JACK MENKE | HOE LEPRA SURINAMERS VERBINDT

Lepra, slavernij en contractarbeid

Ofschoon de ziekte lepra de Surinaamse samenleving eeuwen lang net als de slavernij en contractarbeid een stempel heeft gedrukt op Suriname, is er weinig bekend bij het publiek en de academische gemeenschap. Lepra (boasie, kokobe, ziekte van hansen) was in Suriname, ongeacht de sociale of etnische afkomst, alom aanwezig. In Paramaribo was tot het midden van de twintigste eeuw 2,5 tot 3 procent van de bevolking ermee besmet. Net als de slavernij en contractarbeid, verbindt de moedige strijd tegen lepra alle Surinamers. Dit boek maakt de sporen van lepra zichtbaar voor een breed publiek en draagt daarmee bij aan het vergroten van de kennis over een breed spectrum aan thema’s.

Ontrafeling complexe ecology: Bacterie, Flora, Fauna, Winti en Taboes

De tenen van de leguaan geeft antwoorden op vragen als: hoe gingen de mensen om met lepra;  hoe was en hoe is nu de bestrijdingsstrategie. Waarom is het belangrijk om te luisteren naar authentieke verhalen van leprapatienten over ziekte, heelmethoden en gezondheid? Welke DNA sporen: waar komt de Surinaamse lepra vandaan?

De levensgeschiedenissen van exhansen patiënten in dit boek beschreven dragen de sporen van afkomst, religie, taboe en lijden. Maar tegelijkertijd zien we ook verzet en protest tegen het systeem van opsporing en afzondering. Het gaat overduidelijk om het volgen van eigen keuzes bij de behandeling van en omgang met lepra, samenhangend met de eigen culturele achtergrond. Het archeologisch en DNA onderzoek ondersteunt onze opvatting dat de Surinaamse lepra uit meerdere werelddelen afkomstig is en zijn tevens een aanwijzing dat de leprabacterie zich in Suriname in de natuur heeft genesteld.

Oral history: methodologisch startpunt

Methodologisch vormt Oral history het startpunt voor wat gaandeweg groeide tot een pluralistische methodologie. Met dit boek krijgen patienten die vaak geen stem krijgen in de geschiedschrijving, nu wel een stem. Maar zij laten ook verleden en heden, mens en natuur samensmelten om antwoorden te vinden voor de cross-cutting thema’s door teamwerk dwars door de vakgebieden van historici antropologen, sociologen, artsen, biologen, dermatologen en laboratoriumwetenschappers. Deze wetenschappers hebben het lepraverhaal van patienten helpen verrijken. Mede door het toepassen van een pluralistische methodologie (archiefonderzoek ; oral history en analyse van verhalen; epidemiologisch en dermatologisch onderzoek; archeologisch veld- en genetisch onderzoek) heeft dit boek geleid tot opmerkelijke inzichten over lepra.

De tenen van de leguaan brengt vijf kennislijnen samen:

• – kolonialisme en lepra als raadselachtige ziekte en bedreiging;
• – patienten perspectief op lepra: moderne westerse verklaringen en behandelwijzen;
• – uitsluiting, pluralisme en de magische wereld van dieren, planten, winti,en taboes;
• – epidemiologie en de moderne behandeling van lepra;
• – archeologisch en DNA onderzoek naar type leprabacterie.

Bron| Professor Social Science Methodology Jack Menke