KRAPA ALS ECONOMISCHE BRON VOOR TRADITIONELE GEMEENSCHAPPEN
Georgetown /Guyana – De in Suriname voorkomende krapa bos biedt mogelijkheden om uit te groeien tot een van de gediversifieerde natuurlijke bronnen voor de Surinaamse economie, maar in het bijzonder voor traditionele gemeenschapen.
De Surinaamse wetenschappers Mayra Esseboom en Maureen Playfair, die vanaf 2012 bezig zijn met een onderzoek naar de economische waarde van dit bos, hebben op de vierde Biodiversiteitsconferentie in Guyana, die nu gaande is, hun onderzoeksresultaten gepresenteerd. De onderzoekers hebben een ‘case studie’ uitgevoerd in de inheemse gemeenschap Apura en omgeving waar de krapa boom welig groeit. Er is gekozen voor Apura omdat daar in tegenstelling tot andere gebieden waar de boom voorkomt, nog veel traditionele kennis aanwezig is. Er blijkt een dominantie te zijn van krapa bomen van bijkans 120 bomen hectare. De soort groeit geconcentreerd bij elkaar. De hoeveelheid productie per boom moet nog worden vastgesteld en ook andere ecologische aspecten om de duurzaamheid te kunnen te bepalen. De traditionele kennis in het onderzoeksgebied is vrijwel volledig in tact is gebleven. Alleen bij de grootschalige commerciële productie hebben zich verbeteringen voorgedaan. De lokale gemeenschap blijkt op een duurzame wijze om te gaan met het bos. Zo wordt niet alles wat de boom draagt meegenomen.
Uit het onderzoek blijkt ook dat er een groeiende markt is voor producten gemaakt krapa olie. Tot 2008 waren er slechts drie bedrijven die het product op de markt brachten. In 2012 waren het er negen, terwijl nu al vaststaat dat er meerdere bedrijven voor 2016 geïdentificeerd zijn. Vanuit de lokale gemeenschap krijgt het product al ruime ondersteuning van onder andere de Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname, de vrouwen organisatie Ujema dat staat voor Uma yepi makandra en de Krapa productie organisatie Karabashee.
Vanaf de start van het onderzoek in 2012 is een toenemend aantal producenten geregistreerd van 20 naar 52 in 2015 met een jaarproductie van ruim 1100 naar 4000 liters.
Uit de krapa vrucht worden twee typen oliën vervaardigd waar volgens de onderzoekers in toenemende mate veel vraag naar is, tot in het buitenland. Het gaat om de krapa-vloeibare – en de cremeamachtige ‘sleeping oil ofwel sribi oli’. Die worden voornamelijk gebruikt binnen de cosmetische wereld. Krapa olie heeft een helende en verzorgende werking op het menselijk lichaam. Daarnaast is het geschikt om luizen te weren en als anti muggen cream. In Brazilië wordt het gebruikt om de denguemuskiet te verjaren.
Het is volgens de onderzoekers een uitdaging, om een manier te vinden de traditionele krapa productie in verband te brengen met een geïndustrialiseerde vorm, zonder dat de traditionele gemeenschappen uit de mark worden gedrukt. Daarnaast is er volgens Esseboom braak terrein voor verder onderzoek. Het vaststellen van de intellectuele eigendomsrechten aan de traditionele bevolking, volgens moderne internationale systemen is zeker het overwegen waard. Hiervoor zal in Suriname eerst de wet op intellectuele eigendommen aangepast moeten worden. De huidige wet dateert nog uit 1910.
Esseboom zegt dat serieus en op meerdere vlakken onderzoek moet plaatsvinden naar de potentie van de krapa vrucht en de productie van krapa olie. Het gaat om juridisch -, sociale en management aspecten, marktonderzoek en de potentie voor afzet in het buitenland. In het verdere onderzoek wordt samen gewerkt met de universiteiten van Brazilië en Suriname en het onderzoekinstituut Embrapa in Brazilië. Playfair en Esseboom doen het onderzoek vanuit het Centrum voor Landbouwkundig Onderzoek in Suriname (Celos), met financiële ondersteuning van het Small Grants Program (SGP). “Het Celos dat eerder bekend staat om haar management systemen voor hout, doet nu ook op verschillende gebieden onderzoek naar mogelijkheden voor ‘Non Timber Forest producten.
UNITEDNEWS | WILFRED LEEUWIN