HET HEEFT WEINIG ZIN ELKAAR TE BLIJVEN VERWIJTEN WAT DE ENE VOORVADER DE ANDER VOORVADER HEEFT AANGEDAAN, MAAR HET IS WEL ZINNIG OM NIET DEZELFDE FOUTEN TE BLIJVEN MAKEN

De werkgroep Caribische en Aziatische Cultuur Nijmegen – een initiatief van enkele personen uit Nijmegen en omstreken.- organiseert bijeenkomsten met een cultureel-educatief karakter. De bijeenkomsten staan open voor een ieder die belangstelling heeft voor het culturele erfgoed van de Antillen, Suriname of het Caribische gebied.

Na de bijeenkomst had ik een gesprek met de heer Willem Koning.

U heeft  in het eerste gedeelte van uw lezing een aantal persoonlijke ervaringen met de aanwezigen gedeeld. De vernedering, die u en uw familie in Den Haag ( Scheveningen) heeft meegemaakt heeft diepe sporen bij u achtergelaten. Ik woon zelf sinds 1971 in Nederland en heb ook discriminatie aan den lijve ondervonden. Het is bekend, dat in de periode ( 1950 – 1980)  gekleurde mensen in Nederland met andere ogen werden bekeken. De opmerkingen, die gekleurde mensen te horen kregen, waren niet altijd even leuk. Op welke wijze heeft u de periode in Scheveningen verwerkt?

Als kind ben je denk ik gevoeliger voor negatieve en positieve signalen omdat dat het enige is waarop je jouw vertrouwen in jouw omgeving moet toetsen. Je hebt nog niet geleerd zaken neutraal te bekijken of te nuanceren. Ook was ik zeker nog niet weerbaar genoeg om mensen uit te leggen waar wij vandaan kwamen of wie ‘ Surinaamse Indianen ” in hemelsnaam waren. Ik wist het zelf niet of nauwelijks.  Als ik mensen tegen kwam en ik werd afgesnauwd dan was mijn natuurlijke reactie dat ik daar niet moest zijn. Maar ook als je op een bepaalde manier werd nagekeken of aangestaard; door kinderen maar ook door volwassenen, dan vroeg ik mezelf af: ‘ Waarom kijken ze ons zo na of aan ‘ zonder iets te zeggen’. Het gaf mij in ieder geval een ongemakkelijk gevoel. Wij vielen op in het straatbeeld in die tijd (we hebben het dan over eind jaren vijftig tot halverwege jaren zestig). Met de mensen die wij kenden, hadden we over het algemeen geen problemen. Op de lagere school waren wij ( mijn broers en ik ) en nog vier Indische jongens de enige gekleurde kinderen op de hele school. Ik weet dat wanneer ik buiten speelde of in ieder geval ergens mee bezig, was er geen tijd om me druk te maken om hoe mensen tegen ons aankeken en dat was wel een opluchting. In sport, hobby’s zoals muziek en schilderen kon ik veel energie kwijt.

Op 17 jarige leeftijd ging u voor de eerste keer van uw leven naar het geboorteland van uw moeder en uw voorouders ( de oorspronkelijke bewoners van Suriname). Heeft u in Suriname uw identiteit terug gevonden?

Terugvinden zou wellicht beter vervangen kunnen worden met ‘ opstaan of wakker worden ‘. Nu ik de taal van mijn inheemse afkomst ‘ Het Kari’na‘ beter begrijp, zou je kunnen zeggen,’ Jakuare nupakai ‘ ra ‘ ( Mijn geest is weer opgestaan of wakker geworden). De tijd die ik tot mijn zeventiende in Nederland doormaakte, was alsof een gedeelte van mijn etnische identiteit eigenlijk niet mocht bestaan, het had geen naam, geen taal, alleen een gezicht. Toen ik daadwerkelijk de taal hoorde spreken in de dorpen in Suriname door mijn eigen familie en midden in de nacht alleen op de Coppename rivier heb moeten peddelen om vanwege een noodgeval andere familieleden te waarschuwen en op te halen en mijn familie de oeroude “Indiaanse ” muziek heb zien en horen spelen, toen wist ik dat ik een heleboel niet wist over mijn eigen achtergrond. Mijn Opa heeft me de beginselen van de taal geleerd. Een andere Opa uit mijn kennissen kring zei eens ‘ awomepary se ajata , irupa koro etatome ‘ (Als je iets wil leren zul je goed moeten leren luisteren ). Ook zei hij dat je nooit moet zeggen, ‘ Dat weet ik wel ‘ maar je moet zeggen “ ik ben aan het leren “. Bereid te zijn aan te horen wat iemand te vertellen heeft, is beter dan hem of haar het zwijgen op te leggen.Veel van de mensen in het bos spraken dan ook relatief weinig en luisterden aandachtig naar wat wij (mijn broer en ik ) te zeggen hadden. Daarna zeiden ze,’ Jullie moeten nog veel leren ‘. En datzelfde gold voor stadsbewoners en Europeanen die een lichtelijk arrogante houding hebben tegenover

” Indianen ” in het algemeen. ( ‘Ze zijn dronken, dom en lui’ werd veel gezegd ) Als je een kostgrond hebt open gekapt of drie dagen bent gaan jagen of vissen dan is het niet verbazingwekkend dat je moet uitrusten en ontspannen. Een hangmat is daar prima voor geschikt, maar Cashiri ook . Een 9-5 mentaliteit is niet van toepassing als je afgestemd bent op de natuur. Daar moeten dingen gedaan worden wanneer het zinvol en nuttig is en niet alleen maar omdat de klok zegt dat je moet beginnen of eindigen.

Aan einde van het tweede gedeelte van de lezing gaf u met uw groep Kumaka een prachtige culturele workshop. Ik vind het een prachtig initiatief van de  werkgroep Caribische en Aziatische Cultuur Nijmegen, dat u in de gelegenheid bent gesteld om een lezing en workshop te geven. Kunnen andere organisaties u ook benaderen?

Onze culturele groep verzorgt al jaren presentaties op scholen , bijeenkomsten , festivals , ceremoniële handelingen bij uitvaart en verhalen ‘vertel rondes’ . Ook nemen wij deel aan conferenties aangaande inheemse zaken op nationaal en internationaal niveau.

Publieksparticipatie is een vast onderdeel van onze presentaties. Om mensen in de gelegenheid te stellen zichzelf even terug te vinden in een universeel oeroud- ritme is iets dat wij willen delen. Mensen die elkaar een hand geven en samen dansen vormen een cirkel en alles in de natuur draait om cirkels en balans. Een cirkel symboliseert oneindigheid. En meer begrip kweken voor het bestaansrecht van inheemse volken is een hoofddoel. Het heeft weinig zin elkaar te blijven verwijten wat de ene voorvader de andere voorvader heeft aangedaan, maar het is wel zinnig om niet dezelfde fouten te blijven maken.

Andere organisaties kunnen mij benaderen op kumakaonline @gmail.com . Het bestuur is vooralsnog niet volledig en de website moet nog de lucht in. Er is wel een facebook pagina Kumaka.

Dennis Lapar

Redacteur Diaspora Face