ONGEHUWD SAMEN WONEN. DE TIJD VAN VRIJVLIJVENDHEID IS VOORBIJ

Samen wonen zonder getrouwd te zijn hoeft niet te betekenen dat de beide partners geen rechten en verplichtingen tegenover elkaar hoeven te hebben.

Deze manier van door het leven gaan wordt, vooral door jonge stellen in meerdere mate verkozen boven het huwelijk. Het concubinaat zonder een overeenkomst, contract of andere (wettelijke) regeling, blijkt in de praktijk vooral voor de vrouwelijke partner nadelig te zijn. Als het nu gaat om de nalatenschap van een overleden man of vrouw die zonder te zijn gescheiden was gaan samen wonen met een andere partner, of zelfs rechten die iemand kan ontlenen tijdens het in concubinaat leven met een partner, dat alles kan geregeld worden, maar niet zonder een vorm van een samenlevingscontract (SLC).

SJV
De Surinaamse Juristen vereniging (SJV) is van mening dat ongehuwd samen wonen best een goede optie is om samen door het leven te gaan, maar dat de vrijblijvendheid ervan allang is achterhaald. De SJV heeft in een openbare lezing die werd gehouden in de Ballroom van Torarica, stellen die in concubinaat leven aangespoord hoe dan ook een samenlevingscontract te sluiten. De rechtsgeleerden Anil Autar die een praktijk heeft als notaris in Nederland en de Nederlander Jan-Ger Knot, hebben zowel de praktische als juridische aspecten van het wonen in concubinaat met de aanwezigen besproken.

Wetgeving
SJV-voorzitter Humphrey Schuurman zegt dat waar in Suriname concubinaat geen wettelijke basis heeft, er in Nederland een wet in de maak is om ongehuwd samenwonen bij wet vast te leggen. Dat er in Suriname een geval is geweest bij de rechter waar aspecten uit een huwelijk zijn meegenomen in het vonnis, is lang niet voldoende. Er is wel een staatsbesluit op concubinaat maar, is dat beperkend en kan past na drie, vijf of zeven jaar, afhankelijk waarvoor, gezegd worden dat iemand in concubinaat leeft. “Vast staat dat concubinaat heel vervelende gevolgen kan hebben”, zegt Schuurman. Hij hoopt dat het Surinaams Wetboek dat gebaseerd is op dat van Nederland snel zal worden aangepast op dit stuk. “Ik ben er eigenlijk van overtuigd dat het wel zal gebeuren omdat het zal inspelen op vraagstukken die opgelost moeten worden. Internationaal zien we dit soort wettelijke aanpassingen. Wanneer Suriname achter blijft zal het land een ‘outcast’ zijn die niet mee gaat met een internationaal gemeengoed”, zegt hij.

Nederland
Autar die uitlegt wat een samenlevingscontract is en de verschillende vormen en mogelijkheden daarvan, zegt dat in Nederland steeds meer paren niet gehuwd gaan samen wonen. Na 1980 was dat 4 procent van de stellen. Dit is nu opgelopen naar 21 procent, terwijl verwacht wordt dat in een paar jaar dat zal gaan naar 31 procent. Ongehuwd samen wonen is populair onder jonge paren en onder homoseksuelen. Het aantal paren dat ongehuwd samen woont onder de 65 jaar is volgens hem uitzonderlijk. Samen wonen, kan op verschillend manieren. Als het is dat het gaat om slechts een levensgezel of medehuurder, of dat er een samenlevingscontract wordt aangegaan of dat er een levenstestament wordt opgemaakt.

Samenlevingscontract (SLC)
Een samenlevingscontract is eenvoudig uitgelegd een document waar afspraken worden gemaakt hoe er samengeleefd gaat worden en hoe het moet eindigen. Daarin worden regels en afspraken gemaakt over bijvoorbeeld, kosten voor de huishouding, fiscale bepalingen, de verrekening van inkosten, overnemingsbeding en medische volmacht. In het SLC kan voor hoe het moet eindigen regels en afspraken worden opgenomen over de opzegging van het contract, DE verdeling van goederen, het uitkopen van een partner, als ook verhuisregelingen en alimentatie. Als tijdens het samen wonen een van de partners komt te overlijden kunnen in het SLC zaken worden opgenomen, zoals een verblijfbeding, en pensioenregeling. Een SLC kan ten overstaan van een notaris worden afgesloten. Knot die de privaatrechtelijke aspecten van concubinaat behandelde is het met Autar eens dat, ook zonder een regeling rechters en advocaten, naar redelijkheid en billijkheid moeten proberen een geval van ongehuwd samenwonen die wordt beëindigd, op een bevredigende manier af te handelen voor de beide partners. Op de bijeenkomst hebben de SJV en de inleiders opgeroepen dat in Suriname aangepast wetgeving komt op dit stuk. Er moet er wel voor gewaakt worden dat daarin wordt gediscrimineerd, er op doelende dat dezelfde regels de gelden voor een stel uit man en vrouw ook zal moet gelden voor een stel bestande uit twee mannen of twee vrouwen. Pas niet alleen de wet toe maar doe recht en als het moet maak nieuwe wetgeving “, zegt Autar.

UNITEDNEWS