REGERING KRIJGT GOEDE COMMUNICATIE MAAR NIET VAN DE GROND

Door Armand Snijders

Voor een deel kan de regering niet zoveel aan doen aan de belabberde situatie in het land. Waar ze wel volledig schuld aan heeft, is de voortdurende slechte communicatie naar de samenleving toe. De wijze waar dat op gebeurt, is om te huilen. Na ruim twee jaar heeft president Chan Santokhi dat eindelijk ook door.

Hij gaat ingrijpen, want de boel moet weer op de schop. Maar of het met zijn nieuwe diaspora-woordvoeder Angela van der Kooye wel een succes gaat worden, is zeer de vraag.

Onder de NDP-regering van Desi Bouterse draaide een redelijk geolied communicatieapparaat, het Nationaal Informatie Instituut (NII), waar vooral Clifton ‘Limbo’ Limburg het gezicht van was. Limbo en zijn team waren echte propagandisten van de regering, dus van objectieve voorlichting was geen sprake. Desondanks was Limbo, die vrijwel dagelijks op zijn eigen wijze de samenleving informeerde en critici genadeloos afbrandde via het programma ‘Bakana Tori’ op de SRS, behoorlijk populair. Luisteraars zaten vaak ademloos aan de radio gekluisterd om het te beluisteren, ook al besefte menigeen dat alles met een paars NDP-sausje was overgoten. Met echte communicatie in de riching van de bevolking, had het nauwelijks iets te maken.

Toen Santokhi aan de macht kwam, zou hij alles anders doen. Alles wat onder zijn voorganger Desi Bouterse was opgezet, deugde immers niet en moest overboord. Dus ook de overheidscommunicatie moest over een hele andere boeg worden gegooid. Zijn eerste actie op dat gebied was het NII te tranformeren tot de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Alven Roosveld werd de nieuwe ‘Limbo’: en kreeg de leiding over de dienst.

Daarnaast werd de voorlichting gedecentraliseerd. Iedereen die ‘belangrijk’ was, kreeg een of meerdere eigen woordvoerders: de regering en de president zelf, de first lady en elk ministerie. Vicepresident Ronnie Brunswijk mocht zelfs een heel directoraat Volkscommunicatie optuigen, met uiteraard een directeur/woordvoerder die uit Abop-kringen kwam. Dus allemaal communicatie-eilandjes die zouden samenwerken via een overlegstructuur en een Communicatie Raad.

Al snel was het een behoorlijk versnipperde chaos waardoor veel mediabedrijven door de bomen nauwelijks het bos niet meer zagen. Er kon slechts met moeite informatie worden verkregen van veel ministers. Want waar moest je zijn voor een reactie? Bij de CDS, het bureau Volkscommunicatie, bij een ministerie of bij het Kabinet van de President? Roosveld reageerde overigens over het algemeen wel, maar gaf als VHP-bestuurslid en verlengstuk van Santokhi zelden de antwoorden die je zou mogen verwachten.

De regering, met Santokhi voorop, geeft wel regelmatig persconferenties. Maar die bestaan over het algemeen uit lange monologen, waarbij journalisten nauwelijks de gelegenheid krijgen om indringende vragen te stellen. En als ze dat eens een keertje wel kunnen, dan krijgen ze meestal een onvolledig en onbevredigend antwoord.

Terwijl de worstelende regering het maar niet voor elkaar kreeg om de communicatie naar de bevolking goed op gang te brengen, rommelde het bij de CDS. Er kwamen de nodige verhalen naar buiten over Roosveld, die vanwege zijn gedrag en houding (om het maar netjes te zeggen) niet bepaald populair was bij zijn personeel.

Roosveld werd in maart van dit jaar bij de zoveelste wijziging van de organisatiestructuur bedankt door Santokhi als CDS-directeur en mocht zich verder richten op de woordvoering van de president/regering. Zijn baan bij de CDS werd overgenomen door een coördinator, die aangestuurd zou worden door een managementteam. Maar dit bracht ook niet echt verbetering in de voorlichting.

Roosveld is inmiddels ook al weer bedankt als woordvoerder. En nu heeft Santokhi Angela van der Kooye aangetrokken als nieuwe pion aan het voorlichtingsfirmanent. Zij moet doen wat al die mensen voor haar niet is gelukt en de overheidscommunicatie vlot trekken. Er is zelfs een nieuwe organisatie voor opgezet: het Instituut Woordvoering dat onder het Kabinet van de President valt. Daarmee wordt nog meer verwarring geschapen in de toch al ondoordringbare voorlichtingsjungle.

Van der Kooye is voor de meeste mensen nagenoeg onbekend. Enkele jaren geleden keerde ze terug uit Nederland, waar ze is opgeleid en heeft gewerkt, en zette hier het Centrum voor Communicatie & Public Relations (CCPR) op. Om zichzelf in de kijker te spelen, zat ze in 2018 in de jury van Mister Tropical Beauties Suriname en ze deelde zogeheten ‘communicatie awards’ uit aan journalisten. Maar het was onduidelijk wie de juryleden waren en wat de criteria waren om voor die award in aanmerking te komen. Om die reden weigerden sommige journalisten deze uit principe in ontvangst te nemen.

Tijdens de NDP-regering, waarin ‘Limbo’ met redelijk succes dus de communicatiesector zwaaide en in ieder geval voor duidelijk zorgde, kreeg ze bij de overheid geen enkele poot aan de grond. Dat veranderde toen Santokhi het voor het zeggen kreeg. In 2020 verzorgde ze inleidingen bij een Covid-19-training die door de NPS werd gegeven en vorig jaar werd ze ‘communicatiestrateeg’ bij de stuurgroep Communicatie Covid-19 die minister Amar Ramadhin van Volksgezondheid had ingesteld.

Ze wist uiteindelijk tot de inner circle van Santokhi door te dringen, gaf trainingen op zijn kabinet en mag nu dus de communicatie van de regering vlot trekken.

Dat ze geen enkele journalistieke ervaring heeft (wat voor deze functie in ieder geval wenselijk is), was voor Santokhi geen enkel bezwaar. Dat ze afkomstig is uit de door hem zo omhooggeprezen Nederlandse diaspora, was immers voldoende.

De communicatiestructuur op het kabinet wordt hervormd zodat er “verbetering en professionalisering van de communicatie kan ontstaan op alle mediaplatforms”. Op de noodzaak hiervan is Santokhi in de afgelopen 2,5 jaar ook heel vaak gewezen. Nu is hij kennelijk ook tot dat besef gekomen. Van der Kooye moet onder andere presidentiële woordvoerders trainen en coachen.

Er zullen maar liefst drie tot vier woordvoerders worden aangetrokken en getraind. Waar en hoe die ingezet gaan worden, is nog onbekend. Ze zei vorige week dat de informatieverstrekking moet worden verbeterd. “Er moet een goede connectie zijn met de burgers waardoor de boodschap zodanig moet zijn dat ze wordt begrepen.”

Dat betekent wel dat die informatie op de juiste manier via de media wordt verstrekt. Getuige de wijze waarop ze dat deed tijdens het recente bezoek van de Nederlandse vicepremier Sigrid Kaag, is het waarschijnlijk een utopie te denken dat zij een echte aanwinst is. Met name de Nederlandse media hadden heel veel vragen voor de president. Van der Kooye zei ze die vragen te appen, waarop gegarandeerd antwoord zou komen.

Maar alles wat kwam was een standaard-antwoord die iedere vragensteller kreeg: ‘Het bezoek van Vice-Premier Kaag uit Nederland aan de President van de Republiek Suriname op vrijdag 16 december is als positief ervaren. Het is een startmoment geweest voor dialoog over het slavernijverleden. Het gesprek was in een goede sfeer en heeft duidelijkheid verschaft over de intentie.’ Met deze nietszeggende tekst, waarin ze op geen enkele vraag een antwoord gaf, werden de journalisten door Van der Kooye het bos ingestuurd. Zelfs Roosveld zou iets meer zinnigs hebben gezegd.

Bovendien heeft zij, waarschijnlijk door haar gebrek aan journalistieke bagage, weinig benul hoe de (Nederlandse) media werken. Na de uitzending van het programma ‘Nieuwsuur’ van vrijdagavond, klom de woordvoerder op hoge poten in de pen in de richting van de journalisten: ‘Vriendelijk verzoek voor 2 wijzigingen: graag de naam van de President voluit schrijven: President Chandrikapersad Santokhi. En in de naambalk staat er woordvoerder President bij mijn naam.Dat klopt niet. Mijn functie is Manager instituut voor de woordvoering.’

Los van het feit dat het kinderachtig kinnesinne is, begrijpt Van der Kooije niet dat de redactie moeilijk wat kan wijzigen in een uitzending die al geweest is. In Nederland worden programma’s niet tot vervelens toe herhaald, zoals de CDS doet. Bovendien, vrijwel iedereen in de media (ook de Surinaamse) heeft het over Chan Santokhi. Ze zal er een dagtaak aan hebben om die allemaal aan te spreken. Van der Kooye heeft dus nog heel veel te leren en om het gezag af te dwingen van de media en de samenleving.

Ingezonden Stuk