DIVERSIFICATIE ECONOMIE BEGINT MET OPLOSSEN ENERGIE VRAAGSTUK ENERGIE PROJECTEN KABALEBO (WEST SURINAME) EN TAPAJAI MOETEN IN UITVOERING

Wanneer de regering een goede basis wil leggen voor het diversifiëren van de economie, zoals is gesteld in het herstel en stabiliteitsplan, zal hiervoor een goede basis gelegd moeten worden. De regering zou die garantie het best kunnen leggen als uitvoering wordt gegeven aan de energie projecten Kabalebo in West Suriname en het hydro ( waterkrachtcentrale ) project TapaJai. “Deze projecten worden sterk aanbevolen en moeten hoog op de prioriteitenlijst worden geplaatst”, zegt ingenieur Lothar Boksteen.

Het TapaJai project heeft een capaciteit van 182 kilowatt gegarandeerd elektrisch vermogen,. Dit is meer dan het geschatte gegarandeerd vermogen van de EBS (100 MegaWatt ( MW) en Staatsolie 60MW. Het kenmerk van waterkracht is, dat het veel lagere kosten heeft dan thermische energie. “Met de ontwikkeling van het TapaJai project wordt het zuidoosten van Suriname ontsloten en tot ontwikkeling gebracht en komt er 1 x 24 uur stroomvoorziening voor dat gebied en alle andere voorzieningen waar de bewoners naar vragen”,

De overname van de Brokopondo Waterkrachtcentrale in 2019, door Suriname van de Suralco, zal niet betekenen dat Suriname plotseling meer hydro energie van deze centrale zal krijgen. “Dit is een hardnekkig misverstand. Nu wordt vrijwel alle energie van Afobaka door de EBS gedistribueerd. Als een land over de capaciteit van hydro energie beschikt moet die ontwikkeld worden omdat het goedkoper is dan thermische energie en dat is het doel van het TapaJai project”, zegt Boksteen.

Wat de overname van de Brokopondo Waterkrachtcentrale betreft, zal de regering nu al voorbereidingen moeten treffen. Een deskundig team zal belast moeten worden met de voorbereiding van de overname. “Wij moeten zeker niet denken,: dat fixen wij wel even en zes maanden voor de overname beginnen. Suriname heeft genoeg deskundigen en juist omdat ze deskundig zijn weten ze welke andere internationale deskundigen erbij gehaald moet worden. Er moet worden vastgesteld, wat precies wordt overgenomen en in welke staat de stuwdam verkeert. Bijvoorbeeld de 3 transformatoren van elk ongeveer 55 MW die net zo oud zijn als de centrale zelf. Als zo’n trafo uitvalt zitten wij in Paramaribo met een groot probleem”, legt Boksteen uit.

Als gekozen wordt voor de uitvoering van het Tapajai project zal door de groei van de jaarlijkse behoefte aan elektrische energie, niet lang nadat het in gebruik is genomen, weer behoefte zijn aan meer hydro energie. Bij de keuze van het TapaJai project zal zeker het multipurpose karakter van dit project doorslaggevend zijn vooral de ontsluiting van het zuidoosten van het land. “Willen wij het energievraagstuk direct voor langere termijn oplossen dan ligt de optie van West Suriname (Kabalebo) voor de hand.

West-Suriname heeft een gigantische capaciteit van in eerste instantie 500 MW en in tweede instantie 300 MW totaal dus 800 MW aan geïnstalleerd vermogen”.

Dit plan is in 2013 door de heren Gunther, Lothar Boksteen, Marcel Meyer, Derrick Ferrier en Arthur Zalmijn ten behoeve van het Investment and Development Corporation Suriname( IDCS ) bestudeert. De resultaten waren zeer bemoedigend. Het is daarom dat Norconsult toen heeft aanbevolen dit project te actualiseren. Norconsult heeft in de jaren zeventig het Kabalebo project al bestek klaar gemaakt. In 2014 waren deskundigen van Norconsult in Suriname met een aanbieding om voor USD 350.000,- het gehele project te actualiseren en het doen van aanbevelingen voor de aanpak van de financiering van zulke projecten.

De trend tegenwoordig, volgens Boksteen, dat particulieren inkomen met de financiering van zulke projecten. Het is gebruikelijk dat de financierders voor bijvoorbeeld 30 jaar gegarandeerd zijn van

een vastgestelde prijs voor geleverde energie. Na deze periode wordt de gehele voorziening, dus dam, centrale, transmissielijnen, et cetera, overgedragen aan de staat.

Boksteen zegt dat de fase met een geïnstalleerd vermogen van 500 MW totaal 3234.000.000 kWh aan energie zal opleveren. Voor de beeldvorming is het goed te weten dat de EBS in 2013 ongeveer 1500.000.000 kWh heeft gedistribueerd. Kabalebo levert dus een gigantische hoeveelheid energie die aangewend zal moeten worden om industrieën aan te trekken en in geval van overschot zou ook energie aan onze buurlanden kunnen worden verkocht. “Helaas is ook de IDCS actualisering van het Kabalebo project in de beruchte lade blijven liggen”, zegt Boksteen.

UNITEDNEWS | WILFRED LEEUWIN