NEDERLAND GAAT HAAR GAS AFHANKELIJKHEID UIT RUSLAND AFBOUWEN
Gasunie zet extra stappen om de leveringszekerheid van gas in Nederland en Europa veilig te stellen. De beheerder van energie-infrastructuur in Nederland en Duitsland wil dit jaar nog de importcapaciteit voor vloeibaar gemaakt aardgas (lng) in Nederland uitbreiden. Daar wordt onderzoek naar gedaan.
Verder gaat het concreet om de aanleg van een nieuwe opslagterminal voor lng en duurzame energie in Duitsland. Dit alles is bedoeld om de afhankelijkheid van de import van gas uit Rusland af te bouwen.
Gasunie bevriest ook alle non-operationele relaties en contacten met Russische bedrijven zoals Gazprom. Verder schort Han Fennema, topman van Gasunie, zijn werkzaamheden in het aandeelhouderscomité van gaspijpleiding Nord Stream op, niet te verwarren met de omstreden gaspijplijn Nord Stream 2. Gasunie heeft een belang van 9 procent in die al operationele pijplijn.
Daarnaast wordt samenwerking op het vlak van kennisdeling en wetenschappelijke ontwikkeling bevroren. De operationele contacten met Russische bedrijven zijn volgens Gasunie teruggebracht tot het minimumniveau dat noodzakelijk is om de leveringszekerheid van Nederland en Europa te kunnen blijven garanderen. Daarin volgt het bedrijf de lijn van het kabinet.
Volgens Fennema is het duidelijk dat de Russische inval in Oekraïne consequenties heeft voor de Europese energiepolitiek. “Als staatsdeelneming staan we intensief in contact met de Nederlandse en Duitse overheden. We delen onze kennis en expertise om de leveringszekerheid van gas op korte en langere termijn voor gezinnen en bedrijven veilig te stellen. Wij zetten hiertoe concrete stappen om zo snel mogelijk nieuwe energie-infrastructuur te bouwen.”
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz kondigde afgelopen weekend de bouw van twee energie-importterminals aan. Eén daarvan betreft een terminal in Brunsbüttel die Gasunie aan het ontwikkelen is. De gesprekken met de Duitse overheid over de bouw zijn in de afrondende fase.
Gasunie hoopt nog dit jaar te kunnen starten met het aanleggen van de terminal. Deze terminal zal naast lng ook geschikt worden gemaakt voor het importeren van waterstof. Wat de kosten zijn die daarmee gemoeid zijn, is nog niet bekend. Daarover wordt met het ministerie van Financiën nog gesproken.
Vloeibaar aardgas (lng) als alternatief voor gas uit Russische pijpleidingen
Vloeibaar aardgas is een alternatief voor aardgas dat via pijpleidingen uit onder meer Rusland wordt aangevoerd. Aardgas wordt dan onder zeer lage temperaturen vloeibaar gemaakt en per schip vervoerd. Onder meer de Verenigde Staten, Qatar en Australië zijn grote exporteurs van vloeibaar aardgas.
Europa is voor zijn gasvoorziening momenteel voor ongeveer 40 procent afhankelijk van importen uit Rusland, waarvan het grootste deel via pijpleidingen verloopt.
Een belangrijke vraag is of disrupties ontstaan bij de levering van Russisch gas door de oorlog in Oekraïne. Dat zou mede het geval kunnen zijn, als het lastiger wordt om bijvoorbeeld het Russische gasbedrijf Gazprom te betalen, vanwege de voorgenomen uitsluiting van Rusland van het internationale betalingssysteem SWIFT.
Tot nog toe proberen westerse landen bij de sancties tegen Rusland de energiemarkt juist te ontzien, om te voorkomen dat gas- en olieprijzen nog verder stijgen, wat direct gevolgen heeft voor de energiekosten van Europese landen.
Rusland exporteert ook vloeibaar aardgas, maar importeurs zijn huiverig om dat af te nemen
Verscheidene importeurs hebben verdere aankopen van vloeibaar gemaakt aardgas (lng) uit Rusland stopgezet. De stap volgt op de onzekerheid bij de kopers over de golf van sancties van het Westen tegen Rusland. De terughoudendheid onder de importeurs wakkert de zorgen over de energietekorten verder aan en stuwt de gasprijzen.
Sommige importeurs uit Azië en Zuid-Amerika hebben besloten tijdelijk te stoppen met het kopen van aardgas uit Rusland. Volgens handelaren doen ze dat in afwachting van meer duidelijkheid over de sancties tegen banken en bedrijven. Over de hele linie zijn kopers volgens handelaren voorzichtiger geworden met het kopen van gas en het gebruik van Russische schepen voor het transport.
Westerse landen hebben besloten om enkele grote Russische banken uit te sluiten van het internationale betalingssysteem SWIFT. En hoewel de nieuwe reeks sancties niet direct gericht is op de energiesector, wordt wel gevreesd dat er nog meer in het verschiet ligt. Ook omdat Rusland met tegenmaatregelen kan komen. Rusland was in 2021 de op drie na grootste exporteur van lng.
Sommige kleinere importeurs worstelen volgens handelaren om kredietbrieven van banken te krijgen om Russisch gas te kopen, waardoor hun inkoop effectief wordt stopgezet.
Een kredietbrief is een garantie van de bank dat de betaling van een koper aan een verkoper op tijd en voor het juiste bedrag zal worden ontvangen. De gasimporteurs blijven wel Russische gasleveringen in ontvangst nemen die eerder al zijn gekocht of die onderdeel zijn van langetermijncontracten.
Het kabinet zal er alles aan doen om de economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne te “dempen”. Dat heeft minister-president Mark Rutte gezegd aan het begin van een debat in de Tweede Kamer over de Russische inval in Oekraïne. “We laten elkaar in dit land niet in de steek”, aldus de premier.
Dat de oorlog economische gevolgen heeft, staat volgens Rutte vast. Hij wijst daarbij op de nu al torenhoog opgelopen gas- en olieprijzen. “Maar als dat de prijs is voor veiligheid en vrijheid, dan moeten we bereid zijn die prijs met elkaar te betalen.”
Ook Oekraïense vluchtelingen kunnen rekenen op solidariteit, zegt Rutte. Een deel van hen zal volgens de premier naar Nederland komen.
Duitsland gaat meer eigen steenkool delven als alternatief voor Russisch gas
Duitsland kan langer doorgaan met het gebruik van steenkolen voor zijn energieproductie als vervanging van Russisch aardgas. Dat heeft de Duitse minister van Economische Zaken en Klimaat Robert Habeck gezegd.
De Duitse coalitiepartijen hebben afgesproken om in 2030 helemaal te stoppen met het gebruik van steenkolen in energiecentrales. Steenkool is goed voor ongeveer een kwart van de stroomproductie in Duitsland.
Verder is Duitsland voor ongeveer 65 procent afhankelijk bij zijn gastoevoer van leveringen uit Rusland. Vanwege de oorlog in Oekraïne is het land aan het kijken hoe die afhankelijkheid van Rusland verminderd kan worden.
Habeck stelt nu dus dat Berlijn de mogelijkheid overweegt om langer door te gaan met steenkolen. Ook wordt niet uitgesloten dat kerncentrales in Duitsland langer blijven functioneren.
Duitsland is al in een vergevorderd stadium met het stilleggen van kerncentrales en Habeck stelt dan ook dat dit wel moeilijk zou worden. Volgens de minister is er op de langere termijn geen alternatief voor Duitsland dan een volledige overstap op duurzame energiebronnen.
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz zei zondag dat er twee nieuwe terminals voor de invoer van vloeibaar gemaakt aardgas (lng) zullen worden gebouwd. Dat lng kan dan met tankerschepen naar Duitsland worden gebracht uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten, Qatar en andere landen.
