CARIBISCH GERECHTSHOF BEREIDT ZICH GRONDIG VOOR OP RECHTSZAAK RAMSAMOOJ VS. SURINAME

Fotocompilatie: De Trinidadiaanse politiek analist en strategisch adviseur Derek Ramsamooj. |Auteur: Wilfred Leeuwin.

Het Caribisch Gerechtshof, bekend als ‘The Caribbean Court of Justice’ (CCJ), gaat uiterst zorgvuldig te werk in de rechtszaak die de Trinidadiaanse burger Derek Ramsamooj heeft aangespannen tegen de staat Suriname.

Nadat eerder werd besloten dat Ramsamooj rechtsingang krijgt, zijn zowel zijn juridische team als dat van Suriname, vertegenwoordigd door jurist Hans Lim A Po (junior), gehoord. Op 24 januari vond een gedetailleerde voorbereiding op de rechtszaak plaats.

De afspraken, vastgelegd in een tijdlijn, lopen tot oktober, wanneer mogelijk de eerste hoorzitting zal plaatsvinden. Tijdens een virtuele ‘Case Management Conference’ op 24 januari besprak de president van het Caribisch Hof, rechter Winston Anderson, bijgestaan door rechters Maureen Rajnauth-Lee en Chantal Ononaiwu, de zaak met enerzijds het advocatenkantoor van Justin Phelps, juridisch vertegenwoordiger van Ramsamooj, waarin ook de Surinaamse advocaat Milton Castelen betrokken is, en anderzijds Lim A Po namens de staat Suriname.

De zaak staat momenteel bekend onder de noemer ‘Trinidadiaanse burger beschuldigt de staat Suriname van schending van zijn rechten binnen de jurisdictie van het herziene Verdrag van Chaguaramas’. Dit verdrag vormt de juridische basis van de Caricom-gemeenschap, waar Suriname lid van is.

De advocaten van beide partijen zijn verzocht om binnen de afgesproken termijn documentatie te overleggen, inclusief bewijsmateriaal en de namen van getuigen die zij willen oproepen.

Van de kant van Ramsamooj zullen hijzelf en de Surinamer Ashween Angnoe getuigen. Van Surinaamse zijde zullen een openbare aanklager van het Openbaar Ministerie en een politiefunctionaris die betrokken was bij de zaak, getuigen.

Het CCJ pakt deze kwestie breder aan dan enkel met de juridische vertegenwoordigers van beide partijen. Volgens rechter Anderson is deze rechtszaak uniek van aard. Het hof zal zich laten bijstaan door een vertegenwoordiger van het Caricom-secretariaat, aangeduid als ‘Amicus’ (Latijn voor ‘vriend van het gerechtshof’), die een adviserende rol zal spelen.

Het Caribisch Hof en de juristen van zowel Ramsamooj als de staat Suriname hebben afgesproken dat er vooraf een gezamenlijke verklaring of document komt waarin het dispuut wordt vastgelegd, inclusief de punten waarover wel en geen overeenstemming bestaat. De Caricom Amicus zal hieraan bijdragen. Ook zal de procesdocumentatie worden samengesteld, met duidelijke afspraken over de omvang ervan.

Vanwege de complexiteit van het Caricom-verdrag en de verschillen in interpretatie van de Surinaamse wetgeving, heeft het Caribisch Hof bepaald dat een juridische expert met ervaring in het Surinaams recht wordt aangewezen. Dit heeft specifiek betrekking op artikel 40 van het Surinaamse Wetboek van Strafrecht, dat mensenrechten behandelt. De advocaten van beide partijen moeten hierover consensus bereiken. Rechter Anderson merkte op dat dit artikel, hoewel opgenomen in het Wetboek, relatief onbekend is onder Surinaamse juristen en mogelijk ook binnen het internationaal recht.

Beide partijen hebben ermee ingestemd dat de zittingen fysiek en niet virtueel zullen plaatsvinden. Lim A Po mag kiezen of hij in het Engels of Nederlands procedeert. Indien hij voor Nederlands kiest, zal het hof zorgen voor een tolk/vertaler. De voorbereidingen zijn aan het einde van de ‘Case Management Conference’ vastgelegd in een document waarmee beide partijen akkoord zijn gegaan.

DISPUUT

Ramsamooj, die zowel een Trinidadiaans als Brits paspoort bezit, werd in oktober 2020 standrechtelijk vastgehouden. Hij werd aangehouden nadat hij had ingestemd medewerking te verlenen aan een strafrechtelijk onderzoek in de geruchtmakende zaak rond de Surinaamse Postspaarbank (SPSB). Hij werd echter als verdachte aangemerkt. Tijdens zijn detentie verslechterde zijn gezondheidssituatie aanzienlijk door de beperkingen die hem door het Openbaar Ministerie werden opgelegd en de gebrekkige medische voorzieningen. Ramsamooj, die lijdt aan diabetes en hoge bloeddruk en hartproblemen heeft, kreeg geen toestemming om in het buitenland medische zorg te ontvangen. Na acht maanden voorarrest werd hij voorwaardelijk vrijgelaten.

Desondanks kon Ramsamooj niet terugkeren naar zijn geboorteland of Engeland. Zijn paspoort en andere persoonlijke bezittingen werden in beslag genomen. In Suriname was hij op zichzelf aangewezen, zonder inkomen en afhankelijk van derden. Zijn zaak kreeg destijds veel aandacht van de Caricom-regeringsleiders en de Caribische media.

LOBBY

Al tijdens zijn detentie wezen enkele Caricom-leiders Suriname erop dat deze zaak onder het Verdrag van Chaguaramas viel en de burgerrechten van Caricom-staatsburgers betrof. Suriname werd aangespoord om de kwestie op een correcte manier af te handelen, maar er kwam weinig voortgang in de behandeling van zijn zaak. In september 2022 werd hij vrijgelaten. Officieel werd gesteld dat zijn vrijlating het gevolg was van een rechterlijke overweging waarin werd erkend dat Ramsamooj altijd bereid was geweest volledige medewerking te verlenen aan het onderzoek en een eerlijk proces te ondersteunen. Hij had aangegeven zijn naam via legale wegen te willen zuiveren. Anderzijds wordt gesuggereerd dat zijn vrijlating mede tot stand kwam door juridische lobby van enkele Caribische staatshoofden.

Ramsamooj is een bekende internationale analist in de regio, die voor verschillende landen, zowel binnen als buiten het Caribisch gebied, analyses maakt over politieke en maatschappelijke kwesties. Zijn arrestatie hield verband met zijn werk; hij had een analyse opgesteld voor de toenmalige NDP-regering over de verkiezingen van 2020 en werd beschuldigd van malversatie met betrekking tot het honorarium dat hij via de SPSB had ontvangen.