GEBRUIK PRODUCTIEVE LANDSCHAPPEN BEHOEFT NIEUWE BENADERING
Foto: Dr. Rudi van Kanten, hoofd van Tropenbos International Suriname
Georgetown /Guyana- Het gebruik van bosgebieden, waar tegelijkertijd menselijke als ecologische activiteiten plaatsvinden, moet voortaan met een nieuwe benadering worden toegepast. Traditionele conflicten en verstoring van de al in balans zijnde gebieden is vrijwel altijd het resultaat, wanneer het gebruik van die gebieden slechts is gebaseerd op economische – en ontwikkelingsuitgangspunten. De Surinaamse wetenschapper Dr. Rudi van Kanten, hoofd van Tropenbos International Suriname, presenteerde deze week op het Biodiversiteitscongres in Guyana, de resultaten van een nieuwe studie naar het gebruik van productieve landschappen.
Productieve landschappen zijn bosgebieden waarbij er verschillende activiteiten plaatsvinden op hetzelfde tijdstip zoals mensen die in het gebied wonen, bosbouw, landbouw, jagen, vissen, het verzamelen van producten, toerisme, mijnbouw, en infrastructurele ontwikkelingen, zoals wegen.
Het boven-Suriname riviergebied is een van de meest dynamische productieve landschappen in Suriname.
Het gebied is huis van de Saamaka die nog niet beschikken over formele landrechten (gronden rechten) en bevat ook enkele transmigratie dorpen die zijn ontstaan vanwege het onder water zetten van het stuwmeergebied waarbij 6000 mensen moesten verhuizen. Deze voor de Saamaka dramatische gebeurtenis heeft 50 jaren daarna nog gevolgen.
In 2014 is Tropenbos International Suriname in samenwerking met de Vereniging van Saamaka Gezagdragers (VSG) een onderzoek gestart naar landgebruiksplanning en het uitwerken van drie scenario’s in het boven-Suriname gebied. Het eerste uitgamgspunt is het onaangetast laten van de gebieden. Het tweede uitgangspunt komt van de in de gebieden, aanwezige bevolking die uitgaat van een duurzame optie, waarin zijn opgenomen landbouw en het ontwikkelen en gebruiken van bos bij producten ( Non Timber Forst Products ). Het derde scenario betrof een versnelde ontwikkeling, met gebruik van de aanwezige natuurlijke hulpbronnen. Volgens van Kanten moet er rekening mee worden gehouden dat bij elke ontwikkeling er iets opgeofferd moet worden. “We gaan dan ook uit van het zogenaamd ‘trade of game’principe.”
Het is dan wel belangrijk de juiste keuzes te maken. Bij het aanleggen van wegen moet rekening worden gehouden met de leefomstandigheden van dieren, waarvan sommige grotere ruimte en oppervlaktes nodig hebben om ongestoord te kunnen leven. Aanleggen van Toeristische trekpleisters kunnen het ecologisch systeem ernstig verstoren. Er kan in dit gevallen het best gekozen worden om primair bos op te offeren. Verstoring van het ecologisch systeem is, wanneer bos verdwijnt en het wild wordt verjaagd, maar ook wanneer traditionele gronden van inheemsen en marrons worden ontwricht. In een gebalanceerd ecologisch systeem zorgen dieren en planten voor verspreiding van zaden en andere diensten, zoals voeding voor mensen dieren en planten.
Van kanten zegt dat bijvoorbeeld de weg die wordt aangelegd te Poesugroenoe, voor veel conflicten zorgt. De traditionele gemeenschappen hebben een totaal andere veredeling van hun gebied. Dat doen zij door middel van kreken en niet naar geografische uitgangspunten, maar dat hun model wel ervoor heeft gezorgd dat Suriname nu het groenste land in de wereld is, dat ecosystemen in tact zijn gebleven en de balans is behouden. In de nieuwe benadering van ‘Trade of Game’, wordt dan niet alleen gesproken met technische deskundigen maar is het belangrijk dat de traditionele gemeenschappen ter plekke worden geconsulteerd in de besluitvorming. Met van Kanten hebben meerdere onderzoekers op de conferentie ervoor gepleit dat sociale wetenschappers die rekening houden met de factor mens een belangrijke rol moeten krijgen bij het gebruik van productieve landschappen.
UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN