DE SIGNATUUR VAN ONZE POLITIEK-BESTUURLIJKE STATUUR IS SLECHT BESTUUR

Net zo mooi als dit rijmt, net zo wreed is de gruwelijke pijn. Dat de signatuur van onze politiek-bestuurlijke statuur inderdaad slecht bestuur is, betekent niets minder dan dat de aard van dit politiek-bestuurlijke systeem verspilling, corruptie, diefstal en ongeoorloofde zelfverrijking stimuleert en legaliseert.

De statuur of het maatschappelijk aanzien van elk politiek-bestuurlijk systeem beïnvloedt inhoudelijk en interacteert met alle aspecten van het leven, zowel nationaal als internationaal. In Suriname blijkt deze invloed op en interactie met de rechtsorde, de economische orde, de sociaal-maatschappelijke orde en de educatieve orde overduidelijk een neerwaartse spiraal te tonen. Dus a no mi taki.

Politiek-Bestuurlijke Orde

Slecht bestuur is niet democratisch gelegitimeerd, dat wil zeggen dat belanghebbenden niet worden geraadpleegd, waardoor zij de noodzakelijke rechtsbescherming missen en de regeerders onbetrouwbaar vinden.

Integendeel worden controleorganen uitgehold om een democratuur (combinatie van democratie en dictatuur) te vestigen, in stand te houden en verder uit te bouwen.

Bijvoorbeeld, in plaats van de regering te controleren en eventueel te corrigeren, zoals dat betaamt in een democratische rechtsstaat en een daarop aansluitende politiek-bestuurlijke orde, gedragen leden van De Nationale assemblee (DNA) zich als marionetten, althans die van de coalitie en ook de overlopers. Door onrechtsstatelijk slecht bestuur of onrechtmatige machtsuitoefening wordt de rechtsorde dermate verstoord dat er een politiek-bestuurlijke situatie begint post te vatten, die steeds meer gelijkt op een maffia-achtig systeem. Er kan geen sprake zijn van een politiek-bestuurlijke orde, als rechtvaardigheid en gelijke kansen en mogelijkheden voor een ieder niet gegarandeerd zijn. Dus a no mi taki.  

Rechtsorde & Machtsuitoefening

In een rechtsorde wordt juist getracht om met macht rechtvaardigheid te realiseren, waarbij de macht met rechtvaardigheid legitimiteit probeert te verwerven. Al in de 17^e eeuw beweerde de filosoof Baruch Spinoza dat “de staat (de regering) het recht is dat wordt bepaald door de macht van de menigte.” In deze denktrant is legitimiteit dan erkenning door de menigte. Wetten kunnen bijvoorbeeld dictatoriaal tot stand komen, maar missen de nodige legitimiteit als die niet algemeen worden erkend en aanvaard.

Samenlevingen zijn nu complexer en stellen logischerwijs overeenkomstige eisen aan de betekenis van de verschillende begrippen binnen elke tak van wetenschap; zo ook legitimiteit. Tegenwoordig worden er vier aspecten aan de legitimiteit van normstelling toebedeeld:

• Legaliteit: juridisch aspect (geldend recht);
• Erkenning door allen: politiek aspect (erkend recht);
• Rechtvaardigheid: ethisch aspect (moreel recht); en
• Acceptatie door degenen op wie van toepassing: maatschappelijk aspect (gedragen recht).

Legaliteit en legitimiteit zijn dus lang niet hetzelfde. Legitimiteit houdt ook veel meer in dan dat meerderheden zich neerleggen bij de status quo.

In een rechtsstaat wordt het juridische oordeel over de rechtmatige machtsuitoefening door de rechter dan ook gebaseerd op de grondwet, internationale verdragen, rechtsbeginselen, wetteksten en andere rechtsgeldige afspraken. De onafhankelijke rechtspraak bepaalt uiteindelijk de mate van vertrouwen en daarmee de legitimiteit van normstelling, ongeacht welke interpretatiemethode in het proces van rechtsvinding wordt gebruikt, zoals:

• Rechtshistorisch: interpretatie van de bedoeling van de wetgever in historisch perspectief, inclusief de maatschappelijke geschiedenis en oude rechtssystemen;
• Wetsystematisch: interpretatie van de wet binnen de samenhang van het bestaande rechtssysteem; en
• Teleologisch: interpretatie van het doel van de wet binnen de samenleving.

In de rechtsfilosofie heeft rechtsvinding betrekking op de verhouding tussen recht en moraal, waarbij redelijkheid en billijkheid en de behoeften van de maatschappij steeds meer de boventoon voeren. De huidige ontwikkelingen wereldwijd laten zien dat het resultaat van rechtsvinding een evenwicht tussen de wetgever (DNA) en de rechtspraak moet weten te bewerkstelligen. Als eschatocol of slotformule bepalen vonnissen namelijk de rechtstoestand, soms tijdelijk en gradueel, bijvoorbeeld in condemnatoire vonnissen (kort geding). In constitutieve en declaratoire vonnissen wordt er blijvend een rechtstoestand geschapen, gewijzigd of beëindigd en respectievelijk vastgelegd, welke de rechtsorde zodoende substantieert en waar nodig corrigeert. Daarom is deugdelijke rechtstoepassing onmisbaar voor een rechtsorde! Dit paradigma creëert een sociale orde, die het recht als fundament koestert; dat wil zeggen dat in tegenstelling tot sociale chaos, de intermenselijke betrekkingen gebaseerd zijn op regelmaat en voorspelbaarheid, die de weg naar sociale cohesie plaveien.

     Te oordelen naar de bejegening van, de ontevredenheid over en de kritiek op de zittende magistratuur (rechterlijke macht) en staande magistratuur (openbaar ministerie), alsook de ad hoc (of gelegenheids)wetgeving die het principe van een eerlijk proces wil belemmeren, wordt de systematiek van onze rechtsorde en sociale orde verstoord. De symptomen van hinderlijke neigingen tot wanorde en demoralisatie zijn niet vreemd. Hoe diep kan onze rechtsorde nog wegzinken, wanneer politieke leiders demonstratief strafbare handelingen via telefoontjes straffeloos laten maken en politici bezittingen van anderen op vandalistische wijze openlijk verwijderen, terwijl ze daarbij op videobandjes de politie en het openbaar ministerie uitdagend schofferen? Hoe kan de politie onder deze omstandigheden gemotiveerd de openbare orde nog handhaven? Welke openbare orde? Dus a no mi taki.

Economische Orde

De verstoorde rechtsorde, als voortbrengsel van de werking van ons maffia-achtige systeem, is vanzelfsprekend ook zichtbaar in de economische orde. Het is publiek geheim dat ambtenaren, inclusief DNA-leden, ministers en bankiers, zelf de facto en de jure in de handel en productie zitten, wat per definitie oneerlijke concurrentie veroorzaakt met het particulier ondernemerschap. Zolang deze zaken wettelijk zijn toegestaan, zullen economische plannen en maatregelen niet voor productie-ontwikkeling en vooruitgang kunnen zorgdragen, slechts belangenverstrengeling, uitbuiting en persoonlijke bevoordeling vergemakkelijken en subsidiëren. Ga maar eens na hoeveel ondernemers en andere particulieren, die nu werkzaam zijn in verschillende beroepen, zich gekandideerd hebben voor de komende verkiezingen. Om parttime wat te doen? Duurzame ontwikkeling in zo een constellatie is een illusie, die al ruim 45 jarenlang wordt aangewakkerd en erop wordt nagehouden. Laat niemand u iets anders wijsmaken, want ‘die het kruis heeft, zegent zijn zelven eerst!’

Vandaar dat naïeve kreten zoals het afbouwen van subsidies en verhogen van belastingen om de overheidsinkomsten en uitgaven te balanceren niets meer zullen kunnen beogen dan verspilling, corruptie en diefstal verder te subsidiëren.

In plaats daarvan zouden deze criminele handelingen moeten worden uitgebannen door productiviteitsontwikkeling, waarvan de winst ongetwijfeld zal leiden tot lage prijzen en tarieven. Om de overheidsverplichtingen toch te kunnen nakomen, zijn er teveel vreemde valuta geleend door de regering om daarna steeds weer te lenen om dezelfde leningen met rente te kunnen aflossen. Bovendien zijn er ook extra veel SRDs in omloop gebracht. Al deze consumptieve bestedingen hebben ons gesleurd in een neerwaartse spiraal. Dus a no mi taki.

Sociaal-Maatschappelijke Orde

In een sociaal-maatschappelijke orde moet een ieder zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving. Denk hierbij aan basis voorwaarden die aanwezig moeten zijn, zoals grondenrechten, huisvesting, gezondheidszorg, seniorenzorg, werkloosheidsuitkering, werkgelegenheid en betaalbare en beschikbare primaire behoeften.

Door interactie met de verstoorde economische orde zien wij de werkloosheid, informele sector, inflatie, armoede, kinderprostitutie, criminaliteit, milieuverontreiniging en schaarste aan medicijnen en andere essentiële behoeften helaas toenemen.

Politieke hielenlikkers en loyalisten worden binnen de kortste keren rijk, terwijl afgestudeerden en andere deskundigen en competente personen moeten hosselen om te kunnen overleven.

De illusie dat loyaliteit, oneerlijkheid en immoraliteit het langst duren, wordt hierdoor opgedrongen. Dus a no mi taki.

Educatieve Orde

De educatieve orde zou ons onderwijsniveau internationaal competitief moeten hebben gemaakt; doorstroommogelijkheden voor talentonwikkeling van leergierige burgers moeten hebben geïmplementeerd; en moderne didactische werkvormen moeten hebben ingevoerd om lesgeven aantrekkelijker en effectiever te maken.

De uitwerking van de verstoorde sociaal-maatschappelijke orde op de educatieve orde is echter psychologisch desastreus, qua inspiratie, aspiratie, ambitie, moraal en intrinsieke motivatie: waarom zou je studeren en je kennis kritisch toepassen als je daardoor politiek wordt afgestraft?

De perikelen in het onderwijsgebeuren, de ontevredenheid van leerkrachten, de sluiting van verschillende opleidingen, en de schaarste aan leermiddelen zijn niet onbekend. Onder deze ongunstige omstandigheden worden leergierigheid en interesse noch via intrinsieke motivatie noch via extrinsieke motivatie aangewakkerd. Aldus houdt het mechanisme van het huidige maffia-achtige systeem, van onze verstoorde politiek-bestuurlijke orde, Suriname in een vicieuze cirkel van slecht bestuur en onderontwikkeling.

Goed Bestuur

Anderzijds is goed bestuur democratisch gelegitimeerd. Dat wil zeggen dat de overheid de wensen, opvattingen en ideeën van burgers betrekt, zodat op vertrouwenwekkende wijze bijgedragen kan worden aan de te maken keuzes. De conclusie is gerechtvaardigd dat ons politiek-bestuurlijke systeem en goed bestuur een tegenoverstelde werking op elkaar hebben, zogenaamd antagonisme tussen beide. Voor meer informatie over hoe Suriname zich kan bevrijden van het onderhavige maffia-mechanisme en de bijhorende onderontwikkeling, zie www.pvpsuriname.one. Duurzame ontwikkeling is alleen mogelijk bij goed bestuur!

Ingezonden|Dr. Roy I. Bhikharie, BA, MA, PhD