CONSTITUTIONEEL HOF STELT CBB IN GELIJK VOOR NIET ACCEPTEREN HUWELIJK TUSSEN TWEE MANNEN

Auteur: Wifred Leeuwin

De teleurstelling tot ongeloof bij advocaten en mensenrechten organisaties was dinsdag, na een openbare zitting van het Constitutioneel Hof erg groot.

Het hof oordeelde dat artikel 80 van het Burgerlijk Wetboek, niet in strijd is met de grondwet en andere internationale verdragen. Dat artikel bepaalt dat een huwelijk slechts mogelijk is tussen een man en een vrouw.  Het Hof stelde het Centraal Bureau voor Burgerzaken (CBB) dan ook in het gelijk om een gesloten huwelijk tussen twee Surinaamse mannen, niet te erkennen, niet te legaliseren en het huwelijk dat in het buitenland (Argentinie) heeft plaatst gevonden niet bij te schrijven in haar openbare registers. “Meer dan slechts het juridisch aspect, is dit standpunt van het Constitutioneel hof een enorme maatschappelijke terugval en een klap in het gezicht van de LGBTQIA – gemeenschap”, zeggen de mensenrechten organisaties, Women’s Right Centre en het mannen Gay-platform Parea

De twee Surinaamse mannen, S.S en F.E, die al langer dan 34 jaar een duurzame relatie hebben omgebouwd besloten, omdat in Suriname een huwelijk niet mogelijk was, in Argentinië te trouwen. Wat ook gebeurde op 4 juli 2018. Na terugkeer in Suriname wilden zij gebruik maken van een wettelijke bepaling dat een in het buitenland voltrokken huwelijk van Surinamers kan worden bijgeschreven in de registers van het CBB. Hun huwelijks akte werd echter door CBB geweigerd om geregistreerd te worden. Daardoor kunnen zij geen juridisch erkent gezinsleven opbouwen en ondervinden zij negatieve sociale, economische en juridische gevolgen, zoals erfrechtelijke problemen en de weigering tot opname in het zekerheidsstelsel van hun werkgevers.

Via hun advocaten Sharda Sietaram en Milton Castelen hebben de twee Surinaamse mannen een verzoekschrift ingediend bij het Constitutioneel Hof om artikel 80 van het burgerlijk wetboek te toetsten aan de grondwet en andere internationale verdragen waar Suriname partij bij is, op basis van discriminatie van LGBTQI-rechten.

Het Constitutioneel Hof is wel van mening dat het artikel in het Burgerlijk Wetboek een zeer verouderde is, niet is meegegaan met de hedendaagse ontwikkelingen en dringend aangepast moet worden. Echter vindt zij dat er geen sprake is van discriminatie in de wet en wetgever bij het slaan van die wet niet de intentie zou hebben gehad discriminatoir te zijn tegen LGBTQI-rechten. Het hof vindt ook date er een brede maatschappelijke discussie gevoerd zou moeten worden omtrent LGBTQI-rechten. Dit bevreemdt de advocaten Sietaram en Castelen ten zeerste, omdat volgens hen het Constitutioneel Hof buiten haar bevoegdheden treed. “Het is niet aan het hof gelegen een uitspraak te doen over de intentie van de wetgever, maar een wet te toetsen op strijdigheid aan de grondwet en de aangedragen internationale verdragen over het schenden van mensenrechten” zegt Castelen. Hij en zijn college vinden het zeer opmerkelijk en vreemd dat het Constitutioneel Hof voorbij gaat aan het oordeel van het Amerikaans hof voor de rechten van de mens, die van oordeel is dat zulke wetgeving wel degelijk in strijd is met de rechten van minderheidsgroepen zoals de LGBTQI- gemeenschap, maar zich wel beroept op een afwijkend standpunt van slechts een rechter die een andere persoonlijke opvatting heeft dan het Amerikaans hof voor de rechten van de mens.

Voor mensenrechtenactivist en antropoloog Carla Bakboord van Women’s Right Centre en Winston Lieveld van de LGBTQI- organisatie Parea is het onbegrijpelijk dat het Constitutioneel Hof tot zo een uitspraak komt. “Wanneer het hof overduidelijk is over discriminatie en de ondergeschiktheid van de Surinaamse wetgeving aan dat van internationale verdragen, verwacht je inderdaad dat de toetsing anders dan dit zou uitpakken. Ik sta erg verbaast”, zegt Bakboord. Zij kan totaal geen verband leggen met de opvatting dat er een maatschappelijke discussie gevoerd moet worden ten aanzien van LGBTQI-rechten. “Toen laatst dit zelfde Constitutioneel Hof zich heeft uitgesproken over de kiesregeling was het een duidelijke toetsing zoals het haar taak is en is geen maatschappelijke discussie aanbevolen. De kiesregeling is in strijd met de grondwet en het moet gewoon anders. Waarom moet er nu en het valt op dat altijd als het gaat om deze groep er eerst een maatschappelijke discussie gevoerd moet worden.

Er is ook geen maatschappelijke discussie gevoerd toen in het verleden gestreden is voor het legaliseren van het Aziatisch huwelijk. Het gaat dus om de minderheidsgroep zelf. Wordt er wel naar ze geluisterd. Waar blijft hun standpunt over zichzelf, heeft een juridische toekenning van hun, maatschappelijke, financiële, economische en sociale rechten enig impact op de rest van de samenleving?.

Het gaat hier puur om een juridische beoordeling op discriminatie zoals het Constitutioneel Hof zelf de zitting mee is begonnen. Het gaat hier om het schenden van privé, familie en gezinsrechten. Het gaat hier ook niet om een religieuze opvatting wat ook een maatschappelijke discussie is, het gaat hier om pure mensenrechten.

Dit standpunt van het hof kan ik op geen enkele manier begrijpen”, zegt de activiste. Zij verwijst naar een historische internationale religieuze bijeenkomst in 2008, waar vooraanstaande religieus leiders verklaard hebben dat vanuit de religie er geen spanningsveld is met mensenrechten principes. Volgens hen komt het maar al te vaak voor dat wanneer kwetsbaren in de samenleving beschermd moeten worden, religie wordt misbruikt om geweld te rechtvaardigen in plaats om kwetsbaren te beschermen. “Wat hier gemist wordt is het aspect van liefde naar de medemens en de exclusiviteit”, zegt Bakboord.

Bakboord die internationaal onderzoekingen doet op schendingen van mensenrechten en sociale processen, zegt dat de verwijzing naar een maatschappelijke discussie een totaal ander vraagstuk naar boven brengt. Een die te maken heeft met de perceptie van hoe de samenleving in elkaar zit. Hoe wordt omgegaan met mensenrechten. “Daarnaast is onze samenleving echt niet zo hetorogaam. Hetero zijn is geen maatschappelijke norm. Het is niet objectief en dat zie je ook in het standpunt van het Constitutioneel Hof. Deze opvatting gaat simpelweg voorbij aan de rechten van de mens en weer is het deze minderheidsgroep. Een maatschappelijk debat kan nimmer betekenen dat mensenrechten geschaad kunnen worden, omdat de LGBTQI-gemeenschap zich niet richt op de rest van de maatschappij, maar op zichzelf en vecht voor hun rechten die door de internationale gemeenschap zijn erkend als mensenrechten”. Zegt Bakboord. “bij het luisteren naar de voorzitter van het Hof, was ik hoopvol gestemd” zegt Lieveld. Hij hoopt er op dat ondanks deze uitspraak van het Constitutioneel Hof het sluitstuk betekent de strijd van de LGBTQI-gemeenschap voor het accepteren van hun mensenrechten door zal blijven gaan. Ook Castelen en Sietaram zeggen dat zij dit niet zo zullen laten en voldoende argumentatie hebben om dit verder aan te pakken. het bevreemd de advocaten dat het Constitutioneel hof voorbij is gegaan aan feitelijke jurisprudentie, wetgeving en literatuur die als productie is aangedragen, maar zich alleen heeft geconcentreerd op eigen bronnen die haar standpunt ondersteunen. “we hebben daar niets van teruggezien”, zegt Sietaram.

De uitspraak in deze kwestie staat haaks op een vonnis gedaan door de kanton rechter en het Hof van justitie in de kwestie van de transgender Yvanna. Zij heeft in het buitenland een geslachtsverandering ondergaan en werd ook al door het CBB geweigerd om haar identiteit te laten aanpassen in het bevolkingsregister. Het hoogste rechtscollege in Suriname, het Hof van Justitie vonniste echter dat haar mensenrechten niet geschonden mochten worden. Net als het Constitutioneel Hof oordeelde het Hof van Justitie toen, dat de Surinaamse wetgeving verouderd is, niet is aangepast aan de hedendaagse maatschappij en dringend aangepast moet worden. Yvanna werd toen in het gelijk gesteld en werd de staat Suriname c.q. het CBB gevonnist om de identiteit van de transgender aan te passen in de openbare registers.

UNITEDNEWS