COLUMN:TOEKOMST BEPALING OP BASIS VAN GEWOONTE OF OP BASIS VAN KEUS?

Ik kreeg pas geleden een gewetensvraag voorgelegd door iemand met een grote toekomst. De vraag was of wij na meer dan 40 jaren de conclusie moeten trekken dat Suriname niet onafhankelijk had moeten worden. Omdat ik soms sneller spreek dan ik denk, weet ik niet meer precies wat ik als antwoord gaf, maar op ben opportunistisch nationalistisch geprogrammeerd dus het samengevat antwoord zal wel “nee” zijn geweest. Na zulke momenten probeer ik voor de goede orde alles even op een rijtje te zetten. Je kan immers allerlei woorden uitspreken die de indruk wekken dat je iets zegt, maar soms is dat alleen maar praten zonder echt iets te zeggen. Van politiekelingen weten wij niet beter, maar toch blijven wij hopen. Hopen op van alles. Op “het plan” bijvoorbeeld. Het plan dat ons eventjes moet overbruggen naar de glorietijd die ons te wachten staan. Wie goed heeft geluisterd en geobserveerd weet dat er helemaal geen plan nodig is. De tekorten aan medicamenten zijn immers enkel en alleen te danken aan een slechts tijdelijke terugval in de inkomsten van de Staat. Deze tijdelijke terugval had niemand zien aankomen. En op grond van dit toekomst voorspellend vermogen, weten we dat over een paar maanden alle ellende voorbij is, dus hebben we alleen een soort van overbruggingskrediet nodig. Dat krediet bestaat uit het verplaatsen van de subsidie van de burger naar subsidie van Staatsolie en de Suralco middels het “kostendekkend maken” van de energietarieven en bestaat uit een klein beetje geld van het IMF.

Hoe groot de die energiekosten werkelijk zijn, weet niemand. Vermoedelijk zijn de meningen verdeeld en hebben we gewoon te maken met de gebruikelijke vrije keuze en willekeur waarmee ongehinderd door kennis, vrijwel alle technische beslissing de afgelopen regeringen (meervoud, let op) genomen zijn. Anders kan ook niet, want expertise is sinds jaar en dag overal zoek. Die heeft zich verstopt om never-nooit-niet betrokken te hoeven te worden bij de bijna hopeloze politieke klucht waaronder dit land gebukt gaat. Dus ben ik nog steeds de redenering van mijn mond die mijn hersenen niet konden volgen aan het reconstrueren. Want hoe moet je de onafhankelijkheid met de werkelijk uitzichtloze toestand waarin ons land zich nu bevindt, recht praten? Een toestand waarin alleen kinderen die niet beter weten maar leergierig als ze zijn alles zelf willen doen en uitproberen, belanden. Kinderen hebben dan gelukkig vrijwel altijd hun ouders of verzorgers als vangnet. Deze redenering is wat onze natie betreft natuurlijk vals. Ten eerste zou de ouder in dit geval zeer snel het kind worden ontnomen vanwege ernstig kindermisbruik. Ten tweede is dit land nooit bestuurd geworden door kinderen, maar door volwassen mannen en vrouwen. En die hebben er gewoon een zootje van gemaakt. Waarom? Geen idee. Hoe? Arrogantie, ego’s die te groot zijn voor een enkel leven en gewoon domheid.

Toekomstvoorspellen is daarom minder moeilijk dan wordt gedacht. Heb je echt geen kristallenbol, een pakje kaarten, kalebas of nummertjes leescapaciteit voor nodig. Want wat gaat er de komende tijd gebeuren? Hogere koersen, duurdere goederen, duurdere stroom en water (komt eraan, want niemand snapt dat subsidie verhaal echt), meer protesten, ook stakingen, president die gaat roepen dat “machten binnen en buiten de grenzen bezig zijn”, uitblijven van de verwachte stijgingen van de Staatsinkomsten, meer geld lenen, nog hogere koersen, nog meer bezuinigingen, nog grotere stakingen, nog harder roepende president, land plat, verkiezingen, verkiezingsfeest, “de andere kant” weer aan de macht, meer bezuinigingen omdat “er puin geruimd moet worden”, toch geen grotere inkomsten voor de Staat, meer lenen, nog meer bezuinigen “want er is te veel gestolen”, weer protesten, weer stakingen, land weer plat, weer verkiezingen. Tegen die tijd zijn wij net als Jamaica en kost het meer om naar het werk te gaan dan dat het werk oplevert. Over en uit dus. Een zwerfkind dat er uiteindelijk slechter af is dan een kind dat misbruikt wordt. Er is echter een groot maar. Toekomstvoorspellen is eigenlijk niet mogelijk. Een mens heeft immers een vrije wil. Een toekomstvoorspelling is daarom altijd op grond van de op dat moment bekende “willen” van alle mensen. Dus is het enige wat moet gebeuren, het veranderen van die wil. Die wil moet niet meer zijn “ik wil” maar “ik kan” of “ik zal”. Of “ik wil niet meer”. Wij zijn niet voor het eerst in onze geschiedenis in een door de politiek veroorzaakte economische crisis. Wij zijn wel eindelijk echt wijs en begrijpen dat het inderdaad de politiek is en niet een externe onbeheersbare macht of kracht. Na 40 jaar mag dat ook wel. Het leven begint immers bij 40. “Weg met de politieke orde!” klinkt het nu. “Kom op met mensen die niet alleen goed geschoold zijn maar ook bewezen hebben kundig te zijn!”. En weet u wat? Juist om dit mogelijk te maken hebben we de president omkleed met de macht die hij heeft. Nu moet hij er slechts gebruik van maken. Niet omdat hij van ons hoeft te houden, maar omdat hij hopelijk wel houdt van dit land en haar kinderen en kleinkinderen. Regeren is vooruitzien. Maar bij ons is regeren ook te keer gaan. En dat moet de man eindelijk eens doen. Te keer gaan om die rotzooi die decennialang daarboven verzameld is op te ruimen, te beginnen met zijn eigen omgeving.

COLUMNIST: Rogier I. Cameron