RECHTER DE MORAES VERBIEDT BOLSONARO EN CRIMINELEN TELEGRAM
Foto: rechter Alexandre de Moraes
Een ongekende stap in de Braziliaanse strijd om de waarheid: Telegram, het populaire, privacy-veilige alternatief voor WhatsApp, wordt in heel Brazilië verboden, verordonneerde rechter Alexandre de Moraes vrijdag. De berichtendienst is volgens het hooggerechtshof een gevaarlijke vrijhaven voor nepnieuws en criminelen.
Telegram is ook het platform waarop president Jair Bolsonaro rechtstreeks communiceert met zijn bolsonaristas. Zijn kanaal heeft meer dan een miljoen volgers. Na drie jaar aan de macht en met de verkiezingen van oktober op komst, maakt dit het besluit van het hooggerechtshof politieker dan ooit. Rechter De Moraes is, tegen wil en dank, tussen Bolsonaro’s vele vijanden momenteel de voornaamste.
Chef ‘nepnieuws’
Binnen het elfkoppige hooggerechtshof heeft De Moraes de positie van ‘chef nepnieuws’. Die rol plaatst hem diametraal tegenover de aanhang van de populist Bolsonaro, een nog steeds aanzienlijke groep van miljoenen Brazilianen die zich diep hebben ingegraven in alternatieve waarheden.
Ook aan hen deelde de rechter vrijdag een klap uit. Telegram is in Brazilië zo’n 85 miljoen keer gedownload.
‘Ontoelaatbaar’, reageerde Bolsonaro, zijn regering gaat in beroep. Toch is de uitspraak niet zozeer bedoeld om de president en zijn achterban een hak te zetten. Het doel is om een recalcitrant bedrijf te dwingen de Braziliaanse wet na te leven, zegt advocaat en politicoloog Nauê de Azevedo telefonisch vanuit Brasília. ‘Dit gaat niet alleen over nepnieuws.
Neonazi’s, pedofielen, drugshandelaars en tal van criminelen gebruiken Telegram. De app doet er niets aan. Daarom heeft de federale politie aan De Moraes gevraagd om de dienst te verbieden.’
De app van de Russische ondernemer Pavel Doerov negeerde meermaals eerdere rechterlijke uitspraken. Een van de klachten van De Moraes: hij kan niet eens met het bedrijf communiceren, omdat Telegram geen officiële vertegenwoordiger heeft in Brazilië. Daarom stuurde hij zijn beslissingen naar alle e-mailadressen die hij maar kon vinden, inclusief het persoonlijke mailadres van eigenaar Doerov. Toch reageerde de Telegram-baas dit weekeinde met de opmerkelijke boodschap dat hij, ‘sorry’, geen mail had ontvangen. Telegram beloofde om snel werk te maken van de klachten van het hooggerechtshof.
Deadline
Rechter De Moraes gaf het bedrijf zaterdag een deadline van 24 uur om alsnog aan eerdere uitspraken te voldoen. Zo moet Telegram onder andere het kanaal van de naar de VS uitgeweken blogger Allan dos Santos sluiten, een door de Braziliaanse justitie gezochte extreemrechtse complotdenker. Zondag was de uitkomst van deze showdown nog niet bekend. Telegram zette al een paar stappen richting De Moraes, het verwijderde bijvoorbeeld een bericht van het kanaal van Bolsonaro. Het was nog niet genoeg om de rechter te overtuigen.
Hoe intrigerend ook, deze reuring leidt af van de daadwerkelijke problemen in Brazilië, verzucht politicoloog De Azevedo: ‘Stijgende prijzen, honger, werkloosheid.’ De schreeuwers beheersen het debat, concludeert hij. Voordat de werkelijke noden aan bod kunnen komen, zegt hij, moet Brazilië iets doen aan de eigen gemoederen. ‘Het is hoog tijd om te kalmeren.’
REGIO|BRAZILIE
