BURKINA FASO GRIJPT IN BIJ OMSTREDEN MUSKIETENPROJECT: WAT BETEKENT DIT VOOR LATIJNS-AMERIKA?
Op 18 augustus 2025 heeft de gerechtelijke politie van Burkina Faso een inval gedaan in het laboratorium van het omstreden biotechproject Target Malaria in Bobo-Dioulasso. De faciliteiten werden ter plaatse verzegeld en voertuigen doorzocht. Slechts vier dagen later beval het militaire bewind onder leiding van kapitein Ibrahim Traoré de directe stopzetting van het project én de vernietiging van alle genetisch gemodificeerde muggen.
Hiermee kwam abrupt een einde aan een meer dan twaalf jaar durend wetenschappelijk onderzoeksprogramma dat grotendeels met buitenlands geld werd gefinancierd. Het project Target Malaria wilde genetisch gemodificeerde muggen in de natuur uitzetten om zo de muskietenpopulatie die malaria verspreidt terug te dringen. De meest recente uitzetting vond plaats op 11 augustus 2025. Volgens de betrokken wetenschappers voldeed alles aan de wet en hadden de dorpen in het testgebied toestemming gegeven. Toch bleek dat op nationaal niveau onvoldoende. De actie van de overheid legt een fundamentele vraag bloot: kan de toestemming van een enkel dorp geldend zijn voor een heel land als het gaat om het loslaten van genetisch veranderde insecten?
Wat in Afrika gebeurt, staat niet op zichzelf. In Latijns-Amerika worden al jaren op grote schaal vergelijkbare proefprojecten uitgevoerd door buitenlandse biotechbedrijven.
Een bekend voorbeeld is het Britse bedrijf Oxitec, dat genetisch gemodificeerde Aedes aegypti-muggen (de overbrenger van onder meer dengue en zika) uitzette in landen als Brazilië, Panama en de Caymaneilanden.
In de Braziliaanse stad Jacobina leidde zo’n proef tot grote bezorgdheid. Onderzoekers van onder meer de Yale-universiteit ontdekten dat de genetische aanpassing zich via voortplanting had verspreid naar de wilde muggenpopulatie. Dit zorgde voor een verhit debat over de onvoorspelbare gevolgen voor het ecosysteem en de vraag of de lokale bevolking wel eerlijk en volledig was geïnformeerd.
De laboratoriumontwikkeling van deze genetisch veranderde insecten gebeurt meestal in westerse landen zoals de Verenigde Staten, Italië en het Verenigd Koninkrijk. De daadwerkelijke proeven in de openlucht vinden vervolgens plaats in ontwikkelingsregio’s in Afrika en Latijns-Amerika. De ingreep van Burkina Faso is daardoor een direct waarschuwingssignaal voor overheden in Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. Het dwingt hen tot dezelfde kritische vraag: wie geeft er op ons grondgebied toestemming voor het vrijlaten van genetisch gewijzigde organismen, en is onze eigen bevolking daar wel goed van op de hoogte?
UNITEDNEWS
