DE KONING IS OOK EEN BEETJE VAN SURINAME

ACHTERGROND|ARMAND SNIJDERS   FOTOBRON

Vandaag viert koning Willem-Alexander van het Koninkrijk der Nederlanden zijn 55^e verjaardag. Met de Nederlanders, die traditiegetrouw een vrije dag hebben. De vorst is dus in 1967 geboren, zo’n negen maanden na de huwelijksreis van zijn moeder Beatrix en vader Claus naar Suriname. “Dus hij is ook een beetje van ons, want hij is hier hoogstwaarschijnlijk verwekt”, menen vooral de ouderen onder ons.

Jarenlang was het gebruikelijk dat op de avond van Koningsdag (en vroeger Koninginnedag) de Nederlandse ambassadeur de Surinaamse crème de la crème en een select gezelschap uit de Nederlandse gemeenschap op zijn residentie uitnodigde om de verjaardag van de vorst te vieren en er nog wat extra geld tegenaan gooide om in Torarica een feestje voor het volk te bouwen, meestal met de muziekformatie Trafassi. Maar dat werd de laatste jaren steeds minder. En in de afgelopen jaren gooide Corona extra roet in het eten. Surinamers deert dat echter niet omdat het feestje volgens in hun ogen toch vooral voor de elite was. Bovendien hebben de meesten weinig op met het Hollandse koningshuis.

Ook voor een mogelijk staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Màxima aan Suriname lopen maar weinigen warm. Maar president Chandrikapersad Santokhi heeft in zijn enthousiasme het koningspaar wel uitgenodigd. Ook in politiek Den Haag ziet men dat wel zitten: ‘Een staatsbezoek van de koning zou goed zijn om de relatie tussen Nederland en Suriname een verdere impuls te geven’, zo luidt de Haagse motivatie. Jarenlang was zo’n bezoek ondenkbaar omdat de wegens drugshandel veroordeelde Desi Bouterse in Suriname vanaf 1980 een nadrukkelijke rol speelde, eerst als dictator en tien jaar lang, tot vorig jaar als president. Maar nu de rol van Bouterse lijkt uitgespeeld, staat niets een bezoek meer in de weg.

Suriname is, zeker als (oud-)kolonie, in de loop der eeuwen absoluut bekaaid bezocht door personen van koninklijk bloed. In 1835 was prins Frederik Hendrik, derde zoon van Koning Willem II, de eerste Oranje die Suriname bezocht. Hij verbleef hier na een scheepsreis van vijf weken een halve maand lang. Volgens de Surinaamsche Courant van 26 juni 1835 reisde de prins met in zijn gevolg ‘acht welgekleede negerslaven’. Hij was op 5 juli ook aanwezig bij de inwijding van de nieuwe Hervormde kerk in Paramaribo.

Het zou vervolgens meer dan een eeuw duren voordat er weer een lid van het koningshuis de moeite nam om de ‘onderdanen overzee’ te vereren met een bezoekje. Toen nog prinses Juliana bezocht ons land in 1943 en eind 1955 kwam ze als koningin nogmaals. Haar moeder Wilhelmina had, met de voorzichtige komst van de commerciële luchtvaart eigenlijk ook al naar Suriname gekund. Maar zij hield niet van enge beestjes en mogelijke tropische ziekten, dus ze bleef liever thuis.

Aan de moeder van Willem-Alexander, Beatrix, bewaren Surinamers de beste herinneringen. Ze was als prinses hier met prins Claus tijdens hun uitgebreide huwelijksreis in 1966 (toen hij dus verwekt zou zijn) en bij de onafhankelijkheidswording in 1975. Ze werd ervaren als een gewone vrouw met een aanstekelijke glimlach. Als koningin is ze hier nooit geweest. Ze werd pas in 1980 gekroond, hetzelfde jaar waarin het Bouterse-tijdperk begon.

Maar voor het koningspaar voet aan de grond zal zetten in Suriname en ze op een hartelijk welkom kan rekenen, moet er behoorlijk volgens velen nog heel wat water door de Surinamerivier stromen. Zo’n bezoek vergt meestal jaren voorbereidingstijd en moet tot in de puntjes zijn georganiseerd. “Het wordt ongetwijfeld weer een feestje waar Santokhi goede sier wil maken en het volk zoveel mogelijk wil uitsluiten. Daar zit niemand in Suriname op te wachten en de koning denk ik ook niet.

We zijn dan wel een oud-kolonie van Nederland, maar de meeste mensen hebben eigenlijk niet zo veel meer op met het koningshuis”, zegt de 39-jarige Chantal Danesh.

Ze is in Nederland geboren en als kind naar Suriname verhuisd. “Het heeft ook met de situatie in het land te maken. De bevolking lijdt nog enorm onder het desastreuze beleid van tien jaar Bouterse en is daarnaast ook nog zwaar getroffen door de Coronacrisis. Dus de stemming is er nu niet naar. Ik denk daarom ook niet dat het verstandig is als ze dit jaar al komen. In 2025, als Suriname vijftig jaar onafhankelijk is, zou veel beter zijn. Dat gaat het economisch misschien wat beter en dan zullen Surinamers ze met open armen ontvangen en samen met ze feesten. Dan is Santokhi misschien geen president meer, maar dat is dan jammer voor hem. Maar als de koning komt, wil hij toch vooral het land zien waar in feite zijn roots liggen en haar mensen”, besluit ze met een knipoog.

UNITEDNEWS