CRISIS- EN HERSTELPLAN MIST KIJK OP CIRCULAIRE ECONOMIE

In het CRISIS- EN HERSTELPLAN (CHP) 2020-2022 zijn er financiële exercities gepleegd om een aantal wenselijkheden te kunnen realiseren, wat op zich zeer positief is.

Hierbij wordt er een opsomming gegeven van de nodige investeringen voor equipment, alsook beoogde reorganisaties, in een aantal bestaande sectoren waar het misgegaan is. Verder wordt er gewezen op verzwakte ‘ministeries en instituten, waaronder de departementen die voor inkomsten moeten zorgen, en het financieel, controle- en vervolgingsapparaat.’ Dat grootschalige corruptie in praktisch alle overheidsinstellingen en organen plaatsvindt, is algemeen bekend. Gebrek aan transparantie, geheimzinnigheid en nepotisme hebben veel wantrouwen doen ontstaan met betrekking tot de beloofde aanpak hiervan.

Hopelijk worden al deze ongewenste en onverantwoorde zaken teruggedraaid in het kader van ‘goed bestuur, sterke instituten en goed werkende controlemechanismen,’ zoals het CHP ook terecht suggereert. Het is daarom frappant dat er in het CHP met geen woord wordt gerept over de miljarden US dollars die zijn verdwenen en de aanpak van de vele ‘geplunderde parastatale bedrijven met hoge schulden.’ De sanering van de EBS, die jaarlijks voor ongeveer SRD1.3 miljard zogenaamd wordt gesubsidieerd, Staatsolie, Telesur, SLM, de Douane en goudbedrijven alleen bijvoorbeeld, zou inkomstenverhogende maatregelen overbodig maken, om maar niet te spreken over de andere parastatalen en overheidsinstellingen en het logge ambtenarenapparaat. Waar men er zich niet of onvoldoende van vergewist, is dat alle verantwoordelijken, schuldigen en medeplichtigen vroeg of laat onherroepelijk karmisch hierop zullen worden afgerekend!
Internationaal Monetair Fonds
Onder deze ongewijzigde omstandigheden van corruptie en inefficiëntie zal ook het Internationaal Monetair Fonds (IMF) geen duurzame oplossing bieden. Het IMF concept – een monitoorbaar systeem om kosten en uitgaven minstens in evenwicht te brengen met de inkomsten – is in principe normaal en gebruikelijk, waarvan de toepassing als menselijk zou moeten worden ervaren in het kader van goed bestuur. Maar dit laatste is juist het probleem en kan niet door dit instituut worden afgedwongen.

Pas wanneer landen met de rug tegen de muur komen te staan, wordt de hulp van het IMF ingeroepen. En in al die gevallen is dat te wijten aan allerlei vormen van verspilling, corruptie en diefstal, met andere woorden hun systeem lekt. Het systeem in Suriname is een zeef en als de gaten niet worden gedicht zullen de IMF maatregelen als onmenselijk worden ervaren, zoals in vele andere landen het geval is, en toch geen duurzame oplossing bieden.

Vandaar dat alle hulp vanaf 1975 in welke vorm dan ook is weggelekt. Bovendien staan of vallen de groei van de deviezenreserve en de economische ontwikkeling, inclusief de terugbetaling van de schulden, met de groei van de private sector, namelijk productiviteit, technologische ontwikkeling, innovatie, productie en export. In het CHP ontbreekt het echter aan een actuele visie op productie, die de weg zou moeten plaveien voor een circulaire economie. De beoogde samenstelling van de implementatie- en uitvoeringsorganen door ambtenaren, namelijk ministers en directeuren, is dan ook veelbetekenend.
Circulaire Economie
Een productievisie zou voorwaarden, zoals wegen, bruggen, havens, transport vluchten, specifieke scholing, etc. moeten scheppen voor een circulaire economie. In een circulaire economie worden grondstoffen en materialen steeds hergebruikt in de verschillende schakels van de productieketen tot eindproducten om de toegevoegde waarde te vergroten en afval en milieuverontreiniging te voorkomen. Hierdoor verbeter je ook de concurrentiepositie, creëer je meer werkgelegenheid en stimuleer je innovatief denken. In het kader van deze transitie of productievisie zou je allereerst een geografisch bestemmingsplan moeten hebben, waarbij de locaties worden aangegeven voor de soorten van investeringen die daar gewenst zijn, zoals het identificeren van branches, financieringsmogelijkheden, export/revolverend fonds, etc. Een overkoepelende instantie voor deze transitie zou tenminste moeten bestaan uit een combinatie van een Kenniscentrum (Informatie Technologie, Kunstmatige Intelligentie en Innovatie Management), Ruimtelijk Ordening (Duurzame Ontwikkeling) en Arbeidszaken. Op districtsniveau zouden binnen elke (gewenste) sector clusters gevormd moeten worden, waarvan de leiding in handen is van vertegenwoordigers daarvan (en niet van ambtenaren), aangezien elke sector en branche omvangrijker zal worden, in de breedte en diepte. Alle beroepsorganisaties, vakscholen en universiteiten zouden diepgaand betrokken moeten om deze transitie succesvol te kunnen doen verlopen. Dit is ook de enige manier om onze generatielange achterstand in alle opzichten in te lopen.

Ingezonden|Dr. Roy I. Bhikharie, BA, MA, PhD
Filosoof-Psycholoog, Bedrijfsonderzoek & Management