RELATIE SANTOKHI EN BRUNSWIJK DREIGT OP DE KLIPPEN TE LOPEN

DOOR ARMAND SNIJDERS

Santokhi had kunnen weten waaraan hij na de verkiezingen van 25 mei 2020 begon toen hij in zee ging met Brunswijk en zijn Abop. Santokhi ging akkoord met de onredelijke eisen van Brunswijk omdat hij vreesde dat de Abop anders zou gaan samenwerken met de NDP, die was teruggevallen naar zestien zetels. Santokhi wilde zelf zo graag president worden, dat hij de Abop-voorman het vicepresidentschap in zijn schoot wierp. Daarmee liet Santokhi direct lzien dat zijn vooraf van de daken geschreeuwde ‘goed bestuur’ slechts een loze verkiezingsbelofte was. Want met Brunswijk, die een uitgebreid strafblad in binnen- en buitenland heeft, in een coalitie stappen is dat niet bepaald.

Santokhi zwicht nu al 2,5 jaar voor de fratsen en chantagepolitiek van Brunswijk en zijn partij. De Abop heeft maar weinig gedaan om bij te dragen aan het broodnodige economische en financiële herstel van de ellende waar het land in was gestort door de NDP-regering, waar de partij overigens de eerste vijf jaar zelf deel van uitmaakte en dus mede voor veranwoordelijk was.

Het enige waar de Abop zich om bekommert zijn de gronduitgiftes aan vooral de eigen ‘achtergestelde’ achterban en het beschermen van zoveel mogelijke persoonlijke belangen van partijbonzen en familieleden. Met ingewikkelde beleidszaken houdt men zich niet bezig, ook al omdat daar de kennis voor ontbreekt.

Bij het aantreden van de regering hield Santokhi zijn mati Melvin Linscheer aan als belangrijke veiligheidsadviseur. Terwijl vrijwel iedereen die was gelinkt aan de NDP na de verkiezingen op een zijspoor was gezet, mocht de oud-militair die een nadrukkelijk rol heeft gespeeld tijdens de dictatuur, blijven zitten waar hij ook al jaren onder Bouterse zat. Linscheer was in de militaire periode commandant in het leger en hij leidde in die hoedanigheid veel operaties tegen het Junglecommando, dat onder aanvoering van Brunswijk de wapens had opgepakt tegen het regime-Bouterse.

Hij was de meest gevreesde militair onder Bouterse: niet voor niets had hij tijdens de binnenlandse oorlog de bijnaam ‘De beul’. In 1987 zou Linscheer samen met (inmiddels wijlen) Rupert Christopher eigenhandig twee lijfwachten van het Junglecommando hebben doodgeschoten, tijdens een vredesoverleg tussen Bouterse en Brunswijk. Brunswijk werd in leven gelaten en mocht uiteindelijk vertrekken.

Daarnaast wordt Linscheer in verband gebracht met de dood van veel andere rebellen. Al deze gruwelijke zaken zijn nooit onderzocht, dus Linscheer kon zijn loopbaan onder opeenvolgende regeringen ongestoord opbouwen. In 1999 trachtte de geplaagde regering-Wijdenbosch de massale demonstraties met geweld neer te slaan, waarvoor Linscheer verantwoordelijk was. Het haalde overigens niets uit, want er werden vervroegde verkiezingen uitgeschreven.

Linscheer ligt dus niet goed bij Brunswijk. Die richt nu zijn pijlen op hem. Hij zegt dat de veiligheidsdiensten van de president al zijn gangen nagaan en hem zelfs achtervolgen. Daar zou Linscheer achter zitten. Volgens Brunswijk is de opsporing van Abop-bestuurslid Joël ‘Bordo’ Martinus onderdeel van een politiek spel, waar hij Santhokhi en de rechterlijke macht voor verantwoordelijk houdt. In niet mis te verstane woorden heeft hij aangegeven dat hij de president zelfs wantrouwt.

De jarenlange celstraf die hij bij verstek in Frankrijk en Nederland wegens drugshandel heeft gekregen, waren volgens hem ook politieke processen, ondanks de vele aantoonbare bewijzen die op tafel lagen. Zoals er ook voldoende bewijzen zijn dat hij in 1994 een man in de rug heeft geschoten en jaren eerder een bank in Moengo heeft overvallen.

Datzelfde geldt voor de veroordeling voor drugshandel in Frankrijk van Bordo. En dat die nu in eigen land wordt gezocht voor ‘moord, medeplichtigheid tot moord, doodslag, deelneming in criminele organisatie, bedreiging met misdrijf, overtreding Wet Verdovende Middelen en overtreding Wet Money Laundring’ zal ook niet verzonnen zijn. En als dat wel zo mocht zijn, waarom overtuigt de vicepresident Bordo er dan niet van om zich te melden bij justitie en zijn onschuld te bewijzen? Dat hij is gevlucht en ondergedoken, werkt niet in zijn voordeel.

Sinds hij vicepresident is, heeft Brunswijk bewezen dat hij geen afstand kan houden van het criminele milieu. Hij ontving vorig jaar in zijn woning in Paramaribo-Noord de notoire drugscrimineel Piet Wortel, die uit handen van de Nederlandse politie wilde blijven. Ook Abop-minister van Justitie en Politie Kenneth Amoksi was daarbij aanwezig.

De Nederlandse drugsboef van Surinaamse origine werd enkele maanden later op Aruba in zijn kraag gevat. Inmiddels zijn hem in Nederland onder meer twee moorden ten laste gelegd. En dat terwijl Brunswijk hem de Surinaamse nationaliteit wilde geven, maar daar stak Santokhi een stokje voor. Ook dat steekt de Abop-voorman nog steeds.

Brunswijk drijft de kwestie nu ongekend op de spits. Hij eist zelfs dat de president maatregelen tegen Linscheer treft. “Het is kiezen of delen”, zo klonk het afgelopen weekeinde tijdens een bijeenkomst van Pertjajah Luhur te Beekhuizen. Hij waarschuwde dat dit weleens verkeerd zou kunnen aflopen. Dat klinkt als onschuldige grootspraak maar dat is het niet. Want een kat in het nauw kan vreemde sprongen maken. Dus als Brunswijk echt het gevoel heeft dat justitie zijn vrienden en hem de duimschroeven aan draait, dan is hij tot alles in staat.

Hoe dit allemaal afloopt, zal voor een deel afhangen van de tact èn daadkracht van Santokhi. De president heeft na een gesprek met de vicepresident gezegd dat alles koek en ei is, zoals hij na iedere misstap van Brunswijk heeft gezegd. Maar niemand die dat nog gelooft.

Als er geen vetrouwen tussen de leiders van het land is, lijkt er toch echt een grens te zijn bereikt. Santokhi zal nu keiharde besluiten moeten nemen. Al was het alleen maar om te voorkomen de kwestie helemaal uit de hand loopt.

ANALYSE