DE GROTE RESHUFFLING-ILLUSIE

OPINIE: ARMAND SNIJDERS

En weer werd de al zovele malen door president Chandrikapersad Santokhi in het vooruitzicht gestelde reshuffeling van zijn regeerteam op de lange baan geschoven. Er is echt dringend een andere wind nodig, waarbij een aantal gezichten worden vervangen. Maar het staatshoofd weifelt en staat onder enorme druk van vicepresident Ronnie Brunswijk om idereen voorlopig te latten zitten waar die zit.

En weer was er een excuus dat geen enkel hout sneed. De term ‘reshufflen’, dat letterlijk ‘herschikken’ betekent, wordt voor zover bekend alleen in Suriname gebruikt als er weer eens leden van de regering worden vervangen. Het is in de loop der decennia ontsproten aan het brein van onze leiders in het bijzonder van presidenten die het exclusieve alleenrecht hebben om ministers te benoemen en te ontslaan. Dat doen ze doorgaans meestal massaal.

Een reshuffling is dus niet iets dat het volk eist of dat de actievoerders de laatste weken op straat hebben geroepen. Natuurlijk: er is onvrede en van tijd tot tijd wordt een naam geroepen van een bewindsman of -vrouw die een uitglijder maakt en voortijdig zijn of haar biezen mag pakken, maar dat is het. Een van de eisen van de huidige actievoerders is dat minister Armand Achaibersing van Financiën & Planning op non-actief wordt gesteld vanwege het corruptieschandaal op zijn departement, bovenop al zijn andere missers. Maar los van het feit dat Santokhi zijn hakken stug in het zand zet, zou dat geen reshuffling genoemd kunnen worden.

Vreemd geurtje

Dus reshufflen is van alle tijden en alle presidenten. Ronald Venetiaan maakte daar tijdens de drie termijnen die hij als staatshoofd aan zat met enige regelmaat gebruik van dat recht en Jules Wijdenbosch (1996-2000) kon er helemaal wat van. Maar de kroon spande president Desi Bouterse, die van 2010 tot 2020 bewindslieden versleet alsof het wegwerpluiers waren. Soms hing om het functioneren de mannen of vrouwen echt een vreemd geurtje, maar nog vaker was het voor het grote publiek een volslagen raadsel waarom ze moesten gaan. Het vermoeden was vaak dat ze niet loyaal genoeg waren, ofwel niet naar de pijpen van de president of invloedrijke partijbonzen wensten te dansen.

Meer rendement
Op 4 april 2018 vond de zoveelste ingrijpende reshuffling plaats. Met vijf nieuwe gezichten in de regering ging Bouterse de laatste twee jaar tegemoet. “Er komt geen reshuffling meer”, verzekerde het staatshoofd diezelfde dag tijdens de perconferentie. Maar begin 2019 was het toch weer raak: de ministers Patrick Pengel van Openbare Werken Transport en Communicatie (OWT&C), Regilio Dodson van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) en Cristien Polak van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (SoZaVo) mochten hun aktetas pakken en vertrekken en voegden zich bij het inmiddels omvangrijke legertje mensen die voor de rest van hun leven op kosten van de belastingbetaler in de watten worden gelegd.

Om zijn eigen gezicht te redden en om eigenlijk het falen van zijn zittende regering te verhullen, noemde Bouterse dit echter geen ‘reshufflen’ meer, maar “het opnieuw vorm en inhoud geven aan de huidige regeringsformatie, wat de effectiviteit en de efficiëntie van het staatsgebeuren ten goede zal komen”. En “om meer rendement te halen voor de rest van de regeertermijn”, zo luidde de verklaring van het staatshoofd in De Nationale Assemblee in januari 2019.

Dream team

Huidig president Santokhi is wat voorzichtiger als het om reshufflen gaat. Dat is wel begrijpelijk, want hij vertelde iedereen die het maar wilde horen, dat hij in juli 2020 een dream team had samengesteld, waarmee hij de immense problemen waar het land voor stond wel op kon lossen. En door daar leden van te gaan vervangen, geef je eigenlijk toe dat het allemaal geen koek en ei is.

De reshuffling waarvan Santokhi al ruim een jaar beweert dat hij die gaat doorvoeren, is door zijn regering destijds zelf naar voren gebracht. Dus het is geen verzinsel van journalisten, critici of anderen. Ruim een jaar geleden was er al sprake van. Opmerkelijk genoeg moest niet een van de onder vuur liggende ministers het veld ruimen, maar de vrijwel onopvallend opererende Diana Pokie van Grondbeleid en Bosbeheer (GBB). Dat was niet eens Santokhi’s idee, maar die van vicepresident Ronnie Brunswijk, die vanaf het begin eigenlijk duidelijk heeft gemaakt geen genoegen te nemen met een ondergeschikte rol in de regering.

Dus ook al had hij daar formeel niets over te zeggen, omdat hij de mening was toegedaan dat zijn partijgenoot Pokie moest worden ontslagen, schikte Santokhi zich naar zijn wensen.

Het staatshoofd liet wel een onderzoek instellen naar de zogenoemde misstanden onder haar bewind, maar daar is nooit meer wat van gehoord.

Een klein jaar later baarde de leider van de partij van de olifant een muis door de machteloze VHP-minister Saskia Walden van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZ) haar portefeuille te laten inleveren en te vervangen door Rishma Kuldipsingh die van Arbeid, Werkgelegenheid en Jeugdzaken (AWJ) kwam. Steven Mac Andrew nam het roer op dat departement over.

Daags daarvoor had ‘presidentiële woordvoerder’ Alven Roosveld, die kort daarvoor weggeshuffeld met de Communicatiedienst Suriname (CDS), dat er een reshuffling van de regeerploeg aanstaande was. Maar afgezien van Walden gebeurde er niet zoveel, tot teleurstelling van velen. Ook nu weer was vooral Brunswijk daar debet aan: hij weigerde openlijk zijn ministers te evalueren voordat twee jaar van de regeertermijn waren verstreken. Ofwel 16 juli, de dag dat de regering aantrad.

Tijdens een persconferentie op donderdag 22 juli kondigde Santokhi opnieuw een grondige reshuffling aan, niet alleen op ministeries maar ook bij staatsbedrijven. Brunswijk gooide echter enkele dagen weer roet in het eten. Het reshuffelen van ministers is voorlopig van de baan is, zo zei hij vorige week woensdag. Als reden gaf hij aan dat het er niet op moet lijken dat omdat de gemeenschap in actie is, er gereshuffled gaat worden.

Het is uiterst merkwaardig dat Santokhi accepteert dat zijn plaatsvervanger zich met de reshuffling bemoeit, terwijl die geen enkele bevoegdheid heeft en daar ook geen zeggenschap over heeft. Datzelfde geldt voor minister Albert Ramdin van Buitenlandse Zaken, International Business en Internationale Samenwerking (Bibis), die in het recente verleden ook uitspraken deed over de reshuffling, waar hij in principe zelf deel van kan (en gezien zijn misstappen volgens menigeen ook moet) uitmaken.

Een reshuffling staat ook haaks op wat de VHP zelf in 2019 zei voor te staan. In een uitgegeven verklaring na de zoveelste veranderingen in de NDP-regering, schreef de partij verontwaardigd: ‘De reshuffling (…) zal niets veranderen. Het wekt de indruk dat er iets gedaan wordt, maar feitelijk leidt het alleen de aandacht af. Het is verspilling van kostbare tijd en geld. Tijd en geld die ten goede moeten komen aan het verbeteren van het leven van de burger’.

Vier jaar later denkt de partij (in ieder geval haar voorzitter) daar dus heel anders over, zeker nu een deel van het dream team de president regelmatig nachtmerries bezorgt. En zolang hij de knoop nog niet door heeft gehakt en de beloofde reshuffling voor zich uit blijft schuiven, zal hij nog vele slapeloze nachten blijven krijgen.

UNITEDNEWS