VRIJDAG AANSTAANDE WORDT DE VERKIEZINGSUITSLAG BINDEND VERKLAARD DOOR HET OKB

Fotocompilatie: Samseerali Sheikh-Alibaks, voorzitter van het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB).

Het Onafhankelijk Kiesbureau (OKB) signaleert dat er in de samenleving onduidelijkheid bestaat over de vraag of het OKB de verkiezingsuitslag bindend verklaart. Met dit artikel willen wij hierover helderheid verschaffen.

Na de algemene, vrije en geheime verkiezingen van 25 mei 2025 heeft het Centraal Hoofdstembureau (CHS) op dinsdag 10 juni 2025 de voorlopige verkiezingsresultaten vastgesteld voor de verkiezingen van De Nationale Assemblée (DNA), de Ressortraden (RR) en de daaruit afgeleide Districtsraden (DR), per district. Deze cijfers zijn gebaseerd op het voorbereidende werk van de stembureaus en hoofdstembureaus en hebben een voorlopig, administratief karakter.

Daarna is het OKB aan zet. De Kiesregeling bepaalt in artikel 1, lid 1 expliciet dat het OKB toezicht houdt op de verkiezingen én verantwoordelijk is voor het bindend vaststellen van de uitslag daarvan.

Wat betekent ‘bindend verklaren’?

Het bindend verklaren van de uitslag door het OKB houdt in dat de verkiezingsresultaten, zoals vastgesteld door het CHS, pas daarna rechtsgeldig zijn voor de Republiek Suriname.

Dit geldt voor de gehele samenleving, en in het bijzonder voor de politieke organisaties, de regering, De Nationale Assemblée en overige staatsorganen. Tot dat moment blijven de cijfers van het CHS voorlopig en mogen ze niet worden gebruikt als basis voor officiële besluiten, zoals:

• De installatie van nieuwe DNA-, RR- of DR-leden;
• Het beëindigen van het mandaat van het zittende parlement, de ressortraden en de districtsbesturen.

Waarom is het bindend verklaren belangrijk?

De wetgever heeft het OKB als onafhankelijk toezichthouder deze taak toebedeeld om te waarborgen dat:

❖ De verkiezingen eerlijk en transparant zijn verlopen;
❖ Eventuele klachten of bezwaren vooraf zorgvuldig zijn onderzocht;
❖ De samenleving kan vertrouwen op de legitimiteit van het eindresultaat.

Het bindend verklaren vormt een noodzakelijke controle vóór afronding van het proces, om te voorkomen dat verkiezingen worden afgerond terwijl er nog sprake is van ernstige twijfels of onregelmatigheden.

Wat zijn de risico’s als het OKB wordt overgeslagen?

Als het CHS of andere autoriteiten handelen zonder dat het OKB de uitslag bindend heeft vastgesteld, kan dat leiden tot:

⮚ Onrechtmatige installatie van volksvertegenwoordigers (DNA, DR en RR);
⮚ Grondwettelijke conflicten over de legitimiteit van de nieuwe organen;
⮚ Verlies van vertrouwen bij het publiek in het verkiezingsproces.

Waar is het OKB nu mee bezig?

De zittingsduur van het huidige parlement, De Nationale Assemblée, eindigt op 29 juni 2025. Om een constitutioneel vacuüm te voorkomen, is het cruciaal dat het OKB vóór die datum zijn toezicht afrondt en de uitslag bindend verklaart. Tot dan blijft de huidige DNA het enige wettige vertegenwoordigende orgaan.

In het belang van de democratie moeten alle actoren binnen het verkiezingsproces de wettelijke volgorde naleven. De rechtsstaat vereist niet enkel verkiezingen, maar ook vertrouwen in het proces waarmee de uitslag tot stand komt.

In het kader van zijn wettelijke taak, zoals vastgelegd in artikel 1, lid 1 van de Kiesregeling, is het OKB momenteel bezig met een integrale beoordeling van het verkiezingstraject waarover het toezicht heeft gehouden. Het doel is te komen tot een zorgvuldige en transparante vaststelling van de verkiezingsuitslag. Daarbij worden alle relevante processen en gebeurtenissen geïnventariseerd en beoordeeld, waaronder:

1. a) De voorlopige en wettelijke terinzagelegging van de kiezerslijsten;
   b) De registratie van politieke organisaties bij zowel het OKB als het CHS;
   c) De kandidaatstelling voor de DNA-, RR- en DR-verkiezingen;
   d) De loting voor de volgorde van politieke organisaties op de stembiljetten;
   e) De voorbereiding, verspreiding en uitreiking van oproepingskaarten;
   f) De productie en distributie van stembiljetten en ander verkiezingsmateriaal;
   g) Het verloop van de stemdag, inclusief waarnemingen, incidenten en meldingen van onregelmatigheden;
   h) De vaststelling van de uitslagen door stembureaus, hoofdstembureaus en het CHS;
   i) De beveiliging van het verkiezingsproces, inclusief transport en opslag van materialen;
   j) De evaluatie van rapportages van OKB-toezichthouders en coördinatoren;
   k) De behandeling van klachten, bezwaren en meldingen.

Het OKB zal zijn openbare zitting over het al dan niet bindend verklaren van de verkiezingsuitslag houden op vrijdag 20 juni 2025.

PERSBERICHT | OKB