HET BELANG VAN EEN EFFICENT BANKWEZEN VOOR ECONOMISCHE ONTWIKKELING

Foto| Rafiek Sheorajpanday, onder directeur van de Hakrinbank N.V

PARAMARIBO – “Het bankwezen vervult enkele cruciale functies, namelijk als intermediair tussen huishoudens (burgers en bedrijven) met een geldoverschot en huishoudens met een financieringsbehoefte. Het bankwezen is daarmee de primaire financier (naast eigen vermogen) van het lokaal Surinaams bedrijfsleven en daarmee ook van innovatie, waaronder projecten die de productiviteit verbeteren. Ook faciliteert het bankwezen het betalingsverkeer, zowel nationaal als internationaal. Een efficiënt functionerend bankwezen is dan ook essentieel voor economische ontwikkeling.”

Met deze woorden leidde Rafiek sheoraj Panday, onder directeur van de Hakrinbank N.V zijn speech in op 30 augustus  tijdens de ronde tafel gesprekken in hotel Torarica, waar de economische productiviteit van Suriname werd besproken.

Volgens Panday kan verbetering van de productiviteit gerealiseerd worden door scholing, maar ook door innovatie. Bij innovatie moet gedacht worden aan vooral een nieuw product zoals een iphone 8; maar, productiviteitsverbetering komt vooral ook door proces innovatie, waarbij de werkzaamheden met behulp van bijvoorbeeld IT, automatisering of mechanisatie efficiënter verricht kunnen worden. Hierbij dient er een goede kosten-baten analyse gemaakt worden om na te gaan of de gepleegde investering opweegt tegen de verwachte efficiency voordelen. Indien dat het geval is, zullen banken dat graag financieren. Immers een efficiency voordeel levert een rendementsverbetering op, waarmee de bank terugbetaald kan worden.

De spreker heeft gepleit voor een gerichte aanpak, waarbij bedrijfsleven organisaties via gerichte programma’s, bedrijven ondersteunen met knowhow, immers het wiel hoeft niet iedere keer weer  uitgevonden te worden. Hieruit zouden concrete proces innovatie projecten bij bedrijven geïdentificeerd kunnen worden, die bij een goede kosten-baten verhouding door banken gefinancierd kunnen worden. Eventueel kan een beroep op het garantiefonds van de Nationale Ontwikkelingsbank (NOB) gedaan worden.

Efficiëntie
De productiviteit van Surinaamse banken loopt achter bij die van de beter presterende banken in het Caribisch gebied. De indicator voor de operationele efficiency ofwel productiviteit van het bankwezen is de efficiency ratio. Deze ratio relateert de operationele lasten (dat zijn de totale bedrijfslasten minus de dotatie dubieuze debiteurenvoorzieningen) aan de verdiende baten. Een lagere ratio impliceert dat er minder operationele kosten zijn gemaakt per verdiende SRD. De norm voor de efficiency ratio ligt tussen de veertig en vijftig procent. De efficiency ratio van Surinaamse banken is circa 10%-punt hoger, dus slechter dan die van de efficiënte Caribische banken. Efficiëntere banken hebben een betere concurrentiepositie, maar kunnen door scherpere tarieven ook een breder nationaal economisch voordeel opleveren. Belangrijk voor de verbetering van de efficiency is het gebruik van technologie, namelijk digitalisering en meer samen te doen. Voor wat het eerste betreft zijn er diverse mogelijkheden. De introductie van mobile banking is een voorbeeld hiervan. Verwacht wordt dat, binnen een tijdsbestek van een jaar praktisch alle banken in Suriname mobile banking zullen aanbieden. Dit kan efficiënte voordelen met zich meebrengen. Ook kunnen de banken door samen te werken nadelen, vanwege de kleinschaligheid teniet doen. BNETS, dat door de banken is opgericht om het interbancair ATM en POS verkeer te faciliteren speelt hier een belangrijke rol in. De strategie van BNETS is erop gericht om zich te ontwikkelen van switch company naar een shared service center voor het bankwezen. Belangrijke processen zoals backoffice kunnen door die gezamenlijk in BNETS verband te verrichten goedkoper uitgevoerd worden. Zo worden sinds dit jaar de cheques van banken door BNETS geprint. Vanaf deze maand worden de bankafschriften van enkele banken geprint, ge-enveloppeerd en gedistribueerd via BNETS.

Efficiënt betalingsverkeer
Suriname is nog voornamelijk een cash maatschappij. Dat brengt echter hoge kosten met zich mee, en is ook onveilig. Een transitie van cash naar giraal kan grote efficiëntie en veiligheidsvoordelen met zich meebrengen.

Belangrijk is de mindshift en een goed functionerend giraal betalingssysteem. Banken hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in girale betaalmogelijkheden, terwijl ook de introductie van het Suriname National Electronic Payment System (SNEPS) door de Centrale Bank van Suriname bijdraagt aan giralisering van het betalingsverkeer.

Een goede voorlichting / awareness building vanuit het bankwezen, maar ook vanuit het bedrijfsleven en consumentenorganisaties is belangrijk om het giraal proces te versnellen.

Internet en online betaling
Diverse studies van onder andere het International Telecommunication Union (ITU), McKinsey en Deloitte geven aan dat de beschikbaarheid van breedband internet een positieve invloed heeft op productiviteit en economische groei.

Zo blijkt uit onderzoek dat een verdubbeling van de breedband internet snelheid een toename van het GDP met 0,3%-punt kan bewerkstelligen. Het initiatief van Telesur om meerdere gebieden aan te sluiten op breedband internet is toe te juichen. Dat is een initiatief dat transformationeel kan zijn voor onze economie.

Een betere toegang tot sneller internet faciliteert e-commerce, waarbij online bedrijven een grotere markt kunnen bereiken, maar ook efficiëntere dienstverlening door onder andere banken, maar ook de overheid. Suriname heeft een hoge internet penetratie; veel burgers hebben een smart Phone. Alleen gebruiken we het meer voor sociale doeleinden, zoals facebook en nog te weinig voor business.

Zonder online betaal mogelijkheid zullen de mogelijkheden voor e-commerce en efficiëntere dienstverlening door bedrijven niet of onvoldoende benut kunnen worden.

In 2004 is online banking in Suriname geïntroduceerd door de Hakrinbank en the next big thing in banking zal online payment zijn; de mogelijkheid om online betalingen te plegen vanuit een lokale bankrekening, een soort Surinaamse PayPal. Panday heeft banken aanbevolen om online betalingen met lokale bankkaarten mogelijk te maken. De IT sector en het bedrijfsleven kunnen dan optimaal inspelen op de mogelijkheden van de betere toegang tot sneller internet.

UNITEDNEWS|WILFRED LEEUWIN