COLUMN: WAKTI YERE
Dus DNA neemt wetten aan die zelf of door de regering worden gemaakt. De rechter oordeelt over wat voor conflict dan ook op grond van die wetten. Is de rechter het niet eens met een bepaalde wet, dan verwijst hij/zij naar een andere wet waarom hij/zij het niet eens is met de niet-zo-leuke-wet en schuift die dan terzijde. En dat mag, volgens een andere wet. Maar daar is degeen die de wet heeft gemaakt het niet mee eens en gebruikt dan een wet wat volgens een andere wet, wetteloosheid betekend.
De wet die dit soort wetteloosheid mogelijk maakt is natuurlijk de spellingswet. Of eerder de tikfouten wet. Het is maar een touwtje te weinig en wetten is weten. Daarom lees je vaak: “wij hebben die wetten niet”, terwijl er had moeten staan: “wij hebben die weten niet”. Ach, wat nou “die”. Als wetsproducten tegenwoordig vol met taalfouten staan, dan begrijpt u toch wel wat ik bedoel en doet u toch niet lastig over mijn vrije lidwoorden keuze? Dat het bestuur op alle drie fronten niet zo veel meer weet, merken wij al erg lang aan al de zovele wetten die nog moeten komen maar niet kunnen komen omdat het weten ontbreekt. Omdat ik maar een eenvoudige techneut ben strekt mijn weten over wetten niet verder dan de wetten die gelden in de natuur. Laat je iets zwaars vallen in rechte lijn boven je de nagel van je grote teen, dan weet je dat de wetten van de zwaartekracht en van behoud van energie niet te omzeilen zijn door eventjes met een andere wet te goochelen. Dit goochelen met wetten schijnt in rechts- en bestuurskunde land allemaal wel te kunnen. De indruk bestaat dat in dat land de reden waarom er wetten gemaakt worden en er instituten bestaan om die te waarborgen en te handhaven, van ondergeschikt belang is.
Ieder zingt daar immers zijn eigen lied en het geheel klinkt ondertussen als de meest valse koorzang die het menselijke oor nog net verdragen kan. In ons eigen land zorgt dit 100% zeker voor een constituonele crisis en wel op basis van Artikel 9, lid 2. Natuurlijk is dit onze eigen schuld. Want steevast vergeten wij lid 1 van ditzelfde artikel bij onze keuzen voor het bestuurlijke spectrum. En die keuzen hebben hun eigen wetmatigheid voor het begrijpen van wetten, zoals Artikel 8, lid 2. Als de geest van deze wet door alle poppen uit opeenvolgende poppenkasten regelmatig aangeroepen was, hadden wij vandaag de volle aandacht voor ons enige echte probleem. En dat is en blijft de negatieve ontwikkelingsspiraal waarin wij nu al bijna drie generaties in zitten. Maar goed, de geesten van deze menselijke wetten zijn de ingrediënten voor een goed hete Yorka supu die voor een stevige lusbere zorgt die voorlopig nog niet over zal zijn.
Want check deze: in het uiterste geval kan DNA al die wetten die het wethandhaven zo onoverzichtelijk hebben gemaakt, zelfs tot het Staatsgevaarlijke toe, met een eenvoudige twee-derde meerderheid buiten de wet zetten.
Hoe ver wij gevallen zijn in ons denken is wel het beste te meten aan de verschillende reacties op vooral journalistiek gebied. Dat juristen en bestuurskundigen met elkaar overhoop liggen over wetjes, ach dat is nu eenmaal hun aard. Maar het geweten van de natie is van alle rationaliteit en vooral objectiviteit ontdaan.
Wetten in een samenleving hebben een oorsprong en worden via een door die samenleving geaccepteerd systeem gehandhaafd. Pas geleden hebben wij nog een wet gehandhaafd gezien die stamt uit de tijd toen de witte mensen onze voorouders nog hun dagelijks slaag gaven. “Ja, zo doen wij dat. Oude wetten en tradities.” En als dan iemand zichzelf van het hoogste goed beroofd omdat hij de voor zijn traditie grootste vernedering ondergaat? Geen Trias Politica die zich naar het betreffende hol spoed om orde op zaken te stellen. Waarom niet? Kennelijk omdat de “wetten, zeden en gewoonten” van de mensen aldaar gerespecteerd moeten worden. Zo doen ze dat daar nu eenmaal. Hoe barbaars ook. Om President van ons niet-zo-mooi-meer land te mogen worden mag je gerust bijzonderde relatie met de wet hebben. Zolang je maar geen handelingen tegen de grondwet hebt verricht. Verder moet je netjes Surinaams staatsburger zijn, minstens 30 jaren aan dit leven deelnemen. En je moet kiesrechten hebben, passief en actief. Wil je ergens bewaker worden, dan moet je minstens een bewijs van goedgedrag hebben, maar goed. Doen we dat ook voor de President en zijn verlengden, dan weten we al hoeveel kandidaten de politieke arena nog te bieden heeft.
In een democratische samenleving, waar de wetten niet anders zijn dan onderlinge afspraken over hoe wij het een en ander leefbaar houden, hebben deze Artikel 92 voorwaarden, of eerder de in dit artikel ontbrekende voorwaarden, verstrekkende gevolgen. Want de afspraken die wij elkaar hebben gemaakt, maken het niet onmogelijk dat iemand die (noem maar wat), vervolgd wordt voor het een of ander, President wordt. En als wij volgens de afspraken die wij met elkaar hebben gemaakt zo iemand inderdaad tot President maken, is het omdat wij op de koop toe nemen dat de President veroordeeld en opgesloten kan worden? Onzin natuurlijk. Die persoon-voor-de-rechter is vanaf het moment dat hij of zij President is, in wezen onschendbaar. Daar hebben we ook afspraken over gemaakt. Bijvoorbeeld voor als hij of zij zich tijdens het President zijn niet houdt aan de vastgelegde afspraken. Dan stellen wij, via onze vertegenwoordigers, hem of haar in staat van beschuldiging en wordt de Vice-President de baas. Grappig eigenlijk toch? Misdaad begaan voor Presidentschap, no problemo. Misdaad begaan tijdens Presidentschap, big problemo. Wat wij implicitiet doen als wij zo iemand kiezen tot President, is in ieder geval zolang hij of zij President is, hem of haar te vrijwaren van het ondergaan-van-straffen-voor-zonden-begaan-voor-het-President-zijn. En de wijze waarop dit kennelijk al sinds 2012 wordt gepoogd doet menige wenkbrauw fronsen.
COLUMNIST: ROGIER CAMERON