“DE SURINAMER MAG NIET DOOD GAAN VAN HERSTELLENDE ECONOMIE”
Als uitvloeisel van het herstelprogramma dat is afgesproken met het Internationale Monetaire Fonds IMF, heeft de regering een aantal maatregelen genomen die haar verdiencapaciteit behoorlijk moet verbeteren.
Bij die maatregelen horen ook belastingmaatregelen. Zo wil de regering binnenkort een algemeen tarief van 12 procent voor Omzet Belasting doorvoeren, voor de import en productie van alle goederen en diensten. Daarnaast komt er een Belasting Toegevoegde Waarde BTW, waar de consument bij het kopen van een product of afnemen van een dienst meteen de belasting daarop betaald.
Hoewel begrip voor de financiele situatie waarin het land verkeerd, is er vanuit het bedrijfsleven, de productie sector, maar ook de vakbeweging kritiek op dit voornemen van de regering. Binnen de coalitie wordt waarschuwend gereageerd. “Het herstellen van de economie moet natuurlijk, maar mijn grote zorg is dat het niet de bedoeling mag zijn dat de Surinamer dood gaat van dat herstel”, zegt NPS-voorzitter Gregory Rusland. Hij hoopt dat de volksvertegenwoordiging voldoende tijd en ruimte krijgt om hierover in discussie te gaan met de regering. Dat de regering in aangepaste, nieuwe wetten en in staatsbesluiten steeds verwijst naar het IMF als reden om haar verdiencapacitiet te verhogen, werkt averechts.
“Heeft de regering niet steeds geroepen dat dit een Surinaams programma is en dat het herstellen van de economie draagelijk gemaakt zal worden voor de samenleving. Wat heeft het IMF nu te bepalen in het Surinaams programma”, zegt voorzitter Wilgo Bilkerdijk van de Associatie van Surinaamse Fabrikanten ASFA. Zijn organisatie die bestaat uit alleen Surinaamse producenten vindt dat de regering juist de lokale productie zou moeten stimuleren. “We moeten nog goed natrekken als deze maatregel inderdaad is afgesproken met het IMF. Hoe kan die er tegen op zijn dat je je eigen productiesector stimuleert als het een Surinaams herstelplan is. Het stoort dat nu de keus wordt gemaakt de productiesector samen te treken met andere sectoren. Die belasting moet juist geheven worden op luxe goederen, voor zij die het kunnen betalen”, zegt Bilkerdijk.
“Dit is de zoveelste maatregel van de regering die verzonnen wordt, maar zal leiden tot afbraak van de lokale productie. Alleen productie en export zal Suriname uiteindelijk uit de huidige financieel-economische crisis brengen, die is veroorzaakt door de vorige Regering, maar verergerd is door het beleid van deze regering”, zegt Swami Girdhari, secretaris van de Vereniging van Exporteurs van Agrarische Producten in Suriname (VEAPS). Volgens hem zal de introductie van de omzetbelasting van 12% op goederen en diensten, ervoor zorgen dat de productiekosten zullen toenemen. Dit zal tot uitdrukking komen in een stijging van de verkoopprijs. “Momenteel betalen de exporteurs van verse groenten en fruit al 8% omzetbelasting. Al jaren wordt bij de regering gevraagd voor vermindering tot afschaffing van deze verkapte vorm van exportbelasting. Maar integendeel zien we dat de regering deze belasting verhoogd. Dit zal ongetwijfeld leiden dat de Surinaamse agrarische producten duurder worden op de exportmarkt en leidt tot verslechtering van de concurrentiepositie van Suriname. Hierdoor zullen we exportmarkten kunnen verliezen. Dit getuigd van een beperkt vermogen van de beleidmakers om daadwerkelijk de economie te ontwikkelen door de productie en export te vergroten.
De afgelopen maanden riekt het beleid alleen naar afbraak en vermindering van de agrarische productie en export, zoals het beleid dat zorggedragen heeft tot stijging van de productiekosten, verhoging brandstofprijzen en de government take, introductie van de retentieregeling waarbij verplicht gewisseld moest worden tegen een lagere CBvS koers, eenzijdige stopzetting van de export van vier gewassen, verhoging EBS tarieven, stijging van vracht en andere tarieven”, ventileert Girdhari het misnoegen van de agrarische sector.
Volgens de vakbeweging is het om deze redenen dat zij van mening zijn dat een land niet uit en recessie kan komen zonder dat er sprake is van een sociale dialoog, omdat de sociale belangen zwaar onder druk staan. “Het zijn burgers die een resecssie financieren. Als t niet met leningen wordt gedaan, dat is de keus voor verhoogde belastingen;, dat is het wat de regering doet”,zegt Armand Zunder van de Raad van Vakcentrales in Suriname Ravaksur. “Aan de ene kant heeft de regering geld nodig, anderzijds zeggen werknemers en bedrijfsleven dat zij verlies lijden en weer de werknemers die zuchten om het hoofd boven water te houden”. Volgens hem hebben de sociale partners nu een voorstel ingediend bij de regering waarover, hopelijk deze week nog gesproken kan worden. “Over dit voornemen van de regering voor het verhogen van de Omzet Belasting moet er meer concensus bereikt worden, omdat dit zeker zal doorwerken naar de portemonee van de consument”, zegt Zunder. Als de regering vasthoud aan deze belasting maatregelen willen wij dat loonbelasting wordt afgeschaft.
De vakbeweging wil bij het sociaal akkoord vooral praten over het verruimen van de belastingschijven en over loonaanpassingen. De Ravaksur topman zegt dat de regering in het herstelprogramma het IMF heeft voorgehouden dat er een akkoord is gesloten met de vakbeweging voor een loonaanpasing van 25 procent. Echter heeft de Centrale van Landsdienaren eerder een akkoord gesloten met de vorige regering voor een aanpassing van het loon voor 50 procent. Normaal gesproken zou er continuiteit van beleid moeten zijn er zou de huidige regering dat akkoord in haar beleid moeten opnemen. In elk geval zal daarover gesproken moten worden. Het is een ‘give and take situatie. Wij willen vooral loonaanpassing, het vaststellen van een minimumloon en in het algemeen stabilisatie van de wislekoers en het omhoog trekken van de inflatie”, zegt Zunder.
De storm aan kritiek is niet slechts bij de productiesector en het bedrijsleven. Vernomen wordt dat ook het adviesorgaan van de regering, de Staatsraad zich niet kan terugvinden in het plan om de Omzet belasting te verhogen naar 12 procent. Ook daar wordt opgemerkt dat de regering teveel focust op het vergroten van haar verdiencapacitiet en dat onder de huidige economische omstandigheden de burger niet verder de buikriem kan straker trekken. De regering is echter van mening dat op basis van de afspraken met het IMF, deze maatregelen noodzakelijk zijn. Met de belastingmaatregelen wordt de belastingstructuur van Suriname gebracht naar het niveau van de regio. In het verhogen van het importtarief op luxe goederen ziet de regering geen heil om haar verdiencapacitiet te verhogen.
Wel erkent de raad van ministers dat met deze maatregelen de prijzen in de winkels inderdaad duurder zullen worden. Echter wordt er gewezen dat de wisselkoers al geruime tijd stabiel is. Volgens de regering wordt wel degelijk de productie gestimuleerd met vrijstellingen en andere kostenverminderende faciliteiten. In het herstelplan is overigens ook opgenomen dat de regering zal werken aan het scheppen van voorwaarden vooor de private sector om zich te ontwikkelen. De regering verwacht, volgens een prognose van de belastingdienst, dat haar verdiencapacitiet, per maand met ruim SRD 23 miljoen zal worden versterkt.
UNITEDNEWS
