DE ILLUSIE VAN DE GOUDKOORTS RESULTEERT ALTIJD IN TOTALE VERGIFTIGING
SKALIANS NA SEPTEMBER WAARSCHIJNLIJK WEG, HELAAS ZONDER KWIK!
De kwikvervuiling is een evident feit en achteruitgang van het aquatisch leven in het water zichtbaar. Door het afzuigen van de bodem maken ze de grond dusdanig instabiel dat niet alleen een kwik en het kwaliteit van het water achteruit gaat, maar ook een ramp inzake wateroverlast. Door een instabiele grond raakt het gehele stuwmeerconstructie instabiel. Stelt u zich wateroverlast voor waarbij vervuild en ‘dood’ water een weg vind in de omliggende wateren en gronden, een lage waterstand in het stuwmeer en de definitieve dood van de functie van het stuwmeer als energieleverancier. We hebben het nog niet eens over alle andere neveneffecten die kunnen optreden voor economie, maatschappelijk leven van de dorpen en de effecten richting de kustgebieden stroomafwaarts. Dus ook onze hoofdstad zal de wrange vruchten plukken van de daden van individuen die het gehele collectief schaden. Zijn die eigenaren van die scalians liefhebbende Surinamers of niet? Of zijn het wel rechtgeaarde Surinamers die tijdelijk verblind zijn geraakt door het materiele? Is hun argument dat ze een economische bijdrage leveren aan Suriname ten koste van hetzelfde mooie Suriname, haar natuur en prachtige mensen. Dan is het juist van belang dat ze gaan inzien dat de mens nooit immateriële doelstellingen zal verwezenlijken met materiele middelen, maar juist investering in het immateriële geeft immateriële en materiele voordelen. Vele voorbeelden in de historie hebben dit reeds bewezen. Willen we een duurzame samenleving van Suriname smeden dat zal dat alleen gebeuren indien we kiezen voor het investeren in ons human capital, in onze natuur en in een welzijnsmaatschappij. Hierdoor ontstaat een gewenste evenwichtige welvaartsmaatschappij.
Redactioneel Artikel
BIJLAGE
Van de verschillende vormen van milieuvervuiling die door kleinschalige goudwinning veroorzaakt worden heeft kwikvervuiling de meeste aandacht van wetenschappers, de media, en de bevolking.
Goudzoekers gebruiken kwik (Hg), dat met goud amalgameert, om goud van overige bodemdeeltjes te scheiden. Het goud wordt teruggewonnen door het amalgaam te verhitten, waarbij het kwik verdampt en het goud achterblijft. Het proces is effectief, eenvoudig, en goedkoop (1kg Hg kost ~1g goud). Mijnbouw experts schatten dat goudzoekers ongeveer 1 kg kwik gebruiken om 1 kg goud te winnen (Veiga 1997). Wanneer een goudreserve uitgeput raakt zeggen goudzoekers relatief meer kwik nodig te hebben om de laatste fijne deeltjes te vangen (Heemskerk en Olivieira 2003).
Tijdens het winningproces komt kwik in rivieren terecht doordat goudzoekers het vermorsen en via neerslag. In de rivier wordt het kwik opgenomen door micro ‐ organismen op de bodem. Tijdens dit proces verandert anorganisch kwik in het zeer giftige organisch kwik of methylkwik. Methylkwik bioaccumuleert in de voedselketen doordat kleine vissen de micro ‐ organismen eten, en vervolgens door vleesetende vissen gegeten worden. Dorpelingen die in de buurt van goudgebieden wonen, riskeren kwikvergiftiging door het consumeren van vervuilde vis. Het is onwaarschijnlijk dat men, zoals velen denken, kwikvergiftiging oploopt door het drinken van water met kwik.
Acute kwikvergiftiging door de opname van kwik in het lichaam wordt gekenmerkt door problemen met het digestieve systeem, maag ‐ en darmpijnen, overgeven, en waterige of bloederige diarree. Mensen riskeren chronische of methylkwik vergiftiging door langdurige consumptie van vervuilde vis of absorptie van de stof via de huid en membranen. Chronische kwikvervuiling tast het centrale zenuwstelsel aan en kan Minamata ziekte veroorzaken. In alle Surinaamse populatiegroepen die op kwik getest zijn, zijn kwikgehaltes aangetroffen die de World Health Organization standaard van 10 μg/g overschrijden (o.a. Ouboter et. Al, 2007). Denk aan de bewoners van Apetina en Anapaike (Wayana’s) bij de Lawarivier, bij wie een aantal jaren geleden uit onderzoek bleek, dat zij een te hoog kwikgehalte in hun haren hadden.
Schoon water is erg belangrijk voor dorpen in het binnenland, niet alleen als drinkwater maar ook om te koken, baden, en kleren en vaat te wassen. Hoewel er verschillende bronnen van watervervuiling zijn ‐ waaronder afval, motorolie, en uitwerpselen ‐ is kleinschalige goudwinning de voornaamste boosdoener. Benedenstrooms van goudgebieden is het water vaak niet meer geschikt voor menselijke consumptie en soms zelfs niet meer om te baden. Medische consequenties zijn o.a. een toename van diarree en huiduitslag.
De vertroebeling van waterwegen heeft ook een negatieve invloed op de kwaliteit van het waterecosysteem. De vernietiging van de woon ‐ en voortplantingsgebieden; de reductie van zuurstof in het water; en het hinderen van foeragestrategieën schaden de gezondheid van vissen en andere waterdieren. Veranderingen in de kwaliteit en kwantiteit van de vispopulatie hebben haar weerslag op het dieet van Marrons en Inheemsen, dat voor proteïne grotendeels van vis afhankelijk is.
Economie en Ecologie Dilemma
De winning van goud is belangrijk voor de Surinaamse economie en kan nog een voornamere rol vervullen in de bijdrage aan het Bruto Nationaal Product, de deviezenopbrengsten en de werkgelegenheid in het land. De goudsector kent naast deze positieve effecten een aantal sterke negatieve effecten op sociaal-maatschappelijk en milieugebied.
Het kwik komt in de natuur in metaalvorm voor of, vaker, als het erts cinnabar (kwiksulfide). Het metaal kwik (scheikundig: Hgo) is het enige metaal dat bij kamertemperatuur vloeibaar is. Hoe kwik in oplossing voorkomt hangt af van het electrisch potentiaal(Eh), de zuurgraad en stoffen waarmee kwik stabiele complexen kan vormen. Het electrisch potentiaal geeft aan of er veel/weinig reductoren of oxidatoren in het milieu op een bepaalde locatie voorkomen. Bij oxidatie van het metaal kwik (Hg°) gaat hij over in kwik I- (Hg+) of kwik II -ionen(Hg2+). Hierdoor is het beter oplosbaar in water geworden en kan complexen vormen, die veel reactiever zijn.
Er zijn twee belangrijke processen in de levenscyclus van kwik:
1. Methylatie
2. Amalgameren
Methylatie van kwik
Methylatie van kwik is de transformatie van anorganisch kwik (Hgo, Hg+, Hg2+) in de giftigste vormen van kwik: monomethylkwik (me-Hg) en dimethylkwik. Dit is afhankelijk van onder andere de pH(zuurgraad) van het aquatische systeem. Methylatie van kwik kan sneller gaan als het kwik als vrij ion aanwezig is, dus bv. als Hg 2+. Gelukkig bestaat Hg 2+ in natuurlijk water in een zeer lage concentratie, aangezien het gemakkelijk wordt gehydroliseerd tot HgOH+ of Hg(OH)2. Wanneer chloride ionen in oplossing aanwezig zijn bv in zout(zee)water, kan HgCl2 (aq) worden gevormd. Methylatie kan voorkomen zelfs wanneer deze kwikverbindingen, zoals HgCl2 aanwezig zijn:
HgCl2 + CH3¯ ‘ CH3Hg+ + 2Cl- (methylkwik). Methylkwik kan in de voedselketen terechtkomen: jonge vissen hebben een lagere concentratie dan oudere en grotere. Het accumuleert in het spierweefsel van vissen en kan niet ‘uitgekookt’ of ‘eruit gesneden’ worden. Methylkwik is een organische verbinding en daardoor is het veel gevaarlijker dan metallisch kwik want het wordt bij eten van onder andere verontreinigde vis, veel beter opgenomen in het lichaam en accumuleert in het lichaam.
Waar vindt methylatie plaats ?
1. In darmen van sommige organismen. 2. Methylkwik kan door de meeste bacteriën anaëroob en aëroob worden geproduceerd. Elk micro-organisme dat methylcobalamine kan samenstellen is een potentiële methylkwik producent (Gavis en Ferguson, 1912: Hout, 1911). 3.In sedimenten en wel hoofdzakelijk in de bovenste 1 tot 2 cm waar de meeste microben zijn gevestigd. Netto-methylatie in sedimenten schijnt door sulfaat te worden bevorderd. De aanwezigheid van organisch materiaal (OM) in sedimenten, leidt tot een gunstig milieu voor methylatie van Hg doordat het OM dient als voedingsmiddel voor microben.
Kwik amalgaam
Kwik heeft naast een aantal negatieve ook positieve eigenschappen. Een ervan is amalgamering: een proces waarin kwik metallisch goud of zilver of een ander metaal bindt. De (edele) metalen binden met het kwik tot het metaal- kwik -amalgaam. Het edel metaal wordt teruggewonnen door het amalgaam te verhitten waardoor het kwik uit het amalgaam verdampt. Dit mechanisme wordt toegepast in de kleinschalige goudmijnbouw.
Het kwik blijkt over langere afstanden te worden getransporteerd. Het kwik in de atmosfeer reist namelijk als gas om de wereld heen en moet geoxideerd worden tot elektrisch geladen kwik(II)ionen die zich aan watermoleculen moeten hechten voordat ze als regenwater op het aardoppervlak terecht komen. Het gevaar van kwik is dus niet alleen op de plaats van gebruik, maar ook op de plaats waar het kwik terug op het aardoppervlak komt. Metallisch kwik komt in waterlichamen terecht door het lozen van het afvalwater bij de goudwinning en kan daar geoxideerd worden tot kwik(II)ionen. Geschat wordt dat 20% van het gebruikte kwik op deze manier in het milieu terecht komt. Als deze ionen door sediment of organische stof worden geadsorbeerd kan daarna methylatie van kwik plaatsvinden.
Uit onderzoek is gebleken dat vanaf de beginjaren 90 in de Surinaamse rivieren en kreken ca. 300. 000- 400. 000 kg kwik terecht is gekomen. En meer dan de helft van de vissoorten die door mensen wordt geconsumeerd heeft een veel te hoog kwikgehalte.
Bij de goudwinning onderscheiden we de kleinmijnbouw of kleinschalige mijnbouw en de grootmijnbouw of grootschalige mijnbouw. Bij de kleinschalige mijnbouw die in Suriname nog overwegend is, wordt overvloedig kwik gebruikt om het goud te kunnen scheiden van het erts, terwijl bij de grootschalige mijnbouw veelal wordt gewerkt met cyanide. Kleine en middelgrote goudwinning wordt dus gekenmerkt door een laag rendement en milieuvervuiling.
In het Surinaams binnenland ligt de concentratie van de goudwinningactiviteiten voornamelijk in het ‘Green Stone belt’-gebied. Uit evaluatie van de mijnbouwrechten blijkt dat dit hele gebied als concencessie is uitgegeven. De voornaamste goudwinningsplaatsen in Suriname zijn :
” het gebied noordelijk van het stuwmeer (incl. De Gros Rosebelsavanne)
” het gebied zuidoostelijk van het stuwmeer (Sarakreek)
” het gebied aan en in de Marowijnerivier ter hoogte van Langatabbetje
” Het gebied aan de Lawarivier ter hoogte van Benzdorp.
Vanaf 1998 zijn er verschillende onderzoeken gedaan over de kwikverontreiniging in Suriname. Een opsomming van de resultaten van de belangrijkste onderzoeken volgt hieronder:
” In 1997/98: een OAS-project uitgevoerd door HWO-consultants en de Geologisch Mijnbouwkundige Dienst. Er werd in vijf gebieden bemonsterd, te weten Brokopondo, Langatabiki, Lawa/Benzdorp, Tapanahony/Selakreek en Nyun Jacobkondre/Pompu Kampu. Urinemonsters werden genomen van mijnwerkers en medewerkers van goudshops en haarmonsters van de lokale bevolking. Verder werden ook vis-, sediment- en watermonsters genomen. Bovendien werd ook de waterkwaliteit gemeten van de Marowijne-, Lawa-, Tapanahony-, Suriname- en Saramaccarivier. Het onderzoek wees uit dat het water van de Lawa- en de Surinamerivier hogere kwikconcentraties bevat dan voorgeschreven door de norm voor aquatisch leven(0,1µg/L) en voor drinkwater(1,0 µg/L). Ook in de andere rivieren werd het door EPA aanbevolen niveau van 2,0 µg/L overschreden. In vis afkomstig uit de Lawa-, Suriname- en Saramaccarivier werden hoge kwikconcentraties gevonden en in sommige gevallen zelfs hoger dan de tolerantie- limiet van 0,5 mg/kg ww. voor vis (gehanteerd door de USA, Canada en Brazilië).
” In 2001: een studie over ontbossing en regeneratie van bos als gevolg van de kleinschalige goudmijnbouw. (Garry D. Patterson en Marieke Heemskerk). Volgens schatting wordt er jaarlijks 48 – 96 vierkante kilometer (km2) bos opengekapt in Suriname. Volgens prognose, op basis van bepaalde criteria, zal er in het jaar 2010 750-2280 km2 land ontbost zijn (oppervlakte van Suriname 162.000 km2, met 80 procent primair bos en 10.000 km2 beschermd gebied)
” Andere studies: J. De Kom et.al., 1998 en J.Mol et.al., 2001 bevestigen het eerder verkregen resultaat van hoge kwikconcentraties in urine van goudmijnwerkers die aan kwikdampen worden blootgesteld, respectievelijk hoge kwikconcentraties in bepaalde vissoorten uit het Centraal Suriname Natuur Reservaat en het Brokopondomeer. Echter werd toen in vissen uit het Bigi Pangebied (estuarine gebied) een lage concentratie kwik aangetroffen, in tegenstelling tot vis uit de oceaan.
” In 2005: een studie door G. Landburg in midden en West-Suriname vond plaats in de Nickerierivier ter hoogte van de Blanche Marievallen, de Falawatrakreek, de Adampadakreek en de Coppenamerivier beneden de Sidon Krutu-soela. De Linker Coppename en de Rechter Coppename werden gebruikt als referentiegebieden. De resultaten van de kwikanalyse in water uit bovengenoemde gebieden laten weer hetzelfde beeld zien: boven de norm voor kwik in water (0.1µg/L). Dit is vooral het geval in de Blanche Marievallen, de Adampadakreek en de Coppenamerivier. Ook in het sediment van de onderzochte rivieren zijn er hoge waarden aan kwik gevonden (boven de norm van 0.14 mg/kg), met uitzondering van de Rechter Coppename. Dit terwijl de Linker Coppename (‘referentie’gebied) één van de hoogste waarden heeft.
In dit onderzoek heeft men ook de kwikgehalten in roofvissen geanalyseerd: in de Nickerierivier gevallen boven de norm (0.5 mg/kg), in het Centraal Suriname Natuurreservaat hoog gehalte aan kwik. In de Blanche Marievallen, de Adampadakreek en de Coppenamerivier ook vissoorten met hoog kwikgehalte.
” In 2007: onderzoek vastgelegd in het WWF-rapport ‘Mercury polution in the Greenstone belt’ toont aan dat kwikCeciliaH 03/31/2009 onduidelijk ook gebruikt wordt door de goudmijnactiviteiten die in de bovenloop plaatsvinden. In haarmonsters van de bewoners van het Poesoegroenoe gebied blijkt dat 14 procent een gemiddelde waarde heeft die, vergeleken met de NOAEL (No Observed Adverse Effect Level) door de WHO opgesteld, hoger dan de norm (10 µg/g) is.
De gevolgen van kwikgebruik voor het milieu
” Bedreiging van jacht- en visserijgebieden van lokale gemeenschappen.
” Veranderde landvorm
” Afname van de natuurlijke waarde van het gebied
” Door het ontbossen vindt er afname van de biodiversiteit en bodemerosie plaats.
” Verlies van bodemvruchtbaarheid en -productiviteit.
” Veranderde hydrologische condities
” Verzanden van kreken met als gevolg troebel water
” Toename van malaria vanwege al de stilstaande poelen die er ontstaan.
” Onveilig drinkwater.
” Bepaalde vissen worden door kwikvergiftigd en sterven of het reproductiesysteem valt uit waardoor de vissen uit de kreek verdwijnen en de voedselketen in dat gebied verstoord wordt.
” De overgebleven vissen zijn vervuild met kwik en vormen een gevaar voor de gezondheid van de mens.
De gevolgen van kwikgebruik voor de mens
Kwik is een krachtig neurologisch vergif en al tientallen jaren geleden hebben onderzoekers de schadelijke effecten ervan vastgesteld. Kwik kan op drie verschillende manieren in het menselijk lichaam terecht komen: door middel van eten en drinken, via de huid en via de longen.
Kwik heeft een aantal effecten op mensen, die allemaal neerkomen op de volgende belangrijkste effecten:
” Allergische reacties die resulteren in huiduitslag, vermoeidheid en hoofd- pijn, longirritatie, oogirritatie, overgeven en diarree.
” Verstoring van het zenuwstelsel.
” DNA-beschadiging en chromosomale beschadigingen.
” Schade aan hersenfuncties die degradatie van leercapaciteit, geheugenverlies, persoonlijkheids- veranderingen, doofheid, gezichtsveranderingen en ongecoördineerde spierbewegingen teweeg brengt.
” Negatieve reproductieeffecten, zoals spermaschade, geboorteafwijkingen en miskramen.
Bronnen:
http://suriname.wedd.de/print.php?sid=466
http://goudwinning-suriname.blogspot.nl/2013/02/goudpontons-op-rivieren-en-stuwmeer.html?view=mosaic
http://www.starnieuws.com/index.php/welcome/index/nieuwsitem/30937
http://www.dwtonline.com/laatste-nieuws/2015/08/28/scalians-blijven-parlement-beroeren/
http://www.de-surinaamse-krant.com/2014/12/vier-jaar-ordening-goudsector-levert-te.html
http://www.cedla.uva.nl/20_research/pdf/vDijck/suriname_project/Kleinschalige.pdf
http://goudwinning-suriname.blogspot.nl/2013/02/natuurbeschermingsorganisatie-en.html
http://goudwinning-suriname.blogspot.nl/2015/04/goudzoekers-afwachtend-om-over-te.html
TEKST:UNITED REDACTIE