De peilingen in de twee ‘swing states’ Ohio en Florida, staten die beide kanten kunnen opgaan, zijn slecht nieuws voor Clinton acht weken voor de presidentsverkiezingen.

Ohio, waar Trump nu een voorsprong heeft genomen van vijf procent, en Florida zijn belangrijk voor beiden om op 8 november 270 kiesmannen te winnen in het Electoral College. De verschuiving in de twee staten komt op een moment dat Clinton zich opmaakt om haar campagne, die bijna een week stil lag, weer te hervatten. Ze zal vandaag twee toespraken houden, in North Carolina en Washington DC.

Miljoenen kiezers en de media zullen haar terugkeer nauwlettend volgen. De druk op Clinton is enorm groot: ze moet laten zien dat ze in blakende gezondheid verkeert en ze mag daarom geen steek laten vallen. Het is voor het eerst dat Clinton weer in de openbaarheid verschijnt, sinds ze zich zondag terugtrok in haar huis in Chappaqua in New York om uit te zieken van een longontsteking.

De peilingen van Bloomberg en CNN/ORC geven aan dat Clinton haar moeilijkste periode doormaakt sinds ze de nominatie won. Het zijn ook de eerste peilingen sinds ze vrijdag de helft van Trumps aanhangers omschreef als racistische en sexistische ‘stakkers’. Had Trump vorige week Clintons voorsprong landelijk al teruggebracht van tien tot amper vijf procent, nu is die opnieuw gehalveerd.

Oppassen

In een gemiddelde van diverse peilingen van de nieuwssite Real Clear Politics, is het verschil landelijk nog maar 2,3 procent: 46,1 procent voor Clinton en 43,8 procent voor Trump. Het verschil is nog maar zo klein, dat dit neerkomt op een nek-aan-nekrace.

Trump moet echter in een aantal staten de race doen omslaan, in de ‘swing states’ en ‘battlegroundstates’, om dichtbij de 270 kiesmannen te komen. Vergeleken met vorige week, toen hij het gat langzaam dichtte, lijkt hij hierin nu te slagen. Vooral Ohio is belangrijk omdat de staat geldt als de politieke barometer van Amerika. Sinds 1860 is geen enkele Republikein president geworden zonder Ohio te winnen. Wie Ohio wint, zo blijkt uit de verkiezingen sinds 1964, wint ook het Witte Huis. De staat in het midwesten heeft 18 kiesmannen.

Voor het eerst in lange tijd heeft Trump nu in Ohio een aardige voorsprong genomen op Clinton. In de Bloomberg-peiling staat hij op 48 procent en Clinton op 43 procent. In de CNN-peiling is zijn voorsprong ook vijf procent. In Florida, met 29 kiesmannen de grootste prijs van de swing states, staat Trump nu met drie procent voor: 47 procent tegen 43 procent voor Clinton. Ook in het belangrijke Nevada gaat de miljardair nu aan kop. Uit de peilingen blijkt dat Clinton moet oppassen omdat Trump steeds meer aanhang wint onder onafhankelijke kiezers, een groep die waarschijnlijk de uitslag van de race zal gaan bepalen.

Staat afpakken van Clinton

Ook onder jongere kiezers doet Clinton het slechter. Als Trump de belangrijkste swing states wint, komt hij dichtbij Clinton in het Electoral College, zo blijkt uit een berekening van CNN. Clinton wint echter nog altijd met 273 kiesmannen tegen 265 voor Trump. De miljardair moet alleen een Democratische staat afpakken van Clinton om president te worden.

Trump bezocht de afgelopen week zoveel mogelijk cruciale staten, handig gebruikmakend van de afwezigheid van Clinton. Aangemoedigd door de peilingen, sprak de Republikein woensdag voor het eerst over de ziekte van Clinton. Tot nu toe hield Trump zich op de vlakte, om te voorkomen dat de indruk zou ontstaan dat hij over haar rug wilde scoren. ‘Denken jullie dat Hillary Clinton hier een uur zou kunnen staan?’, vroeg hij lachend zijn aanhangers in Canton, Ohio. ‘Ik weet het niet, ik weet het niet.’ De opmerking was duidelijk bedoeld om twijfel te zaaien over Clintons gezondheid en haar terugkeer vandaag.

Onvoorspelbaar

Clinton kan het zich niet veroorloven om vandaag in North Carolina en later in Washington DC een fout te maken. De druk is groot om sterk en presidentieel over te komen, na de vernietigende beelden in New York dat ze in een busje moest worden gehesen. Als ze teveel water drinkt, zal dat door sommige kiezers worden gezien als een teken dat ze nog steeds tobt met haar gezondheid. Elke kuch is ook één teveel.

Vorige week moest ze op campagne en tegenover journalisten stoppen met praten omdat ze voortdurend moest hoesten. ‘Ze bevindt zich vandaag in een lastige situatie’, aldus de conservatieve commentator Mary Katharine Ham woensdag. ‘Elk incident, hoe klein ook, zal breed worden uitgemeten in de media.’

De jurist en prominente Clinton-aanhanger Alan Dershowitz denkt dat de strijd niet meer te voorspellen is, deels door de onvoorspelbaarheid van Trump. Ook hij gaat niet blind uit van een Clinton-overwinning, ondanks haar betere positie en het Electoral College. ‘De realiteit is dat peilingen niet in staat zijn om deze verkiezingen goed te voorspellen’, aldus Dershowitz woensdag in een opiniestuk in The Boston Globe. ‘Zoveel kiezers zijn boos, haatdragend, emotioneel, negatief en angstig. Niemand weet wat Trump zal gaan zeggen of doen tussen nu en de verkiezingen.

VOLKSKRANT