

| Partner                             Belang / Aandeel                    |

+—————————————–+—————————-+

| TotalEnergies (Operator)              | 40%                          |

| APA Corporation                          | 40%                          | 

| Staatsolie Maatschappij Suriname  | 20% (Uitoefening)      |

+——————————————+—————————+

De exploitatiekosten en kapitaalstructuur zijn scherp doorgerekend. De initiële maatschappijrendementen (Internal Rate of Return / IRR) worden geraamd op zo’n 15 procent bij een internationale Brent-olieprijs van 60 Amerikaanse dollar per vat. Deze lage break-even prijs maakt het project weerbaar tegen prijsschommelingen op de mondiale energiemarkt en beslissingen binnen het OPEC+-kartel.

Staatsolie heeft haar contractuele recht uit de Productie Delingscontracten (Production Sharing Contracts / PSC’s) formeel uitgeoefend om voor 20 procent mee te participeren in de ontwikkeling. Dit vereist dat de nationale oliemaatschappij een eigen kapitaalinbreng van ruim 2 miljard Amerikaanse dollar financiert via een mix van eigen vermogen, obligatieleningen en internationale bankconsortia.

Naast het aandeel van Staatsolie zal de Surinaamse staat directe inkomsten genereren uit:

Royalty’s (op basis van de bruto-olieproductie)

Winstolie (cost oil versus profit oil verdeling)

Vennootschapsbelasting

Strategische Impact op de Surinaamse Economie en Beleidskaders

Het tijdsverschil van vier jaar ten opzichte van Guyana betekent een langere wachttijd voor de overheidskas, maar biedt Suriname ook strategische voordelen op bestuurlijk en macro-economisch vlak. Het stelt de Surinaamse autoriteiten en het bedrijfsleven beter in staat om het hervormingsprogramma met het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de schuldenherstructurering en de inflatiebeheersing op orde te krijgen voordat grote kapitaalstromen de economie binnenkomen.

SURINAAMSE OFFSHORE LANDSCHAP

[Blok 58]   —> GranMorgu (TotalEnergies/APA/Staatsolie) | FID $10,5B | First Oil 2028

[Blok 52]   —> Petronas (Sloanea-gasvondst & oliepijplijn opties)

[Blok 42]   —> Exploratie & evaluatie door internationale majors

[Ondiep]    —> Ondiep-water concessies (Shallow Offshore)

Parallel aan Blok 58 boekt Suriname voortgang in andere delen van zijn offshore-areaal. In Blok 52 heeft Petronas significante gasvondsten gedaan bij Sloanea, waarvoor specifieke commerciële kaders worden uitgewerkt. Tegelijkertijd blijven Blok 42 en diverse ondiep-water concessies in het zicht van internationale investeerders.

Om de gevreesde ‘Hollandse Ziekte’ (waarbij een olie-hausse overige economische sectoren wegdrukt) te voorkomen, rust er een zware taak op de Surinaamse overheid:

Spaar- en Stabilisatiefonds: Het effectief operationeel maken van dit overheidsfonds om oliewinsten te beschermen voor toekomstige generaties en economische shocks op te vangen.

Local Content-wetgeving: Het opbouwen van lokale capaciteit, zodat Surinaamse toeleveranciers, ingenieurs en dienstverleners daadwerkelijk opdrachten binnenhalen voor de offshore-industrie.

Energietransitie: De opbrengsten aanwenden om de economie te diversifiëren zolang de mondiale vraag naar fossiele brandstoffen hoog blijft.

Suriname staat aan de vooravond van een ingrijpende economische transformatie. Waar Guyana het pad effende met een snelle sprint, kiest Suriname met het $10,5 miljard kostende GranMorgu-project voor een grondig voorbereide, kapitaalintensieve sprong voorwaarts.

UNITEDNEWS