GREGORY RUSLAND ONTHULT GANG VAN ZAKEN M.B.T. BILLITON EN ALCOA
Gregory Rusland, NPS-voorzitter en toenmalige minister van Natuurlijke Hulpbronnen (NH) is niet te spreken over de uitleg die president Desi Bouterse heeft gegeven in De Nationale Assemblee (DNA) waarbij de indruk gewekt werd dat het Kabinet Venetiaan verantwoordelijk is voor de neergang van de bauxietsector in Suriname. Volgens Rusland heeft Bouterse afgelopen dinsdag een aantal opmerkingen gemaakt die in strijd met de waarheid zijn.
‘STUWDAM WAS NOOIT TE KOOP’
Zo stelde de president Bouterse dat bauxietmultinational Alcoa in 2003 had aangeboden dat de staat de Afobaka-krachtcentrale en de bijbehorende waterwerken overnam voor het symbolisch bedrag van SRD 1. Dit is volgens Rusland een onwaarheid die Bouterse zou hebben verklaard in het parlement. Rusland zegt dat er in 2003 inderdaad gesprekken zijn gevoerd tussen deskundigen van de staat en deskundigen van Alcoa waarbij het vraagstuk van overname van de dam werd aangesneden. “Het was absoluut niet voor een symbolisch bedrag. Men vroeg toen USD 100 miljoen daarvoor.
” Suriname kon volgens Rusland niet ingaan op het bod van Alcoa omdat het toen zeer slecht gesteld was met de financiële positie van de staat na het gevoerd wanbeleid van de NDP-regering in de regeerperiode daarvoor. “
De situatie was dat de regering Venetiaan II in de periode 2000-2005 in grote problemen zat. Ze hebben overgenomen in 2000 zonder deviezenreserves, zonder staatsinkomsten en alle inkomsten waren verpand. Dus de regering had absoluut geen geld om 100 miljoen op tafel te leggen”, legt Rusland uit.
Achteraf bleek dat verkoop van de dam niet de goedkeuring genoot van de Aloca-leiding ook al was Suriname in staat om de ‘gevraagde’ USD 100 miljoen op tafel te leggen. Alcoa stuurde speciaal een vertegenwoordiger naar Suriname om dit kenbaar te maken aan president Venetiaan en te benadrukken dat het gesprek met de vertegenwoordigers van het bedrijf, die het voorstel deed, geen formeel karakter had. “Hij zij: er is iets in discussie geweest over de dam maar beschouw dat als niet geweest te zijn want de mensen zijn terug gefloten en er ligt geen enkel bod op tafel. De dam is dus niet te koop”, zegt Rusland. “Ik vind het kwalijk dat het dan zo gebracht wordt en dat er inderdaad een ander beeld kan gaan ontstaan.”
‘BILITON KON GEEN GARANTIES GEVEN’
Over het abrupt vertrek van bauxietmaatschappij BHP Billiton uit Suriname is er volgens Rusland ook onjuiste informatie verstrekt door de president. Het is inderdaad zo dat Billiton een aantrekkelijk bod op tafel legde voor ontginning van de bauxietreserves in West-Suriname. De keerzijde van de medaille kon Suriname echter duur komen te staan. Billiton kon volgens Rusland geen garanties geven over de realisatie van de voorgelegde plannen. Aanvankelijk wilde Billiton de reserves in West-Suriname samen met Alcoa ontginnen, maar de Alcoa ging niet in op het aanbod vanwege voor hen moverende redenen. “Er was geen gelijke gerichtheid bij de bedrijven en we zijn doorgegaan met de Billiton om te onderhandelen over Bakhuys. Wij hebben toen een commissie samengesteld bestaande uit topdeskundigen, dus mensen die weten waarover ze praten.
Ik kan de namen noemen van onder andere Frank Playfair, Eddy Jharap en mevrouw Marny Daal die tot vandaag de persoon is die de contracten voorbereidt met multinationals voor Staatsolie. We kunnen noemen Rajen Pahladsingh en Iwan Kortram.
We kunnen zo verder gaan om zelfs Chandi Jethu te noemen die vanuit afstand ondersteuning gaf aan dit proces. Waar het op neer komt is dat na lange discussies BHP Billiton wilde onderhandelen op basis van wetten van 1919. Wij vonden dat outdated. Wij wilden gaan naar een nieuwe situatie waar men rekening houdt met milieu- en belastingfactoren en degelijke zaken”, stelt Rusland.
Ondanks dit verschil van inzicht werden de onderhandelingen voortgezet met de hoop dat partijen toch tot een vergelijk konden komen. Gaandeweg de gesprekken zou blijken dat Suriname het risico liep dat haar bauxietvoorraden in gijzeling zouden worden genomen zonder dat daar iets aan verdiend wordt. “We noemen het een sterilisatie. Dat betekent dat je recht geeft en dat recht wordt dan opgenomen in de assets van het bedrijf. Het is dus deel van het bedrijf en het bedrijf krijgt meer waarde. Het bedrijf hoeft niet over te gaan tot ontginning. Het bedrijf kan zeggen: luister in 2050 ga ik serieus actie ondernemen. Ze zeggen natuurlijk dat zij het direct zullen doen maar wij wilden garanties hebben als staat en die garanties konden zij, zoals de commissie mij geïnformeerd heeft, toen niet op tafel leggen”, zegt Rusland.
De onderhandelingen kregen een grimmige wending toen Billiton een bod op tafel legde dat niet bespreekbaar was. “Men zei van dit is ons bod: take it or leave it. We hebben erover gesproken en we hebben gezegd met bepaalde zaken kunnen we niet naar die samenleving gaan.” De regering hield Billiton voor dat het naar het parlement wilde gaan om het bod te bespreken met de volksvertegenwoordiging. “Het bedrijf heeft toen besloten om te vertrekken”, aldus Rusland.
UNITEDNEWS