HET ROTAVIRUS IS EEN KWESTIE VAN (HAND)HYGIËNE
Ingezonden:Ricky W. Stutgard M.Sc.
De afgelopen dagen heeft het Rotavirus het nieuws in Suriname gehaald. Een toename van meldingen van kinderen met verschijnselen veroorzaakt door het Rotavirus werden gemeld. De toeloop is zo groot dat de huidige kinderkamer niet voldoende ruimte biedt om de kinderen met verschijnselen op te vangen.
Rotavirus is een virus dat diarree en andere darmklachten veroorzaakt. Het is zeer besmettelijk en is wereldwijd de meest voorkomende oorzaak van diarree bij zuigelingen en jonge kinderen. Als je een rotavirus door een microscoop bekijkt, heeft het een ronde vorm. Het Latijnse woord voor wiel is “rota”, wat verklaart hoe het virus zijn naam kreeg.
Rotavirus veroorzaakt ontstekingen in de maag en darmen. Het kan ernstige diarree, braken, koorts, buikpijn en uitdroging veroorzaken bij zuigelingen, jonge kinderen en sommige volwassenen.
Medicijnen kunnen helpen bij de symptomen, maar er is geen remedie voor het rotavirus. Zelfs kinderen die ertegen zijn ingeënt, kunnen het meer dan eens krijgen.
De klachten duren meestal 4 tot 9 dagen. Soms raakt de zieke uitgedroogd door de diarree. De zieke wordt dan meestal opgenomen in het ziekenhuis. De tijd tussen besmet raken en ziek worden is 1-3 dagen
Symptomen
Als uw kind in contact is geweest met het rotavirus, treden de symptomen pas na ongeveer 2 dagen op. Dan hebben ze:
- Koorts, braken en maagpijn. Rotavirus begint meestal met deze symptomen, die daarna verdwijnen.
- Diarree begint nadat de eerste drie symptomen zijn gestopt. Terwijl het virus zich een weg baant door het systeem van uw kind, kan de diarree 5 tot 7 dagen aanhouden.
Bel uw arts als uw kind:
- Lethargie (toestand van abnormale slaperigheid, gebrek aan energie of enorme onverschilligheid voor activiteit) vertoont.
- Frequent braken
- Minder behoefte om vloeistoffen te drinken
- Ontlasting die zwart is of bloed of pus bevat
- Elke hoge temperatuur bij een baby jonger dan 6 maanden
- Een hoge temperatuur gedurende meer dan 24 uur bij een kind ouder dan 6 maanden
Met al het braken en diarree heeft uw kind misschien geen zin om te eten of te drinken. Hierdoor kunnen ze uitgedroogd raken, wat zelfs levensbedreigend kan worden. Oudere volwassenen, vooral degenen met andere ziekten of aandoeningen, kunnen ook uitgedroogd raken.
Bel uw arts als u een van deze symptomen van uitdroging opmerkt:
- Angst
- Huilen zonder tranen
- Weinig plassen of droge luiers
- Duizeligheid
- Droge mond en keel
- Ernstige slaperigheid
- Bleke huid
- Diepliggende ogen
Volwassenen hebben vaak vergelijkbare symptomen, maar zijn meestal minder ernstig.
Opgemerkt moet worden dat bij diarree niet getracht moet worden deze te stoppen. Diarree is een verdedigingsmechanisme van het lichaam om giftige en afvalstoffen zo snel mogelijk uit het lichaam te verwijderen (hetzelfde geldt ook bij braken). Indien de diarree te lang duurt kan de zieke uitdrogen, ernstig ziek worden en zelfs doodgaan. De zieke verliest namelijk te veel vocht en (micro)nutrienten. Om dat te voorkomen en de verloren (micro) nutriënten aan te vullen moet de zieke veel water, sap, bouillion, gekookte rijstwater drinken.
Zacht voedsel, zoals crackers, is het beste. Blijf uit de buurt van appelsap, melk, kaas, suikerhoudend voedsel en al het andere dat braken of diarree kan verergeren. Vermijd ook suikerhoudende sportdranken.
Rotavirus oorzaken en risicofactoren
Iedereen kan het rotavirus krijgen, maar het treft meestal:
– Zuigelingen
– Jonge kinderen
– Naaste familieleden
– Degenen die met kinderen werken, zoals kindermeisjes of kinderverzorgers
Als uw kind rotavirus heeft, zit het in de ontlasting voordat de symptomen beginnen en tot 10 dagen nadat ze zijn afgenomen. Gedurende die tijd, wanneer uw kind zich afveegt na gebruik van het toilet, kan het rotavirus zich naar de handen verspreiden. Als ze hun handen niet wassen, kunnen ze alles besmetten wat ze aanraken, waaronder:
- Kleurpotloden en stiften
- Voedsel
- Oppervlakken zoals gootstenen en aanrechtbladen
- Speelgoed, inclusief gedeelde elektronica zoals iPads en afstandsbedieningen
- Gebruiksvoorwerpen
- Water
Als u de ongewassen handen van uw kind aanraakt of een voorwerp dat ze hebben besmet en vervolgens uw mond aanraakt, kunt u besmet raken.
Desinfecteren staat centraal. Rotavirus kan wekenlang op oppervlakken en objecten leven
Opgemerkt moet worden het niet danwel onvoldoende wassen van de handen na toiletgebruik uit eigen onderzoek is gebleken dat 20 tot 25% van de Surinamers hun handen niet wassen na toiletgebruik. Het zijn dus niet alleen de kleintjes die in de fout gaan.
Waarom handhygiëne?
Het virus wordt overgedragen door: contact tussen mond en ontlasting via de handen (fecaal – orale besmetting). contact met besmette omgevingsoppervlakken en voorwerpen. eten dat besmet is door niet goed gereinigde handen
Verscheidene internationale studies hebben aangetoond dat op onze handen micro-organismen voorkomen die overgedragen kunnen worden op levensmiddelen
Een aantal jaren geleden werd in de Verenigingde Staten van Amerika onderzoek gedaan naar de soort en de concentratie van micro-organismen op onze handen, hiervoor werden 26 vrijwilligers onderzocht.
De meeste micro-organismen bleken onder de nagels voorkomen.
* Wij moeten ons realiseren dat foodhandlers meer micro-organismen op de handen hebben dat andere personen. De oorzaak in deze moet gezocht worden in het feit dat foodhandlers vaker in contact staan met rauwe levensmiddelen die de groei en vermenigvuldiging van micro-organanismen mogelijk maken.
Let wel onderzoek heeft ook aangetoond dat het medisch personeel 10.000 tot 5 miljoen bacteriën/cm2 op de handen kan bevatten. Dit komt omdat in hun werkmilieu veel zieke mensen voorkomen die vanwege een verzwakt immuumsysteem meer micro-organismen zullen bevatten.
Overdracht pathogenen via de handen
Wetenschappelijk onderzoek heeft verder aangetoond dat onze handen op verschillende manieren besmet kunnen worden, zoals;
- Levensmiddelen naar de handen
- De handen naar levensmiddelen
- Fecaliën naar de handen
- Tijdens het verwisselen van pampers
- Opruimen van braaksel
- Schonen van het huis nadat uitscheidingen van dieren die verontreinigd hebben
- Reinigen van patiënten
Toiletgebruik
Indien iemand naar het toilet is gegaan en zijn /haar handen niet gewassen heeft kunnen ongewassen handen vooral fecale pathogenen overgedragen.
Er zijn 10 miljard micro-organismen op een gram ontlasting.
Als het toitelpapier even verkeerd wordt behandeld kan men makkelijk 0,001 gram fecaliën op de vingertoppen krijgen, wat neer komt op een miljoen micro-organismen.
Als de handen niet gereinigd worden zodat de micro-organismen tot een veilige aantal gereduceerd kunnen worden dan kan voedsel besmet worden.
In de VS is gecalculeerd dat 1 op de 50 personen die werken in de voedingssector biljoen bacteriën in hun ontlasting hebben als deze personen hun handen niet goed wassen na van het toilet te zijn gekomen dan kunnen ze zodoende levensmiddelen besmetten.
Jaren geleden berichtte een Franse medische blad dat uit een studie bleek dat schaaltjes pinda’s in Engelse pubs sporen urine van twaalf verschillende personen bleken te bevatten.
U wordt daarom geadviseerd om tijdens het organiseren van een feest voor de gasten geen zoute pinda, cassave- en bananenchips in een bak te zetten. Geef elke gast hun eigen zakje
Factoren die bij handhygiëne belemmeren. Er zijn vele factoren die er voor zorgen dat een goede handhygiëne belemmerd worden, namelijk:
Lengte van de nagels
Nagellak
Juwelen (bijv. Ringen en armbanden)
Valse nagels
Handen met letsels
Handschoenen
Lengte van de nagels en nagellak
Lange nagels maken het voor micro-organismen mogelijk om zich te nestelen onder de nagels. Bovendien kunnen lange nagels bij het aantrekken van handschoenen deze scheuren, waardoor het effect verloren gaat. Vandaar dat zowel in de voedingsector als in de gezondheidszorg lange nagels niet zijn toegestaan.De nagels van onze handen moeten kort, schoon en gezond zijn. Ze moeten liever niet langer zijn dan de vingertoppen, maar belangrijk is wel dat ze minder dan een 0,5 cm van de vingertop moeten zijn
Ook nagellak is niet toegestaan in de voedingssector als in de gezondheidszorg. Omdat de handen in nauw contact komen levensmiddelen, lichaamsvloeistoffen en chemicaliën is de nagellak onderhevig aan afbraak en schilferen. Vooral oude nagellak dat al losraakt kan voor de nodige problemen zorgen. Zo kunnen deeltjes in levensmiddelen terecht komen en voor wat de gezondheidszorg betreft in wonden van patienten. Onderzoek heeft aangetoond dat losrakende nagellak een belangrijke bijdrage levert voor een hoge concentratie aan bacteriën zoals stafylococcen. Een ander potentieel gevaar is dat vrouwen met nagellak, handversieringen en valse nagels niet de neiging hebben de handen grondig te wassen, omdat men de gelakte nagels en handversieringen niet wil beschadigen. Hierdoor overleven veel meer pathogenen zo’n reinigingsbeurt. Ook is het zo dat donkergekleurde nagellak vuile nagels camoufleert met alle gevolgen van dien. Vrouwen in de voedingssector en Zorgsector zullen hiermee rekening moeten houden.
Juwelen, valse nagels en handschoenen
Voor het verrichten van activiteiten wordt geadviseerd ringen, horloges en armbanden te verwijderen. Onderzoek heeft aangetoond dat ringen voor een hoger gehalte aan micro-organismen zorgt, daar vocht tussen de ring en de vinger zich gaat ophopen, waardoor micro-organismen zich kunnen vermenigvuldigen.
– Personen met valse nagels hebben meer micro-organismen dan degenen met natuurlijke nagels zowel voor als na handen wassen. Dit komt doordat er vocht aanwezig is tussen de valse- en natuurlijke nagels van de desbetreffende persoon, hierdoor kunnen de aanwezige micro-organismen groeien en zich vermenigvuldigen. Vooral bacteriele groei onder de natuurlijke nagels wordt door de valse nagels gestimuleerd.
Dat valse nagerls meer pathogenen bevatten kan ook komen omdat men voorzichtiger werkt, minder reinigt omdat men de manicuur wil beschermen. Ook blijkt uit onderzoek dat mensen met valse nagels ook vaker langere natuurlijke nagels (gemiddeld 6.05 mm) hebben, dan degenen die geen valse nagels (gemiddeld 2.52 mm) hebben. Valse nagels kunnen een bron zijn van contaminatie en moeten daarom ontraden worden in de voedingssector en ziekenverzorging.
Handschoenen hebben als voordeel dat ze de handen beschermen. Een nadeel bij het dragen van handschoenen is wel dat de noodzaak voor handhygiëne verminderd omdat men het geloof heeft dat door het gebruik van handschoenen de handen niet meer gereinigd hoeven te worden.
Waarom zijn mensen niet gemotiveerd hun handen te wassen?
Oorzaken
– Reinigingsmiddelen die gebruikt worden zorgen voor irritatie en uitdroging;
– Wasbakken zijn onjuist gelokaliseerd, danwel is er een tekort hieraan;
– Gebrek aan zeep en papieren towels;
– Vaak het te druk hebben/inefficiënte tijd
– Onderbemensing/ overbevolking ;
– Handhygiëne verstoort de relatie tussen gezondheidswerkers en de patiënten;
– Lage risico voor het verkrijgen van een infectie via een patiënt;
– Gebrek aan kennis omtrent de richtlijnen/protocols;
– Er niet aan denken/vergeten te doen;
– Er zijn geen rolmodellen (voorbeeldfiguren) onder de collega’s danwel superieuren;
– Oneens zijn met de aanbevelingen;
– Gebrek aan wetenschappelijke informatie , die het belang van handhygiëne benadrukken.
Adviezen
Het Rotavirus heeft zich wederom doen gelden in Suriname en dat is een teken dat de algemene – en persoonlijke hygiëne sterk achteruit gaat. Hou daarom algemene en persoonlijke hygiene in acht. Was uw handen regelmatig met water en zeep. Indien u een toiletbezoek gedaan heeft dan wel rauwe levensmiddelen hebt aangeraakt desinfecteer hierna uw handen. Reinig en desinfecteer oppervlakken zoals deurknoppen, tafels en snijplanken regelmatig.
ANALYSE
